Category: Tin BĐS Việt Nam

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 339/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà và kinh doanh bất động sản.

Hàng loạt vi phạm bị phạt từ 80-260 triệu đồng

Theo Điều 59 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, chủ đầu tư có thể bị phạt từ 80-100 triệu đồng đối với một trong các hành vi như không mở tài khoản thanh toán hoặc mở tài khoản không đúng quy định để quản lý kinh phí bảo trì phần sở hữu chung; không hoặc chậm đề nghị UBND cấp xã tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu trong trường hợp không đủ điều kiện về số lượng người tham gia.

Mức phạt này cũng áp dụng với hành vi không thông báo hoặc thông báo không đầy đủ cho cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh về thông tin tài khoản quản lý kinh phí bảo trì; không lập hoặc lập kế hoạch bảo trì không đúng quy định; không thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo trì, quản lý vận hành, khai thác theo dự án được phê duyệt.

Ngoài ra, chủ đầu tư không công khai đầy đủ hồ sơ theo quy định cho người mua, thuê mua căn hộ trước khi bàn giao hoặc bàn giao căn hộ nhưng không lập biên bản kèm giấy tờ pháp lý liên quan cũng bị xử phạt trong khung này.

Hình minh họa: Nguồn: Lê Bảo

Đối với các vi phạm nghiêm trọng hơn, mức phạt được nâng lên 160-200 triệu đồng. Các hành vi bị xử phạt gồm xác định kinh phí bảo trì không đúng quy định; không ghi hoặc ghi sai thông tin tài khoản quản lý kinh phí bảo trì trong hợp đồng; không đề nghị tổ chức tín dụng chuyển kinh phí và lãi phát sinh sang tài khoản do Ban quản trị nhà chung cư lập; bán, cho thuê chỗ để xe ô tô không đúng quy định.

Chủ đầu tư có thể bị phạt từ 200-260 triệu đồng nếu không bố trí hoặc bố trí không đủ diện tích nhà sinh hoạt cộng đồng; quản lý, sử dụng kinh phí quản lý vận hành sai quy định; không tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu; không lập hoặc lập không đúng, không đầy đủ tài liệu quyết toán kinh phí bảo trì phần sở hữu chung.

Không bàn giao kinh phí bảo trì có thể bị phạt 300 triệu đồng

Nghị định quy định mức phạt cao nhất từ 260-300 triệu đồng đối với nhiều hành vi xâm phạm quyền sở hữu, sử dụng chung hoặc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của chủ đầu tư.

Cụ thể, chủ đầu tư có thể bị phạt nếu tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần sở hữu chung hoặc sử dụng căn hộ vào mục đích không phải để ở; tự ý sử dụng phần diện tích, trang thiết bị thuộc sở hữu chung; thay đổi mục đích sử dụng phần diện tích làm dịch vụ trong nhà chung cư hỗn hợp khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Mức phạt này cũng áp dụng đối với hành vi xác định sai diện tích căn hộ hoặc phần diện tích thuộc sở hữu riêng; không đóng hoặc đóng không đầy đủ kinh phí bảo trì đối với phần diện tích chủ đầu tư giữ lại chưa bán, chưa cho thuê mua tại thời điểm bàn giao nhà chung cư đưa vào sử dụng.

Đáng chú ý, hành vi không bàn giao, bàn giao chậm, không đầy đủ hoặc không đúng thời hạn hồ sơ nhà chung cư cho Ban quản trị cũng bị phạt từ 260-300 triệu đồng.

Đặc biệt, chủ đầu tư không bàn giao, bàn giao chậm, không đầy đủ kinh phí bảo trì và tiền lãi phát sinh từ khoản kinh phí này cho Ban quản trị theo quy định sẽ bị xử phạt trong khung 260-300 triệu đồng. Mức phạt tương tự được áp dụng đối với hành vi quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì không đúng quy định.

Các quy định mới nhằm tăng trách nhiệm của chủ đầu tư trong quản lý, bàn giao hồ sơ, kinh phí bảo trì và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của cư dân tại các nhà chung cư.

Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy bài toán không chỉ nằm ở nguồn kinh phí. Quỹ đất phù hợp để trồng rừng thay thế còn hạn chế, trong khi thủ tục, tổ chức thực hiện và yêu cầu bảo đảm chất lượng rừng sau trồng cũng đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết.

Quỹ đất – điểm nghẽn trong bài toán trồng rừng thay thế

Sau sáp nhập, Đồng Nai quản lý hơn 370.020ha rừng và đất lâm nghiệp, trở thành địa phương có diện tích rừng lớn nhất Đông Nam Bộ. Trong đó, rừng đặc dụng chiếm 39,41%, rừng phòng hộ 23,14% và rừng sản xuất 37,45%. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng đối với bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế lâm nghiệp và sinh kế của người dân vùng ven rừng.

Sau sáp nhập, thành phố Đồng Nai quản lý hơn 370.020ha rừng và đất lâm nghiệp, trở thành địa phương có diện tích rừng lớn nhất Đông Nam Bộ. Ảnh: Anh Tuấn

Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển công nghiệp, đô thị và hạ tầng, nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng, đặt ra yêu cầu cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ vốn rừng. Đối với các dự án được phép chuyển mục đích sử dụng rừng, pháp luật yêu cầu chủ đầu tư phải thực hiện trồng rừng thay thế hoặc nộp tiền để thực hiện nghĩa vụ này.

Tháng 10/2025, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành Kế hoạch số 114/KH-UBND về trồng rừng thay thế trên địa bàn năm 2026, nhằm bảo đảm diện tích rừng được trồng thay thế tương ứng với diện tích rừng chuyển mục đích sử dụng, qua đó duy trì và phát triển vốn rừng, phát huy chức năng phòng hộ và bảo vệ môi trường sinh thái.

Tuy nhiên, có nguồn kinh phí chưa đồng nghĩa với việc có ngay quỹ đất để trồng rừng. Trong hồ sơ xây dựng đơn giá trồng rừng thay thế, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai từng đánh giá: “Quỹ đất trồng rừng thay thế trên địa bàn tỉnh không có nhiều”. Trong khi đó, nhiều dự án hạ tầng lớn như cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc, cao tốc Dầu Giây – Tân Phú, cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây, cầu Phước An… có sử dụng đất rừng và phát sinh nghĩa vụ trồng rừng thay thế.

Thực tế từ dự án cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc cho thấy rõ khoảng cách này. Sau khi thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với diện tích rừng phải chuyển đổi, các cơ quan liên quan vẫn phải tiếp tục rà soát quỹ đất để bố trí phần diện tích trồng rừng thay thế còn thiếu. Như vậy, bài toán không dừng ở việc “thu đủ tiền”, mà phải giải quyết được câu hỏi “trồng ở đâu và làm thế nào để hình thành rừng trên thực tế”.

Theo quy định hiện hành, trong trường hợp địa phương không còn quỹ đất phù hợp, nguồn kinh phí trồng rừng thay thế có thể được bố trí cho địa phương khác có nhu cầu, ưu tiên nơi còn diện tích đất chưa có rừng được quy hoạch là rừng đặc dụng, rừng phòng hộ hoặc rừng sản xuất. Cơ chế này mở thêm phương án xử lý khi quỹ đất tại nơi phát sinh nghĩa vụ bị hạn chế, nhưng đồng thời đòi hỏi việc rà soát quỹ đất, quy hoạch và điều phối nguồn lực phải được thực hiện chủ động.

Trong bối cảnh Đồng Nai tiếp tục triển khai nhiều dự án hạ tầng, đô thị và công nghiệp, việc quản lý quỹ đất lâm nghiệp vì vậy cần được đặt trong tổng thể quy hoạch sử dụng đất. Địa phương cũng đang đề xuất điều chỉnh một số chỉ tiêu sử dụng đất, trong đó giảm hơn 5.000ha đất lâm nghiệp, đồng thời tăng diện tích đất rừng sản xuất từ khoảng 98.100ha lên 107.600ha. Những thay đổi này cho thấy yêu cầu cân đối giữa không gian phát triển và bảo vệ vốn rừng ngày càng rõ nét.

Từ thực tế trên, quỹ đất cho trồng rừng thay thế cần được rà soát và chuẩn bị từ sớm, gắn với quy hoạch lâm nghiệp và kế hoạch sử dụng đất. Khi địa điểm trồng được xác định, thủ tục được chuẩn bị và nguồn kinh phí được bố trí đồng bộ, tiền trồng rừng thay thế mới có thể nhanh chóng chuyển hóa thành diện tích rừng thực tế.

Thước đo khả năng chuyển hóa nguồn lực tài chính thành vốn rừng thực tế

Kế hoạch trồng rừng thay thế năm 2026 của Đồng Nai đặt mục tiêu trồng 620,06ha, với tổng kinh phí gần 76 tỷ đồng. Trong đó, rừng phòng hộ chiếm 558,49ha, rừng đặc dụng 23,37ha và rừng sản xuất 38,20ha. Đáng chú ý, 513,03ha, tương đương gần 83% tổng diện tích, được bố trí tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Bù Đăng. Phần diện tích còn lại được phân bổ cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc, Đắk Mai, Khu Bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai và Ban Quản lý rừng phòng hộ Long Thành.

Điểm đáng chú ý của kế hoạch không chỉ nằm ở quy mô diện tích và kinh phí, mà ở yêu cầu hình thành rừng sau đầu tư. Việc trồng rừng được triển khai gắn với chăm sóc đến năm 2030; các dự án phải lựa chọn loài cây phù hợp điều kiện sinh thái, thực hiện đúng thiết kế và bảo đảm tỷ lệ cây sống từ 85% trở lên. Như vậy, hiệu quả đầu tư không thể chỉ được tính bằng số tiền giải ngân hay số cây được trồng, mà phải được đánh giá bằng diện tích rừng thực tế đạt yêu cầu.

Để đạt mục tiêu này, việc quản lý nguồn tiền phải đi cùng quản lý đất, tiến độ và chất lượng dự án. Quỹ Nông nghiệp và Môi trường cần phối hợp với cơ quan chuyên môn trong phân bổ kinh phí, xác định diện tích, theo dõi tiến độ và kiểm tra kết quả. Cùng với đó, quỹ đất có khả năng trồng rừng cần được rà soát, cập nhật và gắn với quy hoạch lâm nghiệp, kế hoạch sử dụng đất để chủ động bố trí diện tích khi phát sinh nghĩa vụ trồng rừng thay thế.

Thực tế đặt ra yêu cầu chuyển từ tư duy “có tiền để trồng” sang “có đất, có dự án và có rừng sau đầu tư”. Bởi nếu kinh phí đã được bố trí nhưng chưa có đất phù hợp, thủ tục kéo dài hoặc rừng sau trồng không đạt yêu cầu, mục tiêu của chính sách vẫn chưa được hoàn thành.

Trong bối cảnh Đồng Nai tiếp tục phát triển hạ tầng, công nghiệp và đô thị, áp lực lên quỹ đất là khó tránh khỏi. Vì vậy, mỗi diện tích rừng chuyển đổi cần được xác định đầy đủ nghĩa vụ thay thế; mỗi khoản tiền đã nộp phải được phân bổ rõ mục đích và mỗi dự án trồng rừng cần được theo dõi từ khi triển khai đến khi hình thành rừng đạt yêu cầu.

620,06ha và gần 76 tỷ đồng vì thế không chỉ là những con số về diện tích và kinh phí, mà còn là thước đo khả năng chuyển hóa nguồn lực tài chính thành vốn rừng thực tế. Khi quỹ đất được chuẩn bị chủ động, nguồn tiền được quản lý chặt chẽ, thủ tục được tháo gỡ và chất lượng rừng được giám sát đến cùng, trồng rừng thay thế mới có thể phát huy vai trò trong cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn vốn rừng.

Theo quy định, chủ quản hệ thống thông tin có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý xung đột thông tin trên không gian mạng và phối hợp với lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng để ứng cứu sự cố và ngăn chặn xung đột thông tin trên không gian mạng. Lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng có trách nhiệm tiếp nhận, phân tích, xử lý xung đột thông tin trên không gian mạng giữa các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài được quy định tại Khoản 1 Điều 41 và Khoản 1 Điều 42 Nghị định này.

Cụ thể, Nghị định quy định chi tiết về công tác chặn lọc thông tin trên không gian mạng; việc loại trừ xung đột thông tin trên không gian mạng; công tác phối hợp trong chặn lọc, khắc phục và loại trừ xung đột thông tin trên không gian mạng; việc khắc phục xung đột thông tin trên không gian mạng. Trong đó, biện pháp khắc phục xung đột thông tin được áp dụng khi có đủ các điều kiện: Xác định có xung đột thông tin xảy ra, xung đột thông tin gây ảnh hưởng hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân, có yêu cầu hoặc chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền đối với vụ việc liên quan đến quốc phòng, an ninh…

Chính phủ mới đây đã ban hành Nghị định số 339/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản.

Phạt tới 300 triệu đồng chủ đầu tư om kinh phí bảo trì, ‘xẻ thịt’ diện tích chung. Ảnh minh họa: AI

Bán, cho thuê chỗ để xe ô tô trong chung cư trái quy định bị phạt đến 200 triệu đồng

Theo đó, về quy định xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định của chủ đầu tư về quản lý, sử dụng nhà chung cư và kinh phí bảo trì, Điều 59 của Nghị định quy định như sau:

Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Không mở tài khoản thanh toán hoặc mở tài khoản thanh toán để quản lý kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư không đúng quy định;

Không có hoặc chậm có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu đối với trường hợp không đủ điều kiện về số lượng người tham gia Hội nghị nhà chung cư lần đầu theo quy định;

Không có văn bản thông báo hoặc thông báo không đầy đủ thông tin cho cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh nơi có dự án biết về tên tài khoản, số tài khoản đã mở, tên tổ chức tín dụng nơi mở tài khoản, chi nhánh ngân hàng nước ngoài nơi mở tài khoản và kỳ hạn gửi tiền kinh phí bảo trì;

Không lập kế hoạch bảo trì hoặc lập kế hoạch bảo trì không đúng quy định; Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm bảo trì, quản lý vận hành, khai thác theo nội dung dự án đã được phê duyệt theo quy định trong thời gian chưa bàn giao công trình hạ tầng kỹ thuật khu vực có nhà chung cư theo quy định;

Không công khai hồ sơ theo quy định của pháp luật về nhà ở cho người mua, thuê mua căn hộ trước khi bàn giao căn hộ chung cư theo quy định hoặc bàn giao nhưng không lập biên bản kèm theo các giấy tờ pháp lý có liên quan đến nhà ở mua bán, thuê mua.

Phạt tiền từ 160.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Xác định kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư không đúng quy định;

Không ghi hoặc ghi không đúng thông tin về tài khoản thanh toán để quản lý kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư theo quy định trong hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hoặc phần diện tích khác của nhà chung cư;

Không đề nghị tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang quản lý tài khoản kinh phí bảo trì chuyển kinh phí và lãi phát sinh từ kinh phí bảo trì sang tài khoản quản lý kinh phí bảo trì do Ban quản trị nhà chung cư lập; Bán, cho thuê chỗ để xe ô tô trong nhà chung cư không đúng quy định.

Phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 260.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Không bố trí diện tích hoặc bố trí không đủ diện tích để làm nhà sinh hoạt cộng đồng, không gian sinh hoạt cộng đồng theo quy định;

Quản lý, sử dụng kinh phí quản lý vận hành không đúng quy định; Không tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu theo quy định;

Không lập hoặc lập không đúng, không đầy đủ tài liệu quyết toán kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư theo quy định.

Tự ý đổi công năng chung cư, chủ đầu tư có thể bị phạt tới 300 triệu đồng

Đáng chú ý, Nghị định quy định phạt tiền từ 260.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

Tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần sở hữu chung, sử dụng chung của nhà chung cư hoặc sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở;

Tự ý sử dụng phần diện tích và trang thiết bị thuộc quyền sở hữu chung, sử dụng chung không đúng quy định;

Thay đổi mục đích sử dụng phần diện tích làm dịch vụ trong nhà chung cư có mục đích sử dụng hỗn hợp mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép;

Xác định diện tích căn hộ hoặc phần diện tích khác trong nhà chung cư thuộc sở hữu riêng không đúng quy định;

Không đóng hoặc đóng không đầy đủ kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư theo quy định đối với diện tích căn hộ, phần diện tích khác mà chủ đầu tư giữ lại không bán hoặc chưa bán, chưa cho thuê mua tính đến thời điểm bàn giao đưa nhà chung cư vào sử dụng;

Không bàn giao hoặc bàn giao không đầy đủ hoặc bàn giao không đúng thời hạn hồ sơ nhà chung cư cho Ban quản trị nhà chung cư theo quy định;

Không bàn giao, bàn giao chậm, bàn giao không đầy đủ kinh phí bảo trì và tiền lãi gửi kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư theo quy định; Quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì không đúng quy định.

Quang cảnh cuộc họp.

Chiều 4/9, UBND tỉnh An Giang họp rà soát tiến độ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Dự án cải tạo cầu yếu và kết nối trên các quốc lộ, giai đoạn II, sử dụng vốn vay EDCF Hàn Quốc.

Theo báo cáo, dự án cầu Bình Hòa và Ông Quýt còn 107/132 trường hợp chưa đồng ý phương án bồi thường. Địa phương đang tập trung xác minh, dự kiến phê duyệt và giải ngân cho 18 hộ đồng thuận ngay trong tháng 9/2026.

Đối với cầu Sóc Xoài (xã Mỹ Thuận), 102/105 hộ đã bàn giao mặt bằng và chi trả trên 14 tỷ đồng cho 49 hộ. Hiện còn 6 hộ chưa nhận tiền do thắc mắc về giá đất, vật kiến trúc hoặc tài sản đang thế chấp ngân hàng.

Đại diện UBND xã Mỹ Thuận báo cáo tiến độ triển khai dự án cầu Sóc Xoài.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức phát biểu tại cuộc họp.

Phát biểu chỉ đạo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức nhấn mạnh đây là nhiệm vụ cấp bách. Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Xây dựng rà soát đơn giá bồi thường; Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn áp dụng giá đất cụ thể và xử lý các trường hợp thuộc hành lang an toàn đường bộ, tổng hợp báo cáo tỉnh trước ngày 10/9/2026. Sở Tài chính chịu trách nhiệm bố trí, giải ngân kịp thời nguồn kinh phí bồi thường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu xã Bình Hòa phê duyệt phương án bồi thường theo hướng “cuốn chiếu”, tăng cường vận động, đối thoại với người dân; Chủ tịch UBND xã chịu trách nhiệm trực tiếp trước UBND tỉnh về tiến độ. Xã Mỹ Thuận khẩn trương bàn giao mặt bằng ngay sau khi được bố trí vốn.

Đồng thời, Công an, Thanh tra và Sở Tư pháp phối hợp xử lý dứt điểm các vướng mắc pháp lý, bảo đảm an ninh trật tự. Đối với các trường hợp cố tình không đồng thuận, các đơn vị phải hoàn thiện đầy đủ hồ sơ để tính toán phương án cưỡng chế theo quy định.

Đề xuất mức cấp tín dụng tối đa 38% vốn tự có cho một khách hàng. Ảnh minh họa

Dự thảo được xây dựng nhằm hướng dẫn thực hiện khoản 2 Điều 8 Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

Theo đề xuất, khách hàng phải có nhu cầu vay vốn để đầu tư các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo Nghị quyết 258/2025/QH15, đồng thời đáp ứng các điều kiện liên quan theo Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg và các văn bản sửa đổi, bổ sung.

NHNN nhấn mạnh mức 38% và 52% là mức cấp tín dụng tối đa có thể đề nghị, không phải mức mặc nhiên được áp dụng cho mọi khoản vay. Việc cấp tín dụng vượt giới hạn vẫn phải đáp ứng đầy đủ điều kiện và trải qua quy trình xem xét, chấp thuận.

Hồ sơ gửi NHNN gồm văn bản đề nghị của ngân hàng, tài liệu chứng minh đáp ứng điều kiện, hồ sơ theo Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg, hồ sơ pháp lý của dự án và báo cáo về quan hệ tín dụng, nhu cầu cấp tín dụng vượt giới hạn.

Theo dự thảo, ngân hàng gửi một bộ hồ sơ đến NHNN trực tiếp tại Bộ phận một cửa hoặc qua dịch vụ bưu chính. Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, nếu ngân hàng không đáp ứng điều kiện, NHNN sẽ thông báo bằng văn bản.

Trường hợp hồ sơ hợp lệ, NHNN lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương liên quan. Các cơ quan này có 5 ngày làm việc để gửi ý kiến bằng văn bản. Sau đó, trong thời hạn 17 ngày làm việc kể từ khi nhận được ý kiến hoặc ý kiến giải trình, NHNN kiểm tra tính hợp lý, hợp lệ của hồ sơ. Nếu đáp ứng điều kiện, Thống đốc NHNN quyết định việc cấp tín dụng vượt giới hạn.

Sau khi được chấp thuận, ngân hàng phải sử dụng mức cấp tín dụng đúng dự án, chịu trách nhiệm thẩm định, kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn và thu hồi nợ. Ngân hàng cũng phải định kỳ hằng tháng báo cáo NHNN, với thời hạn gửi chậm nhất là ngày 12 của tháng tiếp theo.

Không để di sản “đứt đoạn”

Sở VH-TT TPHCM đang chủ trì xây dựng hồ sơ dự thảo Quyết định của UBND thành phố ban hành Quy định yêu cầu, điều kiện, hồ sơ quản lý, biện pháp bảo vệ, bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, cải tạo công trình kiến trúc có giá trị trên địa bàn TPHCM (dự thảo). Theo đó, một công trình cũ trong lòng đô thị sẽ gắn liền với nhiều yếu tố, từ ý nghĩa lịch sử, giá trị kiến trúc, dự án quy hoạch đến việc xây dựng, bảo trì, phòng cháy chữa cháy…

Khu vực Bến Nhà Rồng – Bảo tàng Hồ Chí Minh (chi nhánh TPHCM) đang được khởi công cải tạo, chỉnh trang. ẢNH: HOÀNG TRIỀU

Theo Phòng Di sản văn hóa (Sở VH-TT TPHCM), hồ sơ dự thảo nêu rõ thành phố sở hữu hệ thống di tích và công trình kiến trúc đa dạng về loại hình, niên đại, công năng. Tuy nhiên, dữ liệu công trình được lập qua nhiều giai đoạn, lưu trữ rải rác ở nhiều cơ quan nên chưa tạo thành chuỗi quản lý liền mạch. Thực trạng này khiến cơ quan chức năng gặp khó khi trùng tu, thay đổi công năng hoặc xử lý nguy cơ mất an toàn, tốn nhiều thời gian truy xuất lịch sử biến đổi của công trình.

TS Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học lịch sử TPHCM, cho biết, việc chuẩn hóa quản lý thông tin về hiện trạng và quá trình biến đổi của các công trình có ý nghĩa quan trọng trong nhận diện đúng giá trị cần bảo vệ. Di sản ngày nay bên cạnh ý nghĩa không gian vật lý, còn vận hành cả trong không gian truyền thông số. Điều này đòi hỏi phải chuẩn hóa, tích hợp và chia sẻ dữ liệu để di sản được nghiên cứu và phát huy hiệu quả hơn.

“Hồ sơ quản lý” không phải giấy phép mới

Điểm đáng chú ý là theo dự thảo hồ sơ quản lý được thiết kế như một “bộ nhớ” của di tích hoặc công trình, gồm: thông tin nhận diện, tình trạng pháp lý, giá trị cần bảo vệ, hiện trạng, kế hoạch bảo trì, ứng phó nguy cơ; đồng thời cập nhật khảo sát, thiết kế, thi công, nghiệm thu và những thay đổi trong quá trình sử dụng. Với di tích, hồ sơ còn có thông tin về yếu tố gốc, di vật, cổ vật, hoạt động tín ngưỡng và lịch sử tu sửa. Với công trình kiến trúc có giá trị, các yếu tố kiến trúc sẽ được đánh giá, phân loại, xem xét đưa vào danh mục phải được theo dõi hay không.

Hồ sơ quản lý cũng không buộc chủ sở hữu, người sử dụng lập lại văn bản pháp lý, bản đồ hay hồ sơ khoa học mà cơ quan nhà nước đã lưu giữ; việc chuẩn hóa dữ liệu cũng không làm thay đổi các giá trị pháp lý, quyết định đã ban hành hợp pháp. Mục tiêu chủ yếu của hồ sơ quản lý là tập trung làm rõ trách nhiệm cập nhật, quản lý dữ liệu chuyên ngành và phối hợp khi phát sinh vấn đề. Các vấn đề về an toàn, chất lượng, bảo trì, sự cố, công trình nguy hiểm, tháo dỡ và xây dựng tiếp tục thực hiện theo thẩm quyền chuyên ngành.

Với những đặc thù trên, hồ sơ quản lý được xem là yếu tố quan trọng để đánh giá công trình trước các yêu cầu sử dụng mới. Thành phố không thể bảo tồn đô thị bằng cách đóng băng mọi không gian cũ, nhưng cũng không thể lấy lý do phát triển để xóa nhòa những giá trị đã được nhận diện. Để hài hòa hai yêu cầu trên, trước hết phải biết công trình đang có gì, đã thay đổi ra sao và những yếu tố nào cần được bảo tồn. Nếu dữ liệu hồ sơ quản lý được xây dựng đúng tiêu chuẩn, cập nhật thường xuyên, sẽ giúp thành phố nhận diện sớm nguy cơ xuống cấp của các công trình, đưa ra các quyết định bảo tồn dựa trên thông tin đầy đủ hơn.

Đánh giá về hiệu quả nếu dự thảo được đưa vào thực tế, trong công trình nghiên cứu “Dữ liệu số trong di sản văn hóa tại TPHCM”, TS Nguyễn Thị Hoài Hương (Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM) và TS Vũ Thị Phương (Trường Đại học Văn hóa TPHCM) khẳng định, nếu được số hóa, quản trị dữ liệu liên thông, dữ liệu di sản sẽ trở thành nguồn lực quan trọng cho giáo dục, du lịch thông minh, công nghiệp văn hóa và phát triển đô thị thông minh.

Xây dựng hồ sơ quản lý thống nhất di sản không đơn thuần là sắp xếp giấy tờ, đó là quá trình chuyển từ quản lý rời rạc sang quản trị theo “tiến trình lịch sử” của di sản, từ đó góp phần phát triển đô thị mà không đánh mất đi những giá trị đã làm nên nét riêng của thành phố.

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại Nghị định số 340/2026/NĐ-CP ngày 28/8/2026 của Chính phủ, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 140/2004/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Biên giới quốc gia. Nghị định có hiệu lực từ ngày 16/10/2026.

Từ ngày 16/10/2026, các dự án, công trình nằm trong vành đai biên giới dù không phải công trình biên giới phải lấy ý kiến bằng văn bản của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Ngoại giao trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Ảnh minh họa: Chinhphu.vn

Làm rõ các nhóm công trình biên giới

Nghị định 340/2026/NĐ-CP bổ sung quy định cụ thể về công trình biên giới, trong đó phân định các công trình cố định đường biên giới quốc gia và công trình phục vụ hoạt động quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia.

Công trình cố định đường biên giới quốc gia gồm các công trình như kè gia cố, bảo vệ mốc quốc giới, cọc dấu biên giới, vật đánh dấu, dấu hiệu nhận biết đường biên giới; công trình gia cố, bảo vệ bờ sông, suối biên giới, sống núi biên giới và những công trình khác nhằm bảo đảm tính nguyên trạng, ổn định của đường biên giới quốc gia.

Trong khi đó, nhóm công trình phục vụ hoạt động quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia có thể được xây dựng toàn bộ hoặc một phần trong khu vực biên giới, cửa khẩu. Nhóm này gồm hàng rào, tường rào biên giới, đường bộ, cầu, đường sắt, đường tuần tra biên giới, đường ra mốc quốc giới, đài quan sát, cầu cảng, bến cảng, bãi đỗ phương tiện cùng các công trình phục vụ quốc phòng, phòng chống dịch bệnh, thiên tai, cứu hộ, cứu nạn và quản lý, bảo vệ biên giới.

Việc bổ sung quy định nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ hơn trong quản lý, đầu tư và xây dựng công trình tại khu vực đặc thù, đồng thời bảo đảm sự ổn định của đường biên giới và hệ thống mốc quốc giới phù hợp với các điều ước, thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Quy định rõ quy trình thẩm định trước khi đầu tư

Nghị định mới đồng thời sửa đổi quy trình đánh giá, thẩm định kế hoạch xây dựng công trình biên giới trước khi trình Chính phủ xem xét.

Theo đó, đối với công trình cố định đường biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp với Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành liên quan khảo sát thực địa để đánh giá sự cần thiết xây dựng công trình.

Đối với công trình phục vụ hoạt động quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, cơ quan chủ quản có trách nhiệm chủ trì lấy ý kiến Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành liên quan để đánh giá sự cần thiết.

Sau khi có kết quả đánh giá, cơ quan chủ quản lập kế hoạch xây dựng công trình biên giới và lấy ý kiến bằng văn bản của các cơ quan liên quan trước khi trình Chính phủ quyết định. Trong đó, bắt buộc phải lấy ý kiến Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Ngoại giao.

Các cơ quan được lấy ý kiến phải trả lời bằng văn bản trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Sau khi Chính phủ phê duyệt kế hoạch, cơ quan chủ quản tiếp tục thực hiện các trình tự, thủ tục đầu tư, xây dựng theo quy định pháp luật.

Dự án trong vành đai biên giới phải lấy ý kiến trước khi phê duyệt

Một điểm mới đáng lưu ý đối với hoạt động đầu tư là quy định riêng cho các dự án, công trình nằm trong vành đai biên giới nhưng không thuộc nhóm công trình biên giới.

Theo Nghị định 340/2026/NĐ-CP, bộ, cơ quan ngang bộ hoặc UBND cấp tỉnh có dự án thuộc trường hợp này phải lấy ý kiến bằng văn bản của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Ngoại giao trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, các cơ quan được lấy ý kiến phải có văn bản trả lời.

Khi dự án được triển khai, chủ đầu tư còn phải thông báo bằng văn bản về ngày triển khai hoặc ngày khởi công tới Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, Công an cấp tỉnh và chính quyền địa phương sở tại. Việc thông báo phải thực hiện trước thời điểm triển khai dự án hoặc khởi công ít nhất 3 ngày làm việc.

Như vậy, với các dự án dự kiến triển khai trong vành đai biên giới, việc xác định vị trí dự án và chuẩn bị quy trình lấy ý kiến các cơ quan có thẩm quyền sẽ là một khâu cần được tính đến ngay từ giai đoạn hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Đối với những dự án, công trình trong vành đai biên giới, cửa khẩu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước ngày 16/10/2026, Nghị định quy định tiếp tục thực hiện theo Nghị định số 34/2014/NĐ-CP.

Chính phủ đã ban hành Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà và kinh doanh bất động sản.

Chủ đầu tư chung cư chậm bàn giao kinh phí bảo trì có thể bị phạt đến 300 triệu đồng. Hình minh họa được tạo với sự hỗ trợ của AI.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 26/8/2026.

Điều 59 của Nghị định quy định cụ thể mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm của chủ đầu tư về quản lý, sử dụng nhà chung cư và kinh phí bảo trì.

Chậm bàn giao kinh phí bảo trì bị phạt đến 300 triệu đồng

Theo quy định, phạt tiền từ 260 – 300 triệu đồng đối với chủ đầu tư không bàn giao, bàn giao chậm hoặc bàn giao không đầy đủ kinh phí bảo trì và tiền lãi gửi kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư.

Cùng mức phạt này còn có các hành vi: Không đóng hoặc đóng không đầy đủ kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư đối với diện tích căn hộ, phần diện tích khác mà chủ đầu tư giữ lại không bán hoặc chưa bán, chưa cho thuê mua tính đến thời điểm bàn giao đưa nhà chung cư vào sử dụng; quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì không đúng quy định.

Mức phạt từ 260 – 300 triệu đồng cũng áp dụng đối với hành vi tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần sở hữu chung, sử dụng chung của nhà chung cư hoặc sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở; tự ý sử dụng phần diện tích và trang thiết bị thuộc quyền sở hữu chung, sử dụng chung không đúng quy định.

Chủ đầu tư thay đổi mục đích sử dụng phần diện tích làm dịch vụ trong nhà chung cư có mục đích sử dụng hỗn hợp khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép; xác định diện tích căn hộ hoặc phần diện tích khác thuộc sở hữu riêng không đúng quy định; không bàn giao, bàn giao không đầy đủ hoặc không đúng thời hạn hồ sơ nhà chung cư cho Ban quản trị cũng thuộc khung xử phạt này.

Bán, cho thuê chỗ để xe ô tô trái quy định bị phạt đến 200 triệu đồng

Nghị định quy định phạt tiền từ 160 – 200 triệu đồng đối với hành vi bán, cho thuê chỗ để xe ô tô trong nhà chung cư không đúng quy định.

Mức phạt tương tự được áp dụng đối với hành vi xác định kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư không đúng quy định; không ghi hoặc ghi không đúng thông tin về tài khoản thanh toán quản lý kinh phí bảo trì trong hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hoặc phần diện tích khác của nhà chung cư.

Chủ đầu tư không đề nghị tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang quản lý tài khoản kinh phí bảo trì chuyển kinh phí và lãi phát sinh sang tài khoản quản lý kinh phí bảo trì do Ban quản trị nhà chung cư lập cũng bị phạt từ 160 – 200 triệu đồng.

Phạt đến 260 triệu đồng nếu không tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu

Mức phạt từ 200 – 260 triệu đồng áp dụng đối với hành vi không bố trí diện tích hoặc bố trí không đủ diện tích làm nhà sinh hoạt cộng đồng, không gian sinh hoạt cộng đồng theo quy định.

Chủ đầu tư quản lý, sử dụng kinh phí quản lý vận hành không đúng quy định; không tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu; không lập hoặc lập không đúng, không đầy đủ tài liệu quyết toán kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư cũng bị xử phạt trong khung từ 200 – 260 triệu đồng.

Một số vi phạm bị phạt từ 80 – 100 triệu đồng

Nghị định quy định phạt từ 80 – 100 triệu đồng đối với hành vi không mở tài khoản thanh toán hoặc mở tài khoản không đúng quy định để quản lý kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư.

Mức phạt này còn áp dụng đối với trường hợp không có hoặc chậm có văn bản đề nghị UBND cấp xã tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu khi không đủ điều kiện về số lượng người tham gia theo quy định.

Chủ đầu tư không thông báo hoặc thông báo không đầy đủ cho cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh về tên tài khoản, số tài khoản, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài nơi mở tài khoản và kỳ hạn gửi tiền kinh phí bảo trì cũng thuộc nhóm vi phạm này.

Ngoài ra, việc không lập hoặc lập kế hoạch bảo trì không đúng quy định; không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm bảo trì, quản lý vận hành, khai thác trong thời gian chưa bàn giao công trình hạ tầng kỹ thuật khu vực có nhà chung cư; không công khai hồ sơ theo quy định cho người mua, thuê mua căn hộ trước khi bàn giao cũng có thể bị phạt từ 80 – 100 triệu đồng.

Buộc bàn giao đầy đủ kinh phí bảo trì và tiền lãi

Ngoài hình thức phạt tiền, Nghị định 339/2026/NĐ-CP còn quy định các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng với từng hành vi vi phạm.

Đối với trường hợp không bàn giao, bàn giao chậm hoặc không đầy đủ kinh phí bảo trì, chủ đầu tư bị buộc bàn giao kinh phí bảo trì phần sở hữu chung nhà chung cư và toàn bộ phần lãi phát sinh theo quy định.

Trường hợp quản lý, sử dụng kinh phí quản lý vận hành hoặc kinh phí bảo trì không đúng quy định, chủ đầu tư bị buộc bồi hoàn số tiền đã sử dụng không đúng quy định.

Đối với hành vi không đóng hoặc đóng không đầy đủ kinh phí bảo trì phần sở hữu chung, chủ đầu tư bị buộc đóng đầy đủ số kinh phí theo quy định.

Trường hợp không bàn giao hồ sơ nhà chung cư cho Ban quản trị, chủ đầu tư bị buộc bàn giao hồ sơ theo quy định.

Đối với các hành vi tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần sở hữu chung, sử dụng chung hoặc thay đổi mục đích sử dụng phần diện tích làm dịch vụ trái quy định, chủ đầu tư có thể bị buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu hoặc sử dụng đúng mục đích.