Category: Tin BĐS Việt Nam

Bài 2: Những bước chân tìm về “điểm nóng”

Bài 1: Rộng địa bàn, rõ trách nhiệm

ĐBP – Giữa cái nắng gắt một ngày đầu tháng 8, chiếc xe chở ông Nguyễn Thế Trung, Chủ tịch UBND xã Mường Lạn cùng cán bộ các phòng chuyên môn ngược lên đỉnh Thẳm Tọ. Con đường dốc, khúc khuỷu, bụi đất cuộn lên sau mỗi vòng bánh xe. Càng lên cao, những nóc nhà dưới thung lũng càng khuất dần, nhường chỗ cho những triền nương trải dài dưới cái nắng như đổ lửa.

Ông Nguyễn Thế Trung (thứ 3 từ trái sang), Chủ tịch UBND xã Mường Lạn kiểm tra thực địa khu vực tranh chấp đất tại bản Thẳm Tọ.

Dừng lại giữa khu nương cà phê gần như không một bóng cây, đoàn cán bộ nhanh chóng tỏa ra kiểm tra thực địa. Đây là khu đất sản xuất đang phát sinh tranh chấp giữa người dân Thẳm Tọ và một khu dân cư của tỉnh Sơn La. Những ranh giới được xác định trên hồ sơ, giấy tờ giờ phải đối chiếu với từng khoảnh đất, từng mốc giới trên thực địa.

Xuống cơ sở, ông Trung trực tiếp nghe ý kiến của người dân, trao đổi với cán bộ chuyên môn và cùng rà soát hiện trạng để thống nhất hướng xử lý. Khu vực tranh chấp được xác định là đất sản xuất của người dân Thẳm Tọ, dự kiến phục vụ kế hoạch phát triển vùng cà phê của địa phương. “Bây giờ địa phương đang triển khai chiến dịch trồng cà phê, mắc ca. Chỉ một vướng mắc không được giải quyết kịp thời cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ chung. Mà đây lại liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân thì càng phải làm rõ, làm thấu đáo”, ông Trung nói.

Giữa nương đồi khô nóng, câu chuyện tranh chấp đất đai được đặt trở lại trên bàn đối thoại. Không chỉ là những cuộc họp trong phòng kín hay văn bản qua lại giữa chính quyền hai bên, từng ý kiến được nghe ngay tại nơi phát sinh vụ việc; mỗi phương án được tính toán từ thực địa, với mục tiêu bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và giữ ổn định địa bàn.

Sau khi kiểm tra, đối chiếu và đưa ra phương án xử lý phù hợp. Quan trọng hơn cả, đó chính là phương án được sự đồng thuận cao của người dân. 42 cá nhân đại diện cho 42 hộ dân, bắt tay Chủ tịch xã, thống nhất thực hiện theo phương án sắp xếp của chính quyền với cam kết: Không để tranh chấp kéo dài, không phát sinh phức tạp về an ninh trật tự. Ông Giàng A Lử, Bí thư Chi bộ bản Thẳm Tọ xúc động chia sẻ: “Bà con trong bản mừng nhất là cán bộ xã không trả lời chung chung. Vấn đề nào xã giải quyết được thì trả lời trực tiếp và hẹn chính xác thời gian, tiến độ thực hiện. Vấn đề vượt thẩm quyền giải thích rõ lý do và cho bà con biết đích danh ai là người chịu trách nhiệm để giám sát. Nên chúng tôi yên tâm và tin tưởng các cán bộ, chính quyền”.

Chúng tôi được biết, đây là một trong hàng chục cuộc đối thoại trực tiếp với chủ đề “nghe dân nói” được chính quyền xã Mường Lạn chủ động tổ chức ngay sau khi địa phương chuyển sang vận hành theo mô hình chính quyền 2 cấp. Cụm từ “nghe dân nói” vốn xuất hiện nhiều trong các báo cáo tổng kết thi đua hay chương trình hành động. Song trên thực tế, nghe thế nào để dân tin, dân mở lòng, nói ra những băn khoăn tích tụ mới là bài toán đòi hỏi sự gần dân, sát việc và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Theo ông Nguyễn Thế Trung: “Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đối thoại không phải là diễn đàn để biểu diễn kỹ năng nói hay báo cáo thành tích của cán bộ, mà là nơi kiểm tra năng lực giải quyết công việc thực tế. Nghe dân nói chỉ là vế đầu, giải quyết đến đâu và trả lời thế nào mới là vế quyết định niềm tin của nhân dân. Chúng tôi quán triệt toàn thể cán bộ tuyệt đối không được hứa suông, đã cam kết với dân là phải có sản phẩm và kết quả thực tế”.

Không “nóng” về tranh chấp đất đai như ở Mường Lạn, song sức “nóng” của công tác giải phóng mặt bằng trong triển khai các công trình, dự án luôn là “bài toán khó” với nhiều địa phương. Nhận thức rõ vai trò của địa phương nơi dự án triển khai và tầm quan trọng của công tác dân vận trong tạo đồng thuận, xã Thanh Yên đã chủ động tìm cách tháo gỡ ngay từ cơ sở.

Mới đây, 24 hộ dân thôn Thanh Trường (xã Thanh Yên) có đất nông nghiệp nằm trong quy hoạch dự án Nhà ở xã hội Yên Trường đã có cuộc trao đổi, đối thoại trực tiếp với Chủ tịch UBND xã, đại diện một số sở, ngành liên quan và nhà đầu tư ngay tại bản. Đất đai, giải phóng mặt bằng và chuyển đổi sinh kế luôn là những lĩnh vực nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân. Do vậy, nếu chỉ áp đặt bằng mệnh lệnh hành chính, thiếu sự thấu hiểu thì rất khó tạo được đồng thuận; thậm chí có thể dẫn đến mâu thuẫn, khiếu kiện kéo dài.

“Ngay từ những bước đầu tiên, chúng tôi đã xác định phải công khai, minh bạch cả về thông tin dự án và tiến độ triển khai. Đặc biệt, muốn bà con đồng thuận thì mọi phương án đền bù, hỗ trợ tái định cư và kiểm đếm tài sản đều phải được đưa ra thảo luận công khai, dân chủ trước dân. Kế đó là kiên trì đối thoại để giải đáp mọi khúc mắc và để người dân thấy được tương lai của chính mình trong sự phát triển của dự án”, ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch UBND xã Thanh Yên cho hay.

Sự minh bạch cùng cam kết giải quyết việc làm lâu dài đã giúp 24 hộ dân chuyển từ tâm lý lo ngại sang chủ động đồng thuận, tạo điều kiện để dự án triển khai đúng tiến độ. Chưa đầy 2 tháng sau cuộc đối thoại, dự án Nhà ở xã hội Yên Trường chính thức khởi công trong niềm vui, phấn khởi của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong xã. Niềm vui hiện hữu trong từng ánh mắt, nụ cười, nhưng phía sau đó, những cán bộ thôn, bản vẫn còn nỗi trăn trở. Bởi với họ, lễ khởi công chưa phải là đích đến. Điều mong chờ là dự án sẽ về đích đúng như những gì đã được cam kết, để niềm tin mà chính quyền và người dân cùng vun đắp thời gian qua thực sự được đáp lại bằng một kết quả xứng đáng…

Bài, ảnh: Hà Linh

Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng và Thương mại Huy Hoàng tập trung phương tiện và nhân lực thi công dự án đường Thanh Minh – Độc Lập và khu dân cư.

Tổng vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước năm 2026 bao gồm cả nguồn vốn kéo dài trên địa bàn tỉnh đạt hơn 6.720 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư công 5.387,5 tỷ đồng, vốn ngoài đầu tư công 1.332,78 tỷ đồng. Đến ngày 25/8, tỉnh đã phân bổ chi tiết hơn 6.237 tỷ đồng, đạt 92,81% kế hoạch.

Lũy kế đến ngày 25/8, toàn tỉnh giải ngân 3.062,3 tỷ đồng, đạt 54,2% kế hoạch vốn được giao. Trong đó, vốn đầu tư công đạt 58,21%, vốn ngoài đầu tư công đạt 39,31%. Theo tổng hợp của Bộ Tài chính, Điện Biên đứng thứ 9/34 tỉnh, thành phố về tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công. Kết quả giải ngân cho thấy sự chuyển động tích cực từ các cấp, ngành và chủ đầu tư. Ở cấp tỉnh, 9/15 đơn vị có tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn mức bình quân chung của tỉnh; ở cấp xã, 10/20 xã, phường đạt hoặc vượt mức bình quân.

Trong số các đơn vị được giao khối lượng vốn lớn, Ban Quản lý dự án các công trình dân dụng và công nghiệp là một trong những đơn vị có tỷ lệ giải ngân khá. Năm 2026, Ban được giao tổng kế hoạch vốn hơn 3.000 tỷ đồng. Đến ngày 25/8, số vốn được giao thực tế đạt 2.990 tỷ đồng, bao gồm cả nguồn vốn kéo dài. Lũy kế giải ngân gần 1.771 tỷ đồng, đạt 59,2% kế hoạch, đứng thứ 5 toàn tỉnh.

Để bảo đảm tiến độ giải ngân, ngay từ đầu năm, Ban Quản lý dự án các công trình dân dụng và công nghiệp đã chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện, xác định rõ tiến độ đối với từng dự án, từng nguồn vốn; thường xuyên kiểm tra hiện trường, kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai. Đối với những công trình có khối lượng thực hiện lớn, Ban yêu cầu các nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc, tổ chức thi công phù hợp, đồng thời đẩy nhanh công tác nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ để thanh toán ngay khi có khối lượng. Đặc biệt, từ đầu tháng 7 đến nay, Ban tập trung đôn đốc nhà thầu và các đơn vị liên quan đẩy nhanh thi công, hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, thanh toán đối với 9 công trình trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới khởi công năm 2025. Đến ngày 25/8, tỷ lệ giải ngân của các công trình đạt từ 49,75% đến 71,3% kế hoạch vốn được giao.

Ông Vũ Văn Ngọc, Giám đốc Ban Quản lý dự án các công trình dân dụng và công nghiệp cho biết: “Từ nay đến cuối năm, áp lực giải ngân rất lớn, trong khi thời gian thực hiện không còn nhiều. Vì vậy, Ban xác định phải chuyển mạnh từ đôn đốc chung sang bám sát từng dự án, từng công trình và từng mốc tiến độ cụ thể. Những công trình có khả năng hoàn thành khối lượng đến đâu phải tổ chức nghiệm thu, thanh toán đến đó; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các địa phương, nhà thầu và đơn vị liên quan để tháo gỡ ngay những vướng mắc phát sinh đẩy nhanh tiến độ thực hiện, tăng tỷ lệ giải ngân vốn”.

Theo ông Vũ Văn Ngọc, đối với 9 công trình trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, Ban tập trung tối đa nguồn lực để bảo đảm tiến độ thi công, phấn đấu hoàn thành các hạng mục theo kế hoạch, đồng thời giải ngân kịp thời nguồn vốn được giao. Bên cạnh đó, Ban tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm khác, trong đó có dự án cấp điện nông thôn thuộc chương trình Bừng sáng Điện Biên. Mục tiêu xuyên suốt là không để nguồn vốn chậm đưa vào công trình, không để phát sinh tình trạng vốn chờ dự án, dự án chờ thủ tục; qua đó phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao trong năm 2026.

Trong 8 tháng qua, Ban Quản lý dự án các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn giải ngân 195,22/542,595 tỷ đồng, đạt 36% kế hoạch vốn, xếp thứ 10/15 cơ quan cấp tỉnh. Kết quả này chưa đáp ứng yêu cầu đề ra, đặt ra áp lực lớn đối với chủ đầu tư trong việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn những tháng cuối năm.

Trước yêu cầu đó, Ban Quản lý dự án các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tập trung rà soát tiến độ từng dự án, xác định rõ khối lượng còn lại và khả năng giải ngân, từ đó xây dựng phương án điều hành phù hợp. Những dự án có khả năng hoàn thành khối lượng sẽ được ưu tiên nguồn lực, đôn đốc nhà thầu tăng ca, tăng kíp, đẩy nhanh thi công. Đồng thời, Ban đẩy nhanh công tác nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ thanh toán ngay khi có khối lượng, hạn chế tối đa tình trạng chậm giải ngân do thủ tục.

Ông Nguyễn Thái Bình, Giám đốc Ban Quản lý dự án các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn cho biết: Thời gian còn lại của năm không nhiều trong khi khối lượng vốn cần giải ngân lớn. Vì vậy, Ban xác định tập trung cao độ cho công tác giải ngân, bám sát tiến độ từng dự án, từng gói thầu; phối hợp với các địa phương và nhà thầu xử lý ngay những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Cùng với đẩy nhanh tiến độ thi công, Ban Quản lý dự án các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, hồ sơ nghiệm thu, thanh toán; tăng cường kiểm tra hiện trường, yêu cầu nhà thầu xây dựng tiến độ chi tiết và cam kết về khối lượng thực hiện theo từng tuần, từng tháng. Đối với những dự án có khả năng giải ngân tốt, Ban ưu tiên đôn đốc để tạo khối lượng; những dự án vướng mắc sẽ được phân loại, xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm của từng bên để tập trung xử lý. “Khối lượng hoàn thành đến đâu sẽ tổ chức nghiệm thu, thanh toán đến đó; đồng thời thường xuyên cập nhật tiến độ để kịp thời điều chỉnh phương án thực hiện” – ông Nguyễn Thái Bình nhấn mạnh.

Xác định giải ngân đầu tư công là động lực quan trọng cho tăng trưởng, những tháng cuối năm, tỉnh Điện Biên tiếp tục yêu cầu các chủ đầu tư tăng tốc thi công, nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ thanh toán, nhất là với dự án trường liên cấp và các dự án trọng điểm. Tỉnh đồng thời rà soát tiến độ từng dự án, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, điều chuyển vốn từ dự án giải ngân chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt, phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch vốn năm 2026.

Ông Nguyễn Phi Sông, Giám đốc Sở Tài chính cho biết: Sở sẽ chủ động, linh hoạt trong điều hành kế hoạch vốn; kịp thời tham mưu điều chỉnh vốn giữa các dự án, ưu tiên nguồn lực cho những dự án có khả năng giải ngân tốt, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và góp phần hoàn thành mục tiêu giải ngân năm 2026.

Ngày 6/9, UBND tỉnh Lâm Đồng đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung 5 phường đô thị Đà Lạt đến năm 2050. Phạm vi quy hoạch gồm các phường Xuân Hương – Đà Lạt, Lâm Viên – Đà Lạt, Xuân Trường – Đà Lạt, Cam Ly – Đà Lạt và Lang Biang – Đà Lạt.

Theo định hướng, khu vực quy hoạch có diện tích hơn 68.000 ha. Đến năm 2050, dân số dự báo hơn 756.000 người; trong đó dân số đô thị khoảng 485.000 người, dân số quy đổi từ khách du lịch khoảng 271.000 người. Lượng khách du lịch dự kiến đạt khoảng 17,4 triệu lượt/năm.

Một góc Đà Lạt nhìn từ trên cao.

Quy hoạch hướng tới xây dựng Đà Lạt trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng. Trong đó, tỉnh Lâm Đồng đặt yêu cầu phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, nâng cao chất lượng đô thị, đồng thời bảo tồn các giá trị di sản văn hóa, cảnh quan thiên nhiên đặc thù.

Một trong những nội dung trọng tâm là nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống giao thông, không gian đô thị, hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe và không gian ngầm nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển dân số, du lịch trong dài hạn.

Quy hoạch cũng đặt mục tiêu đưa khu vực 5 phường trở thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng, dịch vụ và kinh tế bền vững; tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.

Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, việc lập quy hoạch chung 5 phường được xác định phải bảo đảm tính kế thừa, đồng bộ với quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch sử dụng đất, giao thông và hạ tầng kỹ thuật.

Theo định hướng mới, quy hoạch được kỳ vọng tạo nền tảng để Đà Lạt phát triển theo hướng đô thị hiện đại, xanh, thông minh nhưng không đánh đổi các giá trị cảnh quan, văn hóa và kiến trúc vốn làm nên bản sắc của đô thị cao nguyên.

Mức giá thuê ghi trên tin đăng chưa phải toàn bộ số tiền người thuê phải trả mỗi tháng. Phí quản lý, gửi xe, điện nước, internet, tiền cọc hay chi phí sửa chữa có thể khiến ngân sách thực tế cao hơn đáng kể nếu không được hỏi rõ ngay từ đầu.

Với nhiều gia đình trẻ, người đi làm hoặc sinh viên, thuê nhà là lựa chọn linh hoạt hơn so với mua bất động sản. Người thuê có thể dễ dàng thay đổi nơi ở khi công việc, thu nhập hoặc nhu cầu sinh hoạt thay đổi. Tuy nhiên, không ít người chỉ quan tâm đến con số tiền thuê được đăng trên tin quảng cáo mà quên tính những khoản chi phí đi kèm.

Một căn hộ được giới thiệu với giá 10 triệu đồng mỗi tháng chưa chắc chỉ khiến người thuê chi 10 triệu đồng. Khi cộng tiền điện, nước, phí quản lý, gửi xe, internet, vệ sinh hoặc các khoản dịch vụ khác, tổng chi phí có thể tăng thêm đáng kể. Vì vậy, trước khi ký hợp đồng, việc hỏi rõ toàn bộ các khoản phải trả là bước không nên bỏ qua.

Ảnh minh họa/Nguồn: Internet

Phí quản lý và dịch vụ có thể làm tăng tiền thuê thực tế

Với nhà riêng, phòng trọ hoặc căn hộ trong khu dân cư, khoản phí quản lý có thể khác nhau tùy nơi. Đặc biệt, người thuê căn hộ chung cư thường phải quan tâm đến phí quản lý, phí sử dụng các tiện ích chung và một số dịch vụ đi kèm.

Người thuê nên hỏi chủ nhà hoặc đơn vị quản lý xem phí nào đã bao gồm trong tiền thuê, phí nào phải thanh toán riêng và cách tính theo tháng hay theo diện tích. Không nên chỉ nghe thông tin chung rằng “phí dịch vụ không đáng bao nhiêu”, bởi tổng số tiền trong cả năm vẫn có thể trở thành một khoản đáng kể.

Nếu căn hộ có hồ bơi, phòng tập, khu vui chơi hoặc các tiện ích khác, cũng cần hỏi rõ việc sử dụng có miễn phí hay tính thêm tiền.

Điện, nước và internet cần được thống nhất ngay từ đầu

Điện nước là khoản chi quen thuộc nhưng cách tính giữa các nơi có thể khác nhau. Người thuê cần hỏi rõ giá điện, giá nước, cách chốt chỉ số và thời điểm thanh toán.

Đặc biệt, với nhà thuê lại từ cá nhân hoặc căn hộ cho thuê theo dạng dịch vụ, không nên mặc định giá điện nước giống mức mà hộ gia đình thông thường phải trả. Người thuê cần yêu cầu chủ nhà nói rõ cách tính trước khi ký hợp đồng.

Internet cũng là khoản nên được hỏi. Một số căn hộ đã bao gồm đường truyền trong giá thuê, trong khi nơi khác yêu cầu người thuê tự lắp đặt và thanh toán. Nếu phải lắp mới, cần xác định ai chịu phí lắp đặt, thiết bị và chi phí khi chấm dứt hợp đồng.

Tiền gửi xe tưởng nhỏ nhưng có thể thành khoản đáng kể

Nếu thuê nhà trong chung cư hoặc khu đô thị, tiền gửi xe là một trong những khoản dễ bị bỏ quên khi tính ngân sách. Gia đình có một ô tô và một hoặc hai xe máy có thể phải trả phí gửi xe hàng tháng cho từng phương tiện. Mức phí khác nhau tùy tòa nhà và khu vực, vì vậy người thuê nên hỏi cụ thể trước khi quyết định.

Ngoài giá gửi xe, cũng cần xác định chỗ đỗ xe có cố định hay không, có giới hạn số lượng phương tiện hay phát sinh phụ phí đối với khách. Những chi tiết này đặc biệt quan trọng với gia đình có nhiều phương tiện.

Tiền đặt cọc và điều kiện hoàn cọc phải được ghi rõ

Tiền đặt cọc thường là khoản lớn mà người thuê phải chuẩn bị ngay khi bắt đầu thuê nhà. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là số tiền cọc mà còn là điều kiện để được nhận lại khoản tiền này.

Ảnh minh họa/Nguồn: Rever

Hợp đồng nên thể hiện rõ số tiền đặt cọc, thời hạn thuê, trường hợp nào bị khấu trừ và thời điểm chủ nhà hoàn trả. Nếu căn nhà có nội thất, hai bên cũng nên thống nhất tình trạng tài sản khi bàn giao.

Người thuê nên chụp ảnh, quay video hiện trạng căn nhà, đồ điện tử, nội thất, tường, sàn, thiết bị vệ sinh và các hạng mục có sẵn trước khi chuyển vào. Đây có thể là căn cứ hữu ích nếu sau này phát sinh tranh chấp về tài sản hoặc chi phí sửa chữa.

Sửa chữa hỏng hóc: Ai là người phải trả tiền?

Một trong những vấn đề dễ gây tranh cãi nhất giữa chủ nhà và người thuê là trách nhiệm sửa chữa.

Khi điều hòa, bình nóng lạnh, máy giặt, tủ lạnh hoặc thiết bị có sẵn trong nhà bị hỏng, người thuê không nên mặc định rằng mình phải tự bỏ tiền sửa. Ngược lại, chủ nhà cũng cần xác định rõ những trường hợp nào người thuê phải chịu trách nhiệm nếu hư hỏng xuất phát từ việc sử dụng không đúng cách.

Do đó, hợp đồng nên quy định tương đối cụ thể trách nhiệm của mỗi bên. Những hỏng hóc do hao mòn tự nhiên của thiết bị có thể được xử lý khác với trường hợp tài sản bị hư do lỗi của người thuê.

Phí vệ sinh, phí phát sinh và các khoản thanh toán khác

Ngoài những khoản quen thuộc, người thuê cũng nên hỏi về phí vệ sinh, phí rác, phí sử dụng thang máy trong trường hợp đặc biệt, phí làm thẻ cư dân hoặc các khoản dịch vụ khác nếu có.

Với nhà thuê theo thời gian ngắn, một số chủ nhà có thể tính thêm chi phí vệ sinh khi người thuê trả nhà. Nếu không được thông báo từ đầu, khoản tiền này dễ trở thành chi phí bất ngờ vào thời điểm chuyển đi.

Người thuê cũng nên hỏi rõ cách thanh toán: chuyển khoản trực tiếp cho chủ nhà, thanh toán qua ban quản lý hay thông qua đơn vị trung gian. Việc có hóa đơn, biên nhận hoặc lịch sử thanh toán rõ ràng sẽ giúp hai bên hạn chế nhầm lẫn.

Đừng bỏ qua chi phí khi chấm dứt hợp đồng trước hạn

Không ít người chỉ quan tâm đến giá thuê hàng tháng mà quên xem điều khoản kết thúc hợp đồng. Trong trường hợp phải chuyển nhà sớm vì thay đổi công việc, gia đình hoặc kế hoạch cá nhân, người thuê có thể phải chịu một khoản phạt hoặc mất tiền đặt cọc tùy thỏa thuận.

Vì vậy, trước khi ký, cần đọc kỹ thời hạn báo trước, điều kiện chấm dứt hợp đồng và cách xử lý tiền cọc. Nếu có khả năng thay đổi nơi ở trong tương lai, người thuê nên thương lượng điều khoản này ngay từ đầu thay vì chờ đến khi phát sinh vấn đề.

Giá thuê chỉ là một phần của bài toán tài chính

Thuê nhà không chỉ là bài toán lựa chọn căn hộ đẹp hay tìm mức giá thấp nhất. Một căn nhà có giá thuê vừa túi tiền nhưng đi kèm nhiều khoản phí có thể khiến tổng chi phí mỗi tháng cao hơn đáng kể so với dự tính.

Trước khi đặt cọc, người thuê nên lập một bảng chi phí đơn giản gồm tiền thuê, điện nước, phí quản lý, gửi xe, internet, vệ sinh và các khoản phát sinh khác. Đồng thời, cần kiểm tra kỹ hợp đồng, hiện trạng tài sản và trách nhiệm của mỗi bên.

Một quyết định thuê nhà hợp lý không nhất thiết là chọn nơi có giá thuê thấp nhất, mà là nơi có tổng chi phí phù hợp, điều khoản minh bạch và ít khoản phát sinh ngoài dự kiến. Hỏi kỹ trước khi ký hợp đồng vì thế không chỉ giúp bảo vệ túi tiền, mà còn tạo nền tảng cho một quá trình thuê nhà rõ ràng và thuận lợi hơn.

Mỗi thửa đất được cấp một mã định danh 12 chữ số

Nghị định 326/2026/NĐ-CP quy định về định danh địa điểm, có hiệu lực từ ngày 1/9, quy định việc gắn mã định danh cho 74 loại địa điểm, gồm thửa đất, công trình kiến trúc, công trình xây dựng, kết cấu xây dựng, địa danh, các cấu trúc vật lý và những đối tượng khác.

Theo Nghị định 326, mỗi địa điểm, trong đó có thửa đất, chỉ được cấp một mã định danh duy nhất theo cấu trúc thống nhất trên toàn quốc. Tương tự, mã định danh cá nhân của người dân, mã định danh địa điểm là dãy số tự nhiên gồm 12 chữ số do Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm xác lập.

Tuy nhiên, không phải ngay từ ngày 1/9, tất cả thửa đất sẽ đồng loạt được cấp mã định danh. Kể từ thời điểm Nghị định 326 có hiệu lực, các cơ quan được giao thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ sẽ thực hiện việc cấp mã định danh cho thửa đất theo lộ trình.

Tổ chức, cá nhân được khai thác dữ liệu công khai về định danh địa điểm trên VNeID. Dữ liệu công khai gồm mã định danh địa điểm, loại đối tượng, địa chỉ, lối tiếp cận, mã bưu chính, tọa độ, trạng thái hoạt động hoặc sử dụng, tên địa điểm, dấu hiệu nhận biết và thông tin địa chỉ của các thành phần thuộc địa điểm.

Tuy nhiên, các thông tin của giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thông tin về cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu, sử dụng địa điểm thuộc nhóm dữ liệu không công khai.

Từng thửa đất được cấp mã định danh địa điểm 12 chữ số, trong khi mỗi bất động sản sẽ có thêm mã định danh điện tử riêng. Ảnh: Hoàng Hà

Tại hội thảo về quản lý dữ liệu địa điểm diễn ra đầu tháng 8, ông Đinh Hồng Phong, Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, mã định danh thửa đất tương tự mã định danh công dân. Mỗi thửa đất được gắn một mã riêng, độc lập với những thay đổi về địa giới hành chính.

Mã được xây dựng dựa trên vị trí, tọa độ của thửa đất, giúp bảo đảm tính duy nhất, ổn định và không phụ thuộc vào thay đổi địa giới hành chính.

Theo ông Phong, mã định danh không chỉ phục vụ việc xác định vị trí mà còn là nền tảng để xây dựng hồ sơ địa chính số đến từng thửa đất, hỗ trợ tra cứu thông tin về chủ thể, tình trạng pháp lý và lịch sử biến động.

Một định hướng quan trọng khác là xây dựng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất điện tử, từng bước thay thế phương thức quản lý chủ yếu bằng hồ sơ giấy.

Khi thông tin đất đai và giấy chứng nhận được số hóa, các biến động có thể được cập nhật trực tiếp vào cơ sở dữ liệu. Điều này giúp người dân và cơ quan quản lý tra cứu theo thời gian thực, đồng thời hạn chế nguy cơ làm giả hồ sơ hoặc sử dụng một giấy chứng nhận để thế chấp nhiều lần.

Bất động sản cũng sẽ có mã định danh điện tử riêng

Trong khi đó, Nghị định 357/2025/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, quy định mã định danh điện tử đối với sản phẩm bất động sản được quản lý trong hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Mã được tạo lập tự động trên hệ thống, với cấu trúc gắn mã định danh thửa đất, mã số thông tin dự án hoặc công trình xây dựng, mã định danh địa điểm nếu có và dãy ký tự nhận diện sản phẩm.

Đây là chuỗi ký tự gồm chữ in hoa không dấu và số, dài tối đa 50 ký tự và chỉ sử dụng dấu gạch ngang để phân tách các thành phần. Đối với nhà ở, mã được tạo lập tự động trên hệ thống.

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi hiện cũng đề xuất bổ sung quy định về mã định danh điện tử bất động sản.

Theo đó, mã định danh điện tử là chuỗi ký tự do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tạo lập và cấp duy nhất cho từng cá nhân, tổ chức, bất động sản hoặc đối tượng khác thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.

Đáng chú ý, dự thảo quy định bất động sản khi đưa vào giao dịch phải sử dụng mã định danh điện tử trong quá trình thực hiện giao dịch. Dữ liệu mã định danh của bất động sản sẽ được gắn với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu liên quan, tạo cơ sở để xác định và quản lý tài sản xuyên suốt quá trình giao dịch.

Theo bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), mã định danh bất động sản được định hướng quản lý từ gốc, bắt đầu từ đất cho đến quá trình phát triển hoàn chỉnh một bất động sản và đưa vào hoạt động kinh doanh.

Theo bà, mỗi thửa đất sẽ được gắn một mã định danh riêng, đồng thời tích hợp thêm các mã thông tin liên quan đến dự án, công trình xây dựng và mã định danh địa điểm nếu có, bởi trong cùng một thửa đất có thể tồn tại nhiều địa điểm khác nhau.

Mã quản lý này sẽ được sử dụng xuyên suốt quá trình phát triển, giao dịch bất động sản và từng bước liên kết với thông tin đất đai, giấy chứng nhận.

GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho rằng mã định danh điện tử của bất động sản có thể hiểu tương tự căn cước công dân của mỗi người. Mỗi căn nhà, mỗi sản phẩm trong dự án sẽ có một “danh tính” riêng, gắn với thông tin pháp lý và lịch sử giao dịch, qua đó tăng tính minh bạch của thị trường.

Theo ông Võ, khi thông tin về bất động sản được minh bạch, các hành vi “ôm hàng”, tạo khan hiếm giả hoặc “bán ảo, tạo cung cầu giả” sẽ khó thực hiện hơn. Việc này có thể hạn chế tình trạng một số chủ đầu tư hoặc nhà đầu tư thứ cấp giữ hàng nhưng không làm thủ tục, khiến thị trường tưởng như khan hiếm và đẩy giá lên bởi kỳ vọng đầu cơ.

Việc minh bạch dữ liệu có thể góp phần hạn chế hoạt động đầu cơ, tạo khan hiếm giả và giúp giá bất động sản phản ánh sát hơn giá trị sử dụng trong dài hạn.

Con đường mở ra sẽ góp phần xây dựng nông thôn mới

36 hộ dân nhường đất làm đường

Tuyến đường tổ 8, gần cầu Sông Cái, thôn Hàm Trí nhiều năm qua chủ yếu là đường cấp phối, nhiều đoạn nhỏ hẹp. Đây là tuyến đường dẫn vào khu vực sản xuất, phục vụ nhu cầu đi lại, vận chuyển nông sản và sinh hoạt của người dân.

Theo thiết kế, công trình dài 3.306,99 m, nền đường rộng 5,5 m, mặt đường bê tông rộng 3,5 m, tổng mức đầu tư hơn 8 tỷ đồng. Tuyến đường đi qua một phần diện tích đất ở, đất sản xuất, sân và hàng rào của nhiều hộ dân.

Ban đầu, một số hộ còn băn khoăn trước chủ trương hiến đất. Sau khi được cấp ủy, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể tuyên truyền, giải thích về lợi ích lâu dài của công trình, người dân dần hiểu và đồng thuận. Kết quả, 36 hộ dân có đất bị ảnh hưởng đã tự nguyện hiến gần 9.000 m² đất, trong đó có 35 hộ thuộc xã Hàm Thuận Bắc và 1 hộ thuộc xã Hàm Thuận.

Gia đình ông Nguyễn Thanh Tùng là một trong những hộ bị ảnh hưởng bởi dự án. Phần đường mở rộng đi qua sân nhà và diện tích đất sản xuất, nơi ruộng bắp đang vào vụ. Dù vậy, ông Tùng vẫn vui vẻ đồng thuận, sẵn sàng tháo dỡ phần tài sản bị ảnh hưởng và hiến hơn 50 m² đất để làm đường.

Ông Nguyễn Thanh Tùng tự nguyện hiến phần sân nhà và ruộng bắp để làm đường

Không chỉ hiến đất, anh Lương Tấn Hoàng còn chủ động lùi hàng rào, di dời trang trại chăn nuôi bò vào sâu bên trong để dành mặt bằng cho tuyến đường. Gia đình anh tự nguyện hiến hơn 300 m² đất, tháo dỡ công trình nằm trong phạm vi bị ảnh hưởng.

“Được chính quyền vận động, gia đình tôi thấy đây là việc nên làm. Bà con cùng trao đổi và đều vui vì có đường mới thì đi lại, buôn bán thuận lợi hơn, trẻ em đến trường dễ dàng, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển”, anh Hoàng chia sẻ.

Đường rộng mở, nông thôn thêm sức sống

Theo bà Hà Thị Minh Trí – Trưởng thôn Hàm Trí, tuyến đường là niềm mong mỏi của người dân nhiều năm qua. Vào mùa mưa, một số đoạn thường sạt lở, việc đi lại gặp nhiều khó khăn, nhất là sau những đợt mưa lớn năm 2025. Vì vậy, khi công trình được triển khai, bà con rất phấn khởi, đồng thuận hiến đất, sẵn sàng bàn giao mặt bằng để tuyến đường sớm được thi công.

Phần đất nông nghiệp của anh Hoàng hiến tặng

Năm 2026, xã Hàm Thuận Bắc tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư các công trình trọng điểm, từng bước hoàn thiện hạ tầng nông thôn. Tuyến đường tổ 8, thôn Hàm Trí là một trong những công trình được người dân kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực phát triển sản xuất, kết nối giao thương và nâng cao đời sống.

Từ con đường nhỏ hẹp, lầy lội, diện mạo mới đang dần hình thành. Khi công trình hoàn thành, người dân sẽ có thêm một tuyến giao thông thuận tiện để đi lại, vận chuyển nông sản và kết nối với các khu vực lân cận. Quan trọng hơn, đó là kết quả từ sự gặp nhau giữa nguồn lực đầu tư của Nhà nước và sự đồng thuận, chung sức của người dân.

Phong trào hiến đất làm đường đang lan tỏa tại nhiều địa phương trong tỉnh Lâm Đồng, cho thấy sự đồng thuận của người dân trong xây dựng hạ tầng nông thôn.

Ở Hàm Trí (Hàm Thuận Bắc) từ những phần đất được tự nguyện nhường lại, một tuyến đường mới đang dần hình thành, nối những xóm làng, ruộng đồng và khu sản xuất. Con đường không chỉ mang lại thuận lợi trong đi lại, giao thương mà còn ghi dấu sự chung sức của người dân vì lợi ích cộng đồng.

Đại diện địa phương và nhà tài trợ bàn giao công trình đến người dân làng Bia Tih. Ảnh: Như Nguyện

Công trình gồm giếng khoan, máy bơm, 1 bồn chứa nước 2.000 lít, hệ thống 4 vòi nước và sân bê tông kiên cố. Tổng kinh phí xây dựng công trình gần 90 triệu đồng, trong đó, nhà hảo tâm thông qua Quỹ hỗ trợ bệnh nhân nghèo Gia Lai ủng hộ 58 triệu đồng, 30 triệu đồng còn lại do người dân trong làng đóng góp.

Bia Tih là làng đặc biệt khó khăn với 100% hộ dân là đồng bào dân tộc thiểu số. Trước đây, người dân muốn có nước sạch phải đi sang làng bên. Người dân luôn mong muốn xây dựng công trình nước sạch nhưng do thiếu kinh phí và nguồn lực của địa phương còn hạn chế nên vẫn chưa thực hiện được.

Công trình cung cấp nguồn nước sạch cho trên 300 hộ dân với trên 1.400 khẩu của làng Bia Tih. Ảnh: Như Nguyện

Công trình giếng khoan cung cấp nguồn nước sạch cho trên 300 hộ dân với trên 1.400 khẩu, giúp bà con có nước sạch trong sinh hoạt.

Nhiều doanh nghiệp (DN) trong Khu Công nghiệp (KCN) Thành Hải (phường Bảo An) đang đứng trước nguy cơ ảnh hưởng tới sản xuất do hạ tầng môi trường quá tải. Việc hệ thống xử lý nước thải tập trung hoạt động hết công suất thiết kế đã trở thành lực cản trực tiếp đến kế hoạch mở rộng của các DN hiện hữu lẫn tiến độ vận hành của các dự án mới.

Nhu cầu tăng cao

Với tổng diện tích 78ha, KCN Thành Hải đã hoàn thành việc giải phóng mặt bằng và đạt tỷ lệ lấp đầy 100% với 25 DN đang hoạt động. Tuy nhiên, phía sau tỷ lệ lấp đầy là nỗi lo về hạ tầng xử lý môi trường quá tải. Việc các DN trong KCN đồng loạt tăng công suất nhằm đáp ứng đơn hàng xuất khẩu đã khiến lượng nước thải phát sinh tăng đột biến, tạo áp lực rất lớn lên hệ thống thu gom và xử lý chung cho cả KCN.

Một góc Khu Công nghiệp Thành Hải.

Ghi nhận thực tế tại nhà máy của Công ty Cổ phần Thực phẩm Cánh Đồng Việt (DN chuyên chế biến nha đam) cho thấy, với sản lượng chế biến khoảng 60 tấn nguyên liệu mỗi ngày đêm, để vận hành dây chuyền này, lượng nước thải phát sinh của nhà máy khoảng 600 đến 640m³/ngày đêm. Ở thời điểm hiện tại, DN vẫn phải căng mình tự xử lý sơ bộ để duy trì nhịp độ sản xuất. Ông Phan Ngọc Anh Tuấn – đại diện Công ty Cổ phần Thực phẩm Cánh Đồng Việt chia sẻ, hiện tại, nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường, nhà máy đang lập kế hoạch nâng công suất chế biến lên khoảng 80 tấn nguyên liệu/ngày đêm. Khi quy mô sản xuất tăng lên, lượng nước thải đầu ra chắc chắn sẽ gia tăng tương ứng, vượt quá khả năng xử lý nội bộ của nhà máy. DN mong muốn Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh, chính quyền địa phương sớm triển khai xây dựng, nâng cấp mở rộng hệ thống xử lý nước thải trung tâm của KCN. Có như vậy, các DN mới yên tâm đầu tư dài hạn, mở rộng quy mô mà không phải lo sợ vi phạm các quy định về môi trường. 

Hoạt động sản xuất của Công ty Cổ phần Thực phẩm Cánh Đồng Việt.

Không chỉ các đơn vị đang hoạt động gặp khó, rào cản hạ tầng môi trường cũng đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ của các dự án mới. Điển hình như Dự án xây dựng nhà máy nước giải khát Sài Gòn Nhiệt Đới (nhà máy sản xuất các loại nước giải khát từ nha đam và trái cây tươi, với quy mô dự kiến khoảng 6 triệu lít sản phẩm mỗi tháng) chuẩn bị xây dựng nhưng đứng trước nguy cơ chưa thực hiện được vì thiếu điểm đấu nối xả thải. Ông Nguyễn Văn Thăng – Trưởng Ban Quản lý Dự án xây dựng Nhà máy nước giải khát Sài Gòn Nhiệt Đới cho biết, điều khiến ban lãnh đạo công ty trăn trở nhất lúc này chính là bài toán hạ tầng môi trường. Hệ thống xử lý nước thải tập trung của KCN Thành Hải hiện đã không còn năng lực tiếp nhận thêm; nếu công ty hoàn thành công tác xây dựng nhưng lại chưa thể đấu nối nước thải vào hệ thống chung thì nhà máy cũng không thể đưa vào vận hành thương mại. 

Xây dựng thêm nhà máy xử lý nước thải

Theo tìm hiểu, hệ thống xử lý nước thải tập trung tại KCN Thành Hải được xây dựng trong giai đoạn 2000 – 2005. Đến năm 2015, hệ thống được cải tạo, nâng công suất lên 1.400m³/ngày đêm. Sau hơn một thập kỷ vận hành, công suất này đã trở nên quá tải so với quy mô phát triển thực tế của KCN. Hiện tại, tổng nhu cầu xả thải của 25 dự án trong KCN đã chạm ngưỡng gần 4.000m³/ngày đêm, gấp gần 3 lần so với công suất thiết kế của nhà máy xử lý hiện hữu. Tuy các DN đã chủ động đầu tư hệ thống xử lý cục bộ đạt chuẩn sơ bộ, nhưng theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, toàn bộ nước thải sau xử lý sơ bộ vẫn bắt buộc phải thu gom và xả vào hệ thống xử lý tập trung của KCN trước khi thải ra nguồn tiếp nhận. Việc thiếu hụt dung tích tiếp nhận khiến toàn bộ quy trình này bị nghẽn lại.

Nước thải đang được hệ thống xử lý tại Khu Công nghiệp Thành Hải.

Ông Huỳnh Hồng Phong – Giám đốc Ban Quản lý dự án, hạ tầng, Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh phân tích: “KCN Thành Hải tiền thân là cụm công nghiệp, sau đó được quy hoạch nâng cấp thành KCN với tổng diện tích 78ha. Hiện toàn bộ diện tích này đã lấp đầy, trong khi đó, nhà máy xử lý nước thải được đầu tư từ lâu chỉ có công suất 1.400m³/ngày đêm, dẫn đến việc không thể đáp ứng được nhu cầu đấu nối mới cũng như việc gia tăng công suất của các nhà máy hiện hữu”.

Nhận thức rõ đây là điểm nghẽn lớn ảnh hưởng đến môi trường đầu tư của tỉnh, Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh đã chủ động báo cáo UBND tỉnh và Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phương án đầu tư Nhà máy xử lý nước thải tập trung giai đoạn 2 bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước. Ngày 3-8-2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã thống nhất chủ trương đầu tư dự án quan trọng này. Hiện Ban Quản lý đang gấp rút phối hợp với các sở, ngành liên quan để hoàn thiện báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, trình UBND tỉnh xem xét, phê duyệt. Theo lộ trình dự kiến, công tác lựa chọn nhà thầu sẽ hoàn thành ngay trong năm 2026. 

Khu vực xử lý nước thải tập trung của cả Khu Công nghiệp Thành Hải.

Ông Huỳnh Hồng Phong cho biết: “Dự án sẽ chính thức khởi công xây dựng vào khoảng tháng 10 hoặc tháng 11, với thời gian thi công dự kiến khoảng 9 tháng. Khi nhà máy mới đi vào vận hành, toàn bộ bài toán nước thải tại KCN Thành Hải sẽ được giải quyết triệt để, không chỉ đáp ứng nguồn lực xả thải cho các DN mở rộng quy mô mà còn tạo điều kiện cho các dự án mới triển khai đúng tiến độ cam kết”.

Việc khẩn trương triển khai dự án Nhà máy xử lý nước thải tập trung giai đoạn 2 không chỉ là nhiệm vụ cấp bách để bảo vệ môi trường, mà còn là lời giải cho bài toán giữ chân nhà đầu tư. Đây cũng chính là sự khẳng định cam kết đồng hành của chính quyền tỉnh Khánh Hòa với cộng đồng DN trên địa bàn.

Thực hiện chương trình 90 ngày cao điểm giải phóng mặt bằng các công trình, dự án trọng điểm, động lực trên địa bàn tỉnh, 6 đoàn khảo sát do Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã trực tiếp về cơ sở, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân về chuyện đền bù, tái định cư (TĐC), nỗi lo sinh kế. Từ những cuộc đối thoại gần gũi ấy, từng băn khoăn, vướng mắc của người dân dần được tháo gỡ, củng cố niềm tin, tạo sức bật mạnh mẽ cho các đại dự án bứt tốc thi công.

Gỡ vướng từ gốc

Là một trong những dự án trọng điểm đang ở chặng nước rút, Dự án Khu TĐC Vạn Thắng – Giai đoạn 1 (xã Vạn Thắng và Tu Bông) có 221 trường hợp đất của hộ gia đình bị ảnh hưởng. Đến nay, 100% trường hợp đã được địa phương hoàn thành lập, thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, TĐC và bàn giao 35,62/44,39ha diện tích đất cần thu hồi, 131 hộ đã nhận chi trả bồi thường. Bài toán khó dồn vào 90 trường hợp còn lại, trong đó có 60 trường hợp đang liên hệ chủ sử dụng, 11 trường hợp vướng điều chỉnh ranh giới, 19 trường hợp đang kiến nghị.

Ông Nguyễn Trung Dũng đến nhà người dân vận động bàn giao mặt bằng Dự án Tuyến đường ven biển Vạn Ninh đi Ninh Hòa.

Để tháo gỡ “nút thắt” này, Đoàn khảo sát số 4 do bà Nguyễn Quỳnh Nga – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh làm Trưởng đoàn đã trực tiếp gặp gỡ các hộ dân. Buổi đối thoại diễn ra thẳng thắn, cởi mở. Gia đình ông Phạm Văn Đỏ và bà Đặng Thị Sao băn khoăn khi số tiền phê duyệt ban đầu hơn 2,96 tỷ đồng, sau khi điều chỉnh và khấu trừ hỗ trợ TĐC chỉ còn hơn 2,38 tỷ đồng. Thay vì dùng văn bản giải thích một chiều, các thành viên trong đoàn đã kiên nhẫn cùng gia đình xem lại từng căn cứ tính toán, làm rõ các khoản được hưởng và phải khấu trừ để con số đền bù không còn là ẩn số gây bức xúc. 

Đoàn cũng ghi nhận tâm tư của ông Hồ Quốc Việt mong được cấp đất TĐC dù chưa đủ điều kiện; lắng nghe cụ bà Nguyễn Thị Quới (90 tuổi) chia sẻ chuyện bị thu hồi đất cùng 3 căn nhà, trong khi kinh tế gia đình khó khăn. Câu hỏi về nơi nương tựa cho những năm tháng cuối đời của cụ bà khiến nhiều cán bộ trăn trở. Họ hiểu rõ đằng sau quyết định thu hồi đất là số phận của cả gia đình, đòi hỏi phương án giải quyết phải thấu tình đạt lý.

Ông Bùi Hoài Nam gặp gỡ, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng thực hiện Dự án Khu đô thị phức hợp Cam Thượng (xã Cam Lâm).

Câu chuyện sinh kế cũng làm nóng những cuộc đối thoại tại Dự án Khu đô thị phức hợp Cam Thượng (xã Cam Lâm). Quy mô thu hồi khổng lồ hơn 294,5ha của dự án đã tác động đến sinh kế của khoảng 400 hộ dân với 840 thửa đất tại 3 thôn (Phú Bình 2, Vĩnh Phú, Đồng Cau). Dù địa phương đã nỗ lực kiểm kê được 210 trường hợp, xác định nguồn gốc đất 126 trường hợp, phê duyệt phương án cho 15 trường hợp, trong đó 14 trường hợp đã nhận bồi thường hơn 41,5 tỷ đồng, song âu lo vẫn còn bộn bề.

Người dân xã Cam Lâm nêu ý kiến tại buổi khảo sát tại Dự án Khu đô thị phức hợp Cam Thượng.

Những băn khoăn, lo lắng đã được người dân 3 thôn bày tỏ trực tiếp tại buổi tiếp xúc với Đoàn khảo sát số 5 do ông Bùi Hoài Nam – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh làm Trưởng đoàn. Có hộ mong mỏi đẩy nhanh kiểm kê để sớm nhận tiền; mong được bố trí TĐC hợp lý; được thông tin rõ hơn về môi trường, chính sách bồi thường, hỗ trợ, TĐC và phương án bảo đảm sinh kế hậu thu hồi. Ông Nguyễn Minh Truyền (thôn Vĩnh Phú) khẳng định, ông ủng hộ chủ trương lớn nhưng băn khoăn về giá bồi thường cây trồng. Ông nhẩm tính: Một cây xoài 5 năm tuổi đang cho thu nhập khoảng 20 triệu đồng/năm, nhưng mức bồi thường chỉ 5 triệu đồng/cây. Trước nỗi lo “đứt gãy sinh kế” của người dân, đoàn cẩn thận ghi chép từng con số chênh lệch. Họ hiểu, tháo gỡ thực tế nhất lúc này là sự chia sẻ chân thành, cam kết mang chính tiếng nói của ông Truyền làm cơ sở kiến nghị lên cấp có thẩm quyền để rà soát lại đơn giá đền bù cho sát thực tế. Chính sự cầu thị ấy đã góp phần xoa dịu những băn khoăn, củng cố niềm tin của người dân.

Tinh thần lắng nghe, chia sẻ, “đi từng ngõ, gõ từng nhà” cũng được thể hiện trong hoạt động của Đoàn khảo sát số 3 do bà Phan Thị Ngân Hạnh – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh dẫn đầu khi tiếp xúc với người dân bị ảnh hưởng bởi Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh). Nhờ vậy, trong 1.129 trường hợp bị ảnh hưởng với khoảng 515ha, hơn 95% trường hợp đã được xác nhận nguồn gốc đất; 852 trường hợp được lập phương án bồi thường; 233 trường hợp được phê duyệt và 570 ngôi mộ hoàn thành di dời. “Khi được cán bộ Mặt trận và chính quyền tận tình giải thích, những điều còn băn khoăn đã được làm rõ, chúng tôi hiểu hơn về chủ trương và trách nhiệm của mình”, ông Nguyễn Thái Hiệp (thôn Từ Thiện) bày tỏ sự đồng thuận sau khi được khơi thông khúc mắc.

Không chỉ là những chuyến đi xuống cơ sở, các đoàn khảo sát đã giúp người dân an tâm gác lại lợi ích riêng để cùng hướng về sự ổn định, phát triển chung của quê hương sau khi dự án hoàn thành.

Cầu nối chính quyền với Nhân dân

Ông Nguyễn Trung Dũng – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho biết, hành trình của 6 đoàn khảo sát chính là hành động cụ thể hóa chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Đó là phải hướng mạnh về cơ sở, lấy người dân làm trung tâm, làm chủ thể. Tinh thần ấy được đong đếm bằng những bước chân không mỏi của các cán bộ để chủ động tìm đến dân; kiên nhẫn lắng nghe cả lời đồng thuận lẫn những băn khoăn, trăn trở; thấu hiểu để giải thích và thể hiện trách nhiệm trong kiến nghị giải quyết các vấn đề. 

Ông Nguyễn Trung Dũng cùng cán bộ địa phương trực tiếp vận động người dân xã Hòa Trí đồng thuận bàn giao mặt bằng thực hiện dự án trọng điểm.

Để kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người dân, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã có các văn bản kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan xử lý dứt điểm các khoản bồi thường còn tồn đọng; linh hoạt cơ chế chi trả; hỗ trợ địa phương hoàn thiện các thủ tục liên quan đến điều chỉnh ranh giới dự án. Đặc biệt, từ trăn trở của nông dân, UBND tỉnh cần khẩn trương rà soát chính sách và đơn giá bồi thường cây trồng lâu năm bảo đảm đúng quy định, sát thực tế và bám sát quyền lợi chính đáng của người dân; công khai đơn giá, căn cứ bồi thường để tạo sự minh bạch, đồng thuận. Các cơ quan chuyên môn cần đẩy nhanh thẩm định, phê duyệt và chi trả bồi thường, hỗ trợ đối với các hộ đủ điều kiện. Các sở, ngành cần thống nhất hướng dẫn địa phương xác định nguồn gốc đất, hạn mức bồi thường và trường hợp “đất sử dụng ổn định”…

Chuyển mình mạnh mẽ từ “tuyên truyền một chiều” sang “đối thoại, đồng hành”, công tác dân vận ở tỉnh đã thực sự trở thành cầu nối vững chắc, giúp chính quyền nhìn thấu những “điểm nghẽn” trong lòng người dân. Một khoản bồi thường chưa rõ ràng, một mái nhà chưa biết dựng nơi đâu, hay một kế sinh nhai đứt gãy… nếu được thấu hiểu và tham mưu tháo gỡ kịp thời sẽ biến lực cản thành động lực thực hiện.