Category: Tin BĐS Việt Nam

7 nhóm chính sách đặc thù

Luật PTĐT quy định 7 nhóm chính sách đặc thù, vượt trội dành cho đô thị đặc biệt. Theo đó, nhóm chính sách thứ nhất liên quan đến tổ chức bộ máy, chế độ công vụ và ban hành văn bản quy phạm pháp luật. TPHCM được quyền tự chủ quyết định tổng số lượng biên chế công chức, viên chức tăng thêm không quá 20% so với số được Trung ương giao; quyết định số lượng đại biểu HĐND các cấp; quy định chính sách thu nhập cho cán bộ, công chức và thực hiện một số cơ chế về thuê, bổ nhiệm người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập.

TPHCM được quyền ban hành quy định khác với văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan Trung ương ban hành, kể cả lựa chọn áp dụng cơ chế, chính sách vượt trội của địa phương, lĩnh vực khác.

Nhóm quyền thứ hai là quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị và trật tự, an toàn đô thị. Theo đó, TP được lập một Quy hoạch tổng thể, đồng thời phân cấp mạnh hơn cho HĐND quyết định việc lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch không gian ngầm, không gian tầm thấp và tầm cao. Đây được xem là cơ sở để khai thác hiệu quả hơn nguồn lực từ lòng đất và không gian trên cao. Đặc biệt, cơ chế đối với các dự án khu đô thị lấn biển có thể mở ra hướng phát triển mới hướng ra biển của TP. Với cơ chế này khu vực Cần Giờ có thể không chỉ trở thành những dự án bất động sản quy mô lớn mà còn là cực tăng trưởng mới gắn với kinh tế biển, logistics, du lịch, dịch vụ tài chính và các ngành công nghiệp xanh.

Về phát triển TOD (Transit-Oriented Development – mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), TP được quy định chính sách phát triển đô thị tại các khu vực TOD; lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh phương án tuyến, vị trí công trình trên tuyến đường sắt địa phương; quy hoạch khu vực TOD và chuyển nhượng chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch trong khu vực này.

Nhóm quyền thứ ba, là TPHCM được quyết định chỉ định chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú đối với quỹ đất do Nhà nước quản lý. TPHCM được quyết định thành lập, điều chỉnh ranh giới khu thương mại tự do gắn với hệ thống cảng biển quốc tế. Nhà đầu tư nước ngoài tại khu vực này được miễn thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi thành lập tổ chức kinh tế và không cần phải có dự án đầu tư.

Luật PTĐT cũng mở đường cho việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu dự án để huy động vốn; cấp phép ngân hàng đầu tư và tổ chức các giao dịch, dịch vụ tài chính thế hệ mới.

Nhóm thứ tư là văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục, đào tạo, y tế và an toàn thực phẩm. TPHCM được quy định các cơ chế ưu đãi đặc thù cho kinh tế ban đêm; thực hiện đặt hàng, đấu thầu sáng tác các tác phẩm văn hóa, nghệ thuật có giá trị tư tưởng cao.

Trong lĩnh vực giáo dục, TPHCM có quyền cho phép thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên và cấp phép hoạt động đối với một số trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài hoặc liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài.

Lễ khởi công dự án chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và Chợ Gà – Gạo

Trong lĩnh vực y tế, TPHCM được chủ động điều phối quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp giữa các bệnh viện công lập khi số dư quỹ vượt quá 2 lần mức trích khấu hao tài sản cố định; phát triển dịch vụ y tế kỹ thuật cao phục vụ người nước ngoài. TP cũng được xây dựng cơ chế phản ứng nhanh và cơ sở dữ liệu dùng chung để kiểm soát an toàn thực phẩm theo chuỗi cung ứng liên vùng.

Nhóm quyền thứ năm về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. TP được quy định tiêu chí, cơ chế và chính sách cho khu đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; quy định mức hỗ trợ không hoàn lại từ nguồn chi thường xuyên của ngân sách TP.

TPHCM có thể thiết lập khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đối với công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và những mô hình kinh doanh số chưa có tiền lệ. Đây là một trong nhiều cơ chế được kỳ vọng giúp TP chủ động đón đầu các xu hướng công nghệ mới.

Nhóm quyền thứ sáu liên quan đến nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt. Các khoản thu khác theo quy định của luật mà chưa được quy định trong pháp luật về ngân sách nhà nước được xác định là nguồn thu TP được hưởng toàn bộ.

TPHCM được quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư và quyết định một số cơ chế, chính sách đặc biệt để triển khai dự án; quy định cơ chế tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án. TP được quyền quyết định chỉ tiêu sử dụng đất trên địa bàn, trừ đất quốc phòng, an ninh; sử dụng ngân sách địa phương để thực hiện giải phóng mặt bằng độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư dự án chính.

Nhóm quyền thứ bảy là liên kết, phát triển vùng, là hạt nhân điều phối toàn bộ vùng đô thị đặc biệt và vùng Đông Nam Bộ, đồng thời quy định việc đầu tư, quản lý các dự án liên kết vùng, phát triển vùng, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Ngoài ra Luật PTĐT còn quy định về khu kinh tế đặc biệt, kinh tế biển, khu phi thuế quan, hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế và cơ chế giám sát, thanh tra, kiểm tra, trách nhiệm giải trình nhằm kiểm soát quyền lực trong quá trình thực thi…

Luật PTĐT đã mở cánh cửa rất lớn để TPHCM có cơ hội tăng tốc phát triển. Nhưng để cơ hội có trở thành động lực tăng trưởng hay không phụ thuộc vào cách TPHCM sử dụng quyền lực mới, lựa chọn dự án, quản lý nguồn lực và kiểm soát chính mình.

Người dân được hưởng lợi gì?

Luật PTĐT chính thức có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, kết hợp với 24 nghị quyết liên quan vừa được HĐND TPHCM ban hành để cụ thể hóa luật, sẽ mang lại những thay đổi trực tiếp, thiết thực đến đời sống, kinh tế và môi trường sống của người dân TP.

Trước hết, với cơ chế mới, TPHCM dần hình thành hạ tầng giao thông hiện đại, rút ngắn thời gian di chuyển (mô hình TOD). Mô hình này giúp hình thành các khu đô thị tích hợp ngay quanh các ga metro và nút giao giao thông lớn. Dự kiến đến năm 2030 TPHCM sẽ hoàn thành thêm 6 tuyến metro, với chiều dài khoảng 255 km, liên thông các đầu mối giao thông quan trọng như sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành.

Tối ưu hóa không gian ngầm và bầu trời: Các dự án bãi xe ngầm, trung tâm thương mại ngầm, cầu vượt bộ hành kết nối không gian giúp giảm tải ùn tắc giao thông trên mặt đất, cải thiện cảnh quan và tiết kiệm thời gian đi lại.

Về an sinh xã hội, các nghị quyết mới ban hành dành nguồn lực tài chính lớn để nâng cao chất lượng sống cho người dân, đặc biệt là các nhóm đối tượng yếu thế, như đã hỗ trợ bệnh nhân nghèo, mắc bệnh thận mạn tính giai đoạn 5 (phải chạy thận chu kỳ, lọc màng bụng) được hỗ trợ chi phí điều trị. Người hiến máu tình nguyện được hỗ trợ đóng BHYT, thể hiện sự chăm lo toàn diện của chính quyền.

Về phúc lợi giáo dục, hiện nay TPHCM đã miễn học phí cho trẻ mầm non, học sinh tiểu học, THCS, THPT và học viên Giáo dục thường xuyên; miễn phí sách giáo khoa và sẽ còn những chính sách tốt hơn nữa trong tương lai gần.

Chính sách hỗ trợ bác sĩ, cán bộ y tế luân chuyển về công tác tại các trạm y tế phường/xã giúp người dân được chăm sóc sức khỏe ban đầu tốt hơn ngay tại nơi cư trú mà không cần phải tập trung ở bệnh viện tuyến trên.

Luật trao hơn 240 thẩm quyền phân cấp, phân quyền cho TPHCM, do vậy cán bộ được tự quyết định mà không cần trình xin ý kiến Trung ương, giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ hành chính, quy hoạch, đất đai, cấp phép đầu tư… cho người dân và doanh nghiệp. Khung pháp lý địa phương hóa giúp các quy định trở nên công khai, người dân dễ dàng giám sát, hạn chế tối đa tình trạng nhũng nhiễu hay đùn đẩy trách nhiệm.

Gia tăng giá trị bất động sản và cơ hội việc làm khi nguồn lực đất đai được khai thác hiệu quả hơn khi các quy định mới giúp tháo gỡ vướng mắc cho các dự án hạ tầng, chỉnh trang đô thị và nhà ở xã hội. Từ đó giá trị bất động sản của người dân gia tăng, đồng thời tạo ra hàng ngàn việc làm mới trong các lĩnh vực dịch vụ, thương mại, logistics xung quanh các khu vực phát triển mới.

Môi trường sống xanh, sạch và an toàn hơn khi bắt buộc các cơ sở sản xuất, kinh doanh xả thải lớn phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động (nước thải, khí thải, bụi) giúp chính quyền giám sát ô nhiễm 24/7. Điều này giảm thiểu tình trạng xả lén chất thải, bảo vệ nguồn nước và không khí cho cộng đồng.

Hy vọng với Luật PTĐT, TPHCM sẽ trở thành đô thị đặc biệt văn minh, hiện đại, trung tâm tài chính quốc tế, cực tăng trưởng của vùng, đặc biệt với vùng Đông Nam Bộ – vùng động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước, là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số và logistics quốc tế. TPHCM sẽ giữ vai trò đầu tàu, dẫn dắt, lan tỏa; đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, có vị trí nổi trội ở khu vực Đông Nam Á và phát triển ngang tầm các thành phố lớn trong khu vực Châu Á.

Phân quyền triệt để cho thành phố quyết định

Luật Phát triển đô thị tập trung thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về phân quyền cho thành phố quyết định, từ đó tạo không gian tối đa cho sự sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của chính quyền đô thị đặc biệt; đồng thời tăng cường yêu cầu về kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát và nâng cao trách nhiệm giải trình.

Luật Phát triển đô thị triệt để phân quyền cho thành phố quyết định.

Cụ thể, HĐND Thành phố được giao thẩm quyền trong việc quy định tiêu chí xác định số lượng đại biểu HĐND cấp xã; quy định tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách của HĐND Thành phố và HĐND cấp xã; khung, số lượng Phó Trưởng ban các Ban của HĐND Thành phố; số lượng, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn các Ban của HĐND Thành phố và HĐND cấp xã.

HĐND Thành phố cũng có thẩm quyền quyết định tổng số lượng biên chế không vượt quá 20% số biên chế công chức, viên chức Trung ương giao (giai đoạn và hàng năm) và tự cân đối, chi trả lương từ nguồn ngân sách thành phố…

UBND Thành phố được giao thẩm quyền quy định việc thành lập, tổ chức lại, giải thể; cơ cấu tổ chức, chế độ tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND Thành phố phù hợp với đặc thù quản lý đô thị, quy mô dân số, yêu cầu cung ứng dịch vụ công và điều kiện thực tiễn của thành phố.

UBND Thành phố cũng có thẩm quyền quy định khung số lượng cấp phó của cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của thành phố; quy định tiêu chí phân loại đơn vị hành chính phường, đặc khu kinh tế đặc biệt thuộc thành phố…

Trong khi đó, Chủ tịch UBND Thành phố được giao thẩm quyền trong việc quyết định công nhận phân loại đơn vị hành chính phường, đặc khu loại đặc biệt.

Khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương theo quy định của pháp luật, HĐND, UBND, Chủ tịch UBND Thành phố được ban hành văn bản quy phạm pháp luật để xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn quản lý.

Bên cạnh đó, thành phố cũng có quyền quyết định thí điểm cơ chế, chính sách mới, khác với Luật, Nghị quyết của Quốc hội, hoặc đối với những vấn đề chưa được pháp luật quy định để áp dụng trong phạm vi địa giới hành chính của đô thị đặc biệt.

Tuy nhiên, thành phố không được phép thí điểm cơ chế, chính sách trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại quốc gia, tôn giáo và lĩnh vực khác liên quan trực tiếp đến chủ quyền quốc gia theo quy định của pháp luật.

Luật đã làm rõ về nguyên tắc, phạm vi thí điểm cơ chế, chính sách…; đồng thời bổ sung phạm vi thí điểm cơ chế, chính sách liên quan đến mô hình kinh tế mới đối với lĩnh vực thể thao, du lịch.

Chỉ lập một quy hoạch tổng thể thành phố

Trên cơ sở quan điểm xây dựng quy hoạch tổng thể TP.HCM bằng tư duy đột phá với tầm nhìn dài hạn 100 năm, luật đã quy định, trên địa bàn thành phố chỉ lập một quy hoạch tổng thể trên cơ sở cụ thể hóa, bổ sung, hiệu chỉnh các nội dung quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng tại địa phương và tích hợp, lồng ghép, thay thế quy hoạch thành phố, quy hoạch chung thành phố.

Luật quy định trên địa bàn TP.HCM chỉ lập một quy hoạch tổng thể thành phố.

Để bảo đảm tính ổn định của quy hoạch thành phố, Luật quy định quy hoạch tổng thể thành phố chỉ được điều chỉnh trong trường hợp phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng đặc biệt quan trọng, yêu cầu về quốc phòng, an ninh; khi có biến động lớn về điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội hoặc để thực hiện yêu cầu của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố, trừ trường hợp điều chỉnh cục bộ.

Để bảo đảm thống nhất, khả thi trong tổ chức thực hiện, luật đã quy định rõ ràng về thẩm quyền của HĐND Thành phố và Chủ tịch UBND Thành phố liên quan đến lập, thẩm định, phê duyệt, công bố, cung cấp thông tin… quy hoạch.

Để bảo đảm phù hợp với nhu cầu, yêu cầu thực tiễn của phát triển thành phố, luật đã bổ sung việc giao thẩm quyền cho HĐND Thành phố trong việc quy định: Nghĩa vụ tài chính đối với việc khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao; việc sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp khi chưa có quy hoạch không gian ngầm, không gian tầm thấp nhưng phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất…

Mở đường cho phát triển khu đô thị lấn biển

Luật Phát triển đô thị đã có những quy định cụ thể về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển.

Việc đầu tư, xây dựng và phát triển khu đô thị lấn biển được hình thành thông qua hoạt động lấn biển phải phù hợp với quy hoạch tổng thể thành phố, quy hoạch tỉnh hoặc quy hoạch chung thành phố, quy hoạch khác có liên quan.

Việc đầu tư, xây dựng và phát triển khu đô thị lấn biển phải phù hợp với quy hoạch tổng thể thành phố, quy hoạch tỉnh hoặc quy hoạch chung thành phố, quy hoạch khác có liên quan (Ảnh minh họa).

Hoạt động đầu tư, xây dựng khu đô thị lấn biển phải bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia trên biển.

Khu đô thị lấn biển phải được quy hoạch, đầu tư, xây dựng hiện đại, xanh, thông minh theo hướng sử dụng hiệu quả tài nguyên biển và đất đai, tiết kiệm năng lượng, bảo đảm khả năng chống chịu và an toàn của hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Việc đầu tư, xây dựng và đưa khu đô thị lấn biển vào khai thác, sử dụng phải được thực hiện theo từng giai đoạn phù hợp với quy mô, khả năng đáp ứng của hạ tầng và yêu cầu bảo đảm an toàn công trình, bảo vệ môi trường…

Chính phủ quy định tiêu chí đối với dự án đầu tư xây dựng khu đô thị lấn biển để thu hút nhà đầu tư chiến lược, điều kiện xác định nhà đầu tư chiến lược để được hưởng cơ chế, chính sách quy định tại luật này. Thời hạn hoạt động của dự án đầu tư xây dựng khu đô thị lấn biển không vượt quá 70 năm.

UBND Thành phố quyết định các chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch tại khu đô thị lấn biển khi chưa có quy định hoặc có mức yêu cầu cao hơn so với quy định tại quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch đô thị và nông thôn, nhưng phải bảo đảm đáp ứng về hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hệ thống công trình hạ tầng xã hội.

Lần đầu tiên khu kinh tế đặc biệt được luật hóa

Luật Phát triển đô thị quy định, để được công nhận là khu kinh tế đặc biệt, xã, phường hoặc đặc khu phải đáp ứng ba tiêu chí.

Một là có vị trí chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước. 

Hai là có cảng hàng không quốc tế hoặc cảng biển loại I trở lên. Ba là có không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát, có quy mô dân số, diện tích tự nhiên lớn.

Luật Phát triển đô thị lần đầu tiên có quy định cụ thể về phát triển khu kinh tế đặc biệt (Ảnh minh họa).

Chính phủ công nhận khu kinh tế đặc biệt sau khi có chủ trương của cấp có thẩm quyền.

Việc luật hóa các tiêu chí này sẽ góp phần khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún, đồng thời sàng lọc các địa bàn có đủ lợi thế về vị trí, quy mô, hạ tầng và điều kiện quản lý để tập trung nguồn lực đầu tư công, thu hút nhà đầu tư chiến lược và phát triển các khu kinh tế động lực.

Về quy hoạch khu kinh tế đặc biệt, luật quy định theo hướng đơn giản hóa trình tự, thủ tục, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và tăng tính chủ động cho cơ quan quản lý tại chỗ.

Quy hoạch khu kinh tế đặc biệt gồm hai cấp độ là quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết. 

Việc lập, điều chỉnh, thẩm định quy hoạch thực hiện theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, trừ các nội dung được quy định tại luật này.

Ông M.C. cho biết, hiện ông sở hữu 2 thửa đất tại Đồng Nai và Tây Ninh, đều là đất hỗn hợp bao gồm đất ở, đất nông nghiệp và đều có một phần nằm trong quy hoạch. Tuy nhiên, trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) hiện nay lại không thể hiện vị trí đất ở.

Ông C. băn khoăn, nếu trong sổ đỏ không xác định vị trí đất ở thì cơ quan chức năng sẽ tính phương án đền bù cho ông như thế nào?

Ảnh minh họa: Kiều Oanh

Liên quan tới vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trường hợp mà ông C. nêu là vụ việc cụ thể và không có hồ sơ, tài liệu kèm theo nên Bộ không có cơ sở trả lời cụ thể.  Tuy nhiên, Bộ cũng dẫn một số luật để ông C. nghiên cứu.

Cụ thể, trình tự, thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thực hiện theo quy định tại Điều 87 Luật Đất đai năm 2024, được sửa đổi, bổ sung tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025, Điều 14, Điều 15 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026 của Chính phủ.

Theo đó, trong quá trình điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm đất và công trình xây dựng gắn liền với đất để lập phương bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì đơn vị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan và người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản xác định loại đất, tài sản gắn liền với đất.

Bộ đề nghị ông C. nghiên cứu quy định nêu trên và liên hệ với cơ quan quản lý đất đai tại địa phương để được xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa làm rõ việc xác định trạm, trụ sạc điện và tủ đổi pin xe điện thuộc đối tượng áp dụng cơ chế mua bán điện trực tiếp qua lưới điện quốc gia, trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng phục vụ phương tiện giao thông điện ngày càng tăng.

Khách hàng sử dụng điện cho trạm, trụ sạc điện, tủ đổi pin xe điện thuộc diện mua bán điện trực tiếp qua lưới điện quốc gia. Ảnh internet

Theo EVN, Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) trước đó đề nghị có hướng dẫn cụ thể về tiêu chí nhận diện, phân loại loại hình này. EVNSPC cho rằng cần làm rõ quy mô tổng công suất của trạm, trụ sạc, điều kiện về tính độc lập của phụ tải và các yêu cầu kỹ thuật liên quan để việc áp dụng được thống nhất.

Giải đáp vấn đề này, EVN dẫn quy định tại điểm b khoản 2 Điều 2 Nghị định số 57/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại điểm b khoản 2 Điều 1 Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.

Theo đó, nhóm khách hàng sử dụng điện lớn thuộc diện mua bán điện trực tiếp qua lưới điện quốc gia bao gồm khách hàng sử dụng điện cho trạm, trụ sạc điện, tủ đổi pin xe điện phục vụ mục đích kinh doanh dịch vụ sạc điện cho phương tiện giao thông sử dụng điện.

Các khách hàng thuộc nhóm này mua điện từ Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực và các đơn vị bán lẻ điện, với cấp điện áp đấu nối từ 22 kV trở lên. Việc xác định đối tượng áp dụng được căn cứ vào các điều kiện về khách hàng sử dụng điện lớn, mục đích sử dụng điện, đơn vị cung cấp điện và cấp điện áp đấu nối theo quy định hiện hành.

Nghị định không quy định thêm tiêu chí riêng về tổng công suất của trạm, trụ sạc điện, tủ đổi pin xe điện hoặc yêu cầu phụ tải phải độc lập để xác định đối tượng áp dụng.

Trước đó, Bộ Xây dựng cho biết đã rà soát, cập nhật các quy chuẩn về quy hoạch đô thị và nông thôn, nhà chung cư, trạm dừng nghỉ, bến xe, trong đó có nội dung liên quan đến bố trí hạ tầng trạm sạc. Thủ tướng cũng đã giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trạm sạc và trụ sạc xe điện theo trình tự rút gọn, thời hạn hoàn thành trước ngày 30-9-2026.

Phối cảnh phố Tràng Tiền. (Ảnh: TTXVN phát)

Năm thứ 19, Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội của Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) tiếp tục ghi nhận những tác phẩm, việc làm, ý tưởng đóng góp thiết thực cho Thủ đô.

Ba đề án về phố đi bộ Thành Thái, vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 và quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm được đề cử tại hạng mục Ý tưởng, thể hiện cách tiếp cận mới mẻ trong việc định hình không gian và hướng phát triển thành phố trong tương lai.

Phố đi bộ – tìm bản sắc từ nguồn lực tại chỗ

Ngày 31/7, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 3905 về việc triển khai “Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ phố Thành Thái, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.”

Theo kế hoạch, giai đoạn 1, không gian đi bộ tập trung trên trục đường Thành Thái dài khoảng 750m và một phần Công viên Cầu Giấy, hoạt động vào thứ Bảy, Chủ nhật hằng tuần, trước khi mở rộng sang các tuyến phố lân cận trong giai đoạn 2.

Là nơi tập trung nhiều văn phòng, trường học, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo, dịch vụ và doanh nghiệp, trong diện mạo đô thị hiện đại, Cầu Giấy vẫn lưu giữ những nét văn hóa vùng Kẻ Vọng, Từ Liêm xưa, với đình, chùa, làng nghề cùng với cộng đồng cư dân lâu đời.

Từ đặc điểm đó, đề án xác định 5 nhóm giá trị gồm “Tri thức-công nghệ; Văn hóa-làng nghề; Gia đình-cộng đồng; Không gian xanh; Kinh tế đêm văn minh”, hướng tới nhận diện bản sắc chung: “Cầu Giấy – Thung lũng sáng tạo, không gian xanh và tinh hoa cốm Vòng.”

Đề án tập trung khai thác cốm Vòng, sản phẩm gắn với văn hóa địa phương. Hình ảnh cốm, lá sen, bông sen được sử dụng trong thiết kế kiosk, tại khu ẩm thực, các hoạt động trải nghiệm nghề. Cách tiếp cận này giúp đưa những giá trị sẵn có vào không gian công cộng mới, thay vì tạo một diện mạo tách rời.

Đề án cũng đặt ra yêu cầu quản lý bằng dữ liệu và công nghệ. Các bãi đỗ xe có thể sử dụng cảm biến nhận diện chỗ trống, biển điện tử, ứng dụng đặt trước.

Trong không gian đi bộ dự kiến có bản đồ số, lịch sự kiện, wifi miễn phí, trụ thông tin điện tử, mã QR cho các gian hàng, thanh toán không dùng tiền mặt, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và hệ thống tiếp nhận phản ánh.

Hà Nội đã có nhiều không gian đi bộ được hình thành trong những điều kiện khác nhau, nên việc mở thêm một tuyến phố không còn là điểm mới. Với đề án phố đi bộ Thành Thái, vấn đề được đặt ra là xây dựng nhận diện gắn với đặc trưng Cầu Giấy và tổ chức, vận hành không gian để nhiều hoạt động có thể cùng tồn tại. Đề án đã phác thảo diện mạo riêng cho tuyến phố, vấn đề còn lại là cụ thể hóa các ý tưởng khi không gian này đi vào hoạt động.

Cuộc sống xanh từ Vành đai 1

Đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội” là một trong những đề cử tại hạng mục Ý tưởng của Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19.

Đề án được Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội thông qua ngày 15/6, Ủy ban Nhân dân Thành phố phê duyệt tại Quyết định số 3273/QĐ-Ủy ban Nhân dân ngày 29/6/2026, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì triển khai.

Từ ngày 1/7/2026, mô hình được thí điểm tại phường Hoàn Kiếm, mở đầu cho lộ trình từng bước mở rộng vùng phát thải thấp trong khu vực trung tâm Thủ đô.

Đề án xuất phát từ yêu cầu cải thiện chất lượng không khí tại khu vực trong Vành đai 1, nơi tập trung đông dân cư, cơ quan, trường học, bệnh viện, cơ sở thương mại và dịch vụ; mặt khác cũng là khu vực có mật độ xây dựng cao, nhiều tuyến phố nhỏ, hạn chế khả năng mở rộng hạ tầng và khuếch tán chất ô nhiễm.

Theo đề án, việc hình thành vùng phát thải thấp gắn với kiểm soát phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải, đồng thời khuyến khích sử dụng xe điện, vận tải công cộng, xe đạp và đi bộ.

Lộ trình được thực hiện từng bước: thí điểm tại Khu vực 1, khu vực 2 phường Hoàn Kiếm từ 1/7 đến hết năm 2026, mở rộng sang phường Cửa Nam năm 2027, toàn bộ khu vực trong Vành đai 1 giai đoạn 2028-2029 và duy trì, hoàn thiện từ năm 2030. Các yêu cầu về phương tiện cũng được nâng dần theo từng giai đoạn.

Cùng với kiểm soát phát thải, đề án đặt trọng tâm vào phát triển giao thông xanh và hạ tầng hỗ trợ người dân chuyển đổi phương thức đi lại. Khi mở rộng toàn bộ khu vực trong Vành đai 1, thành phố dự kiến tổ chức 12-15 tuyến với khoảng 150-200 xe buýt điện cỡ nhỏ; rà soát hơn 210 vị trí có thể bố trí điểm đỗ, trung chuyển, bổ sung 79 vị trí xe đạp công cộng với khoảng 1.000 xe đạp điện, cùng các điểm đổi pin và trạm sạc ô tô điện.

Những tháng đầu thí điểm tại phường Hoàn Kiếm cho thấy, người dân từng bước thích ứng với cách tổ chức giao thông mới, bày tỏ đồng thuận với mục tiêu giảm ô nhiễm không khí.

Đây là bước khởi đầu của một lộ trình dài hạn, hướng tới giảm phát thải, cải thiện chất lượng không gian đô thị và từng bước hình thành khu vực trung tâm Hà Nội sạch hơn, thuận tiện hơn.

Quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm

Ngày 13/5/2026, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 2512/QĐ-Ủy ban Nhân dân phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Quy hoạch được lập trên toàn bộ địa giới hành chính thành phố, với diện tích khoảng 3.359,84 km². Quy hoạch đặt tương lai của Hà Nội trong tầm nhìn chiến lược kéo dài 100 năm, với các chặng phát triển đến năm 2035, 2045, 2065, 2085 và xa hơn.

Theo định hướng, đến năm 2035, Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, có sức cạnh tranh cao; đến năm 2045 là trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á-Thái Bình Dương; đến năm 2065 là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững.

Đặc biệt, Quy hoạch xác định tầm nhìn đến 100 năm (sau năm 2085): “Thủ đô Hà Nội là thành phố Thịnh vượng-Hài hòa-Văn hiến-Bản sắc, đô thị kết nối toàn cầu đặt nền tảng trên giá trị nghìn năm; hội tụ các dòng chảy thương mại, tri thức và đổi mới sáng tạo, với khả năng tiếp cận nhanh chóng tới các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực và thế giới.”

Không gian phát triển Thủ đô được tổ chức theo cấu trúc “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, được cụ thể hóa bằng 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực. Mỗi khu vực được định hướng theo những chức năng khác nhau.

Khu vực nội đô lịch sử và mở rộng ở hữu ngạn sông Hồng tiếp tục giữ vai trò về văn hóa, lịch sử, chính trị; khu vực Đông Anh-Mê Linh-Sóc Sơn gắn với thương mại quốc tế, tài chính, logistics, công nghiệp công nghệ cao; Phía Tây, Hòa Lạc được định hướng là cực khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục và đào tạo; khu vực Phú Xuyên-Ứng Hòa gắn với công nghiệp, logistics, sân bay thứ hai, đường sắt tốc độ cao, cảng sông.

Ở phạm vi rộng hơn, Quy hoạch hướng tới hình thành hành lang di sản, văn hóa, cảnh quan sông Đà-sông Hồng dài khoảng 150 km, trong đó hành lang sông Hồng dài khoảng 90 km, gắn với phòng chống lũ, bảo vệ môi trường nước, quản lý xây dựng, phát triển du lịch và giao thông đường thủy.

Quy hoạch cũng đưa ra cách tiếp cận “đa tầng”, tổ chức không gian đô thị từ lòng đất lên mặt đất và không gian phía trên nhằm sử dụng hiệu quả quỹ đất, tăng không gian công cộng, cây xanh và mặt nước.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội đồng giám khảo Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội, điểm đáng chú ý là lần đầu tiên Hà Nội có một quy hoạch với tầm nhìn 100 năm.

Đó là một tầm nhìn rất xa. Tầm nhìn ấy không chỉ nhìn Hà Nội ở hiện tại mà còn nhìn lại quá khứ, nhất là những truyền thống, thế mạnh, tiềm năng đã được bồi đắp qua lịch sử.

Cùng với những thuận lợi và thành tựu đạt được, Hà Nội cần nhận diện rõ các thách thức, đồng thời đặt trong tương quan với các đô thị lớn trong khu vực và thế giới để xác định vị thế và hướng phát triển phù hợp.

Nhà báo Hồ Quang Lợi, thành viên Hội đồng giám khảo, cũng đánh giá cao Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Theo ông, điểm đáng chú ý của Quy hoạch nằm ở cách tiếp cận tổng thể đối với tương lai phát triển của một Thủ đô có quy mô ngày càng lớn.

Đây là một quy hoạch mang tính bao quát và toàn diện, đặc biệt là tầm nhìn về tương lai. Hà Nội tới đây có thể đạt quy mô 10 triệu dân, xa hơn là 20 triệu dân. Khi đó, Hà Nội sẽ là một đô thị lớn không chỉ của Việt Nam mà của cả khu vực.

Sau 100 năm, Hà Nội có thể thay đổi về quy mô, diện mạo và cách vận hành, nhưng các giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc được bồi đắp qua nghìn năm vẫn là nền tảng làm nên diện mạo Thủ đô./.

UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với dự án do Công ty TNHH Nông nghiệp công nghệ cao thực hiện.

Theo nội dung điều chỉnh, dự án có công suất thiết kế 3.000 tấn/năm phân bón hữu cơ khoáng, hữu cơ vi sinh; 2.000 tấn/năm phân vi sinh vật và 3.000 tấn/năm chế phẩm sinh học hỗ trợ nông nghiệp, đều tăng so với quy mô trước đây. Cùng với việc nâng công suất, dự án được bổ sung các hạng mục phục vụ sản xuất gồm khu nhà xưởng, nhà kho và khu tập kết chất thải rắn.

Địa điểm thực hiện dự án được điều chỉnh tại Lô CN12 và một phần mở rộng Lô CN10 thuộc Cụm công nghiệp Phù Việt, xã Việt Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Tổng diện tích sử dụng đất theo quy hoạch là 20.431,3 m², tăng 10.880,3 m² so với trước đó. Trong đó, khu A nằm tại Lô CN12 hiện trạng và khu B tại một phần mở rộng Lô CN10.

Tổng vốn đầu tư dự án sau điều chỉnh là 89,7774 tỷ đồng. Trong đó, vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư là 35 tỷ đồng, chiếm 38,99% tổng vốn đầu tư; vốn vay và các nguồn vốn huy động hợp pháp khác là 54,7774 tỷ đồng, chiếm 61,01%.

Về tiến độ, dự án được yêu cầu hoàn thành và đưa vào hoạt động trong thời hạn 15 tháng kể từ ngày có quyết định chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư lần thứ 2.

Trong thời hạn 7 tháng kể từ ngày được chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư, nhà đầu tư phải hoàn thành hồ sơ, thủ tục về quy hoạch, đất đai, môi trường, phòng cháy, chữa cháy, xây dựng và các thủ tục pháp lý liên quan trước khi triển khai dự án. Việc xây dựng chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành đầy đủ hồ sơ, thủ tục và đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Nhà đầu tư cũng phải hoàn thành việc ký quỹ bảo đảm thực hiện dự án trong thời hạn 5 tháng kể từ ngày được chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư, đồng thời thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo đầu tư theo quy định.

UBND tỉnh Hà Tĩnh giao các sở Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, UBND xã Việt Xuyên cùng các đơn vị liên quan hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra, giám sát nhà đầu tư trong quá trình thực hiện dự án theo chức năng, nhiệm vụ.

Văn phòng UBND tỉnh thông qua Trung tâm Thông tin và Xúc tiến đầu tư có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ, thủ tục; đồng thời theo dõi, nắm bắt những khó khăn, vướng mắc phát sinh để tham mưu xử lý theo thẩm quyền.

Phối cảnh Trung tâm nhiệt điện Ô Môn. (Ảnh: VGP)

UBND TP Cần Thơ vừa ban hành Quyết định số 5020/QĐ-UBND cho Công ty TNHH Điện Ô Môn II thuê 153.174,1 m² đất tại Trung tâm Điện lực Ô Môn, phường Phước Thới để triển khai dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn II.

Theo quyết định, diện tích đất được thuê có mục đích sử dụng là đất công trình năng lượng, với thời hạn sử dụng từ ngày quyết định cho thuê đất đến hết ngày 22/1/2071. Công ty TNHH Điện Ô Môn II thực hiện thuê đất theo hình thức trả tiền thuê đất hằng năm. Việc cho thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất và không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất.

Doanh nghiệp được miễn tiền thuê đất trong thời gian xây dựng cơ bản theo dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nhưng tối đa không quá 3 năm kể từ ngày có quyết định cho thuê đất. Sau thời gian xây dựng cơ bản, dự án tiếp tục được miễn tiền thuê đất trong 11 năm theo quy định về ưu đãi đầu tư và tiền thuê đất.

Vị trí, ranh giới khu đất được xác định theo Trích đo bản đồ địa chính số 104-2025 và 106-2025, tỷ lệ 1/10.000 do Văn phòng Đăng ký đất đai TP Cần Thơ lập và được Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ thẩm định ngày 11/4/2025.

Trong tổng diện tích đất được thuê, có 5.358 m² nằm trong hành lang an toàn sông. Đối với phần diện tích này, doanh nghiệp không được xây dựng công trình khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ có trách nhiệm ký hợp đồng thuê đất với Công ty TNHH Điện Ô Môn II, xác định mốc giới và tổ chức bàn giao đất trên thực địa; chỉ đạo Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố thực hiện các thủ tục liên quan đến hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai.

Sau khi doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định, cơ quan chức năng sẽ thực hiện việc trao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho Công ty TNHH Điện Ô Môn II.

Thuế TP Cần Thơ được giao xác định tiền thuê đất, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các khoản giảm tiền thuê đất, khoản được trừ vào tiền thuê đất, phí và lệ phí nếu có; thông báo nghĩa vụ tài chính để doanh nghiệp thực hiện và xác nhận hoàn thành việc nộp tiền thuê đất theo quy định.

Công ty TNHH Điện Ô Môn II có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính liên quan, quản lý và sử dụng diện tích đất đúng mục đích được thuê, đồng thời đầu tư xây dựng dự án theo đúng chủ trương đầu tư đã được phê duyệt.

Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn II là dự án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 2286/QĐ-TTg ngày 31/12/2020. Sau đó, UBND TP Cần Thơ đã chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư lần thứ nhất tại Quyết định số 1355/QĐ-UBND ngày 17/6/2024 và điều chỉnh lần thứ hai tại Quyết định số 209/QĐ-UBND ngày 16/1/2026.

Khu công nghiệp Long Mỹ giai đoạn 2 được chấp thuận đầu tư hơn 1.433 tỷ đồng. (Ảnh minh họa/Báo XD)

UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Quyết định số 4126/QĐ-UBND, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Bình Định làm nhà đầu tư dự án Khu công nghiệp Long Mỹ giai đoạn 2.

Dự án có tổng diện tích khoảng 108,94 ha, sơ bộ tổng vốn đầu tư 1.433,25 tỷ đồng. Trong đó, vốn góp của nhà đầu tư gần 215 tỷ đồng, vốn huy động hơn 1.218 tỷ đồng. Thời hạn hoạt động của dự án là 50 năm kể từ ngày nhà đầu tư được cơ quan có thẩm quyền quyết định cho thuê đất.

Theo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 được phê duyệt, khoảng 69,4 ha được bố trí để xây dựng nhà máy, kho tàng có hạ tầng cho thuê lại, chiếm 63,7% tổng diện tích. Phần diện tích còn lại dành cho các hạng mục dịch vụ, an ninh, hạ tầng kỹ thuật, cây xanh, giao thông và bãi đỗ xe.

Dự án được triển khai theo 2 phân kỳ. Phân kỳ 1 có diện tích khoảng 64,78 ha, hình thành hơn 56 ha đất xây dựng nhà máy, kho tàng có hạ tầng cho thuê lại, gồm các khu A, B, C, D, E và lô F1. Phân kỳ này được đầu tư đồng bộ các công trình hạ tầng thiết yếu, bảo đảm khả năng khai thác, vận hành độc lập.

Phân kỳ 2 có diện tích khoảng 44,16 ha, bổ sung gần 13,4 ha đất xây dựng nhà máy, kho tàng cho thuê lại, gồm lô F2 và các lô thuộc khu G. Phân kỳ này đồng thời hoàn thiện các hạng mục dịch vụ, cơ sở lưu trú công nhân, đất an ninh, bãi đỗ xe, cây xanh, hạ tầng kỹ thuật và giao thông theo quy hoạch.

Theo tiến độ được chấp thuận, từ quý III/2026 đến quý II/2027, nhà đầu tư thực hiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư, đất đai, môi trường, xây dựng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng phân kỳ 1. Từ quý III/2027 đến quý IV/2028, dự án triển khai thi công, hoàn thiện phân kỳ này.

Đối với phân kỳ 2, thủ tục và giải phóng mặt bằng dự kiến thực hiện từ quý I đến quý II/2028; thi công, hoàn thiện và nghiệm thu từ quý III/2028 đến quý II/2029. Toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành chậm nhất vào quý II/2029.

UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu nhà đầu tư bảo đảm nguồn vốn, thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý về đất đai, môi trường, xây dựng và các quy định liên quan. Việc thu hút các dự án thứ cấp phải phù hợp định hướng ngành nghề theo quy hoạch được duyệt, không thu hút các ngành nghề có nguy cơ ô nhiễm cao hoặc nhạy cảm về môi trường.

Nhà đầu tư cũng phải khảo sát, đánh giá năng lực tiêu thoát nước của hệ thống kênh, mương tiếp nhận và có giải pháp bảo đảm không gây ngập úng, sạt lở hoặc ảnh hưởng khu vực lân cận. Đồng thời, dự án phải dành quỹ đất cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê, thuê lại theo quy định.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trình bày Báo cáo tóm tắt Dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Ảnh: quochoi.vn.

Chiều 1/10, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành Phiên họp thứ 7, phiên họp thường kỳ cuối cùng chuẩn bị cho Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ngay sau khai mạc, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Đề xuất nhiều quy định mới trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Trình bày tờ trình dự án luật, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, dự thảo luật được thiết kế theo 7 nhóm chính sách đất đai: Đổi mới, nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; Hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất;

Hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng;

Hoàn thiện cơ chế tài chính về đất đai, giá đất; Hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về đất đai, phân cấp, phân quyền;

Đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Một trong những nội dung cơ bản của dự thảo Luật Đất đai sửa đổi là đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. So với Luật Đất đai năm 2024, dự thảo không quy định chi tiết về các giấy tờ về quyền sử dụng đất làm căn cứ để cấp giấy chứng nhận.

Cùng với đó, dự thảo luật cũng không quy định chi tiết việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với trường hợp có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không có giấy tờ về quyền sử dụng đất mà không vi phạm pháp luật về đất đai, không thuộc trường hợp giao đất trái thẩm quyền; cấp giấy chứng nhận đối với trường hợp có vi phạm pháp luật về đất đai, trường hợp sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền…

Dự thảo luật quy định việc đăng ký, giấy chứng nhận được thực hiện theo 2 hình thức dạng giấy hoặc điện tử và có giá trị pháp lý như nhau.

Đáng chú ý, theo dự thảo luật, Nhà nước xem xét cấp giấy chứng nhận cho các trường hợp đang sử dụng đất có vi phạm về thủ tục trước ngày 1/8/2024 không thuộc trường hợp lấn chiếm đất từ ngày 1/7/2014 trở về sau mà đất đó đã được sử dụng ổn định, không tranh chấp, phù hợp với quy hoạch, không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, không gây ô nhiễm môi trường, đảm bảo an toàn công trình, không thuộc trường hợp thu hồi đất.

Bổ sung các trường hợp Nhà nước thu hồi đất

Đáng chú ý so với Luật Đất đai 2024, dự luật giữ nguyên các trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng đã được quy định trong Luật Đất đai.

Đồng thời luật hóa 1 trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng tại nghị quyết 254 của Quốc hội.

Bổ sung trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh để làm bãi tạm giữ phương tiện vi phạm, tai nạn, trung tâm sát hạch và cấp giấy phép lái xe, nhà khách để đáp ứng các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Bổ sung 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng để thực hiện điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở công vụ, nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách.

Với các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát, sửa đổi, bổ sung một số trường hợp thu hồi đất để thống nhất với pháp luật chuyên ngành, lĩnh vực.

Cụ thể, thu hồi đất thực hiện dự án công cộng như: cơ sở đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, bảo tồn thiên nhiên, công trình đê điều, hành lang bảo vệ đê điều mà phải thu hồi đất,…, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và thống nhất với các pháp luật chuyên ngành.

Thu hồi đất để thực hiện điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Thu hồi đất thực hiện dự án phát triển kinh tế như xây dựng trung tâm logistics phục vụ cảng biển, cảng hàng không, cảng thủy nội địa có quy mô sử dụng đất trên 50ha, dự án sản xuất, chế biến nông – lâm – thủy sản…

Qua đó dự luật bao quát các trường hợp thu hồi đất thực hiện các dự án hạ tầng, phát triển kinh tế, chỉnh trang đô thị – nông thôn, an sinh xã hội và tổ chức lại không gian phát triển, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc chỉ thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Đề xuất ưu tiên bồi thường bằng đất ở, nhà ở tại chỗ

Một trong những nội dung mới của dự thảo là mở rộng lựa chọn bồi thường, tái định cư cho người có đất bị thu hồi.

Với đất ở, người dân có nhu cầu có thể hoán đổi phần diện tích bị thu hồi sang phần còn lại của cùng thửa đất để tái định cư tại chỗ. Theo Chính phủ, cơ chế này giúp hạn chế xáo trộn nơi ở, đời sống của người dân, đồng thời sử dụng hiệu quả phần đất còn lại sau thu hồi.

Người có đất ở bị thu hồi để thực hiện dự án khu đô thị, khu dân cư nông thôn cũng được đề xuất ưu tiên bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ trên phần diện tích đất đã thu hồi mở rộng.

Dự thảo quy định khu tái định cư được bố trí nhà ở, đất ở với nhiều cấp nhà và mức diện tích khác nhau, phù hợp với mức bồi thường và khả năng chi trả của người dân. Quy định này nhằm tạo thêm lựa chọn thay vì áp dụng một loại nhà hoặc diện tích thống nhất.

Quá trình thu hồi đất cũng phải điều tra, xác định thu nhập từ việc sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Cơ quan thực hiện phải lấy ý kiến, tiếp thu ý kiến của người có đất bị thu hồi trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Theo Chính phủ, xác định phần thu nhập bị mất sẽ giúp địa phương đánh giá tác động của việc thu hồi đất đến đời sống, sản xuất, kinh doanh của người dân, từ đó xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp và phục hồi sinh kế.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành nội dung thảo luận. Ảnh: quochoi.vn.

Thu tiền tăng dần với đất dự án bỏ hoang

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế xử lý đất không được sử dụng hoặc dự án chậm đưa đất vào sử dụng. Theo đó, đất nông nghiệp không được sử dụng liên tục quá 24 tháng, đã bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn không đưa vào sử dụng trong thời hạn ghi tại quyết định xử phạt, sẽ thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi.

Với đất thực hiện dự án đầu tư nhưng không sử dụng hoặc chậm sử dụng, chủ đầu tư phải nộp khoản tiền tăng dần hàng năm theo thời gian để đất không sử dụng hoặc chậm sử dụng. Nếu quá 60 tháng mà đất vẫn chưa được đưa vào sử dụng, Nhà nước sẽ thu hồi. Thời gian bị ảnh hưởng bởi trường hợp bất khả kháng không tính vào các mốc này.

Theo Chính phủ, quy định nhằm khiến việc giữ đất nhưng không đưa vào sử dụng phải chịu chi phí cao hơn lợi ích có thể thu được từ đầu cơ.

Nâng cao quyền hạn của HĐND cấp tỉnh về giá đất

Một vấn đề khác là vấn đề tài chính về đất đai, giá đất. So với quy định của Luật Đất đai năm 2024, dự thảo luật bỏ quy định “phương pháp định giá đất theo nguyên tắc thị trường”; bỏ quy định các trường hợp áp dụng giá đất cụ thể.

Dự thảo luật đồng thời không quy định chi tiết, cụ thể về phương pháp định giá đất, các trường hợp và điều kiện áp dụng phương pháp định giá đất, Hội đồng thẩm định bảng giá đất, giá đất cụ thể.

Thể chế tinh thần của Nghị quyết số 21 của Bộ Chính trị, dự thảo quy định giá đất do Nhà nước quyết định. Việc định giá đất phải bảo đảm trung thực, khách quan, công khai, minh bạch; tuân thủ đúng trình tự, thủ tục định giá đất; dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành có liên quan. Giá đất phải hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư, phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ, theo dự thảo luật.

Bên cạnh đó, dự thảo luật quy định thống nhất về thẩm quyền quyết định, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất và thẩm quyền quyết định, sửa đổi, bổ sung hệ số điều chỉnh giá đất là của HĐND cấp tỉnh nhằm nâng cao nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp tỉnh về giá đất.

Bảng giá đất được sửa đổi, bổ sung khi có thay đổi địa giới đơn vị hành chính, tên khu vực, vị trí, tên đường, phố, đoạn đường trong bảng giá đất hoặc do yêu cầu quản lý Nhà nước về đất đai và quản lý giá đất…