Category: Tin BĐS Việt Nam

Trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở gia tăng tại Singapore, cách quy hoạch và sử dụng đất có kỷ luật của Singapore cho thấy lối tư duy “hệ sinh thái đô thị” chứ không phải “dự án bất động sản” là một hướng đi hiệu quả.

* Quản lý chặt chẽ 

Quy định sở hữu nhà ở tại Singapore được quản lý chặt chẽ theo Đạo luật về tài sản nhà ở và phân loại rõ ràng dựa trên quốc tịch, tình trạng cư trú và loại hình bất động sản. Nhà ở xã hội (NOXH) chỉ dành cho công dân và người thường trú Singapore. Chung cư hoặc căn hộ tư nhân không liền thổ được mở cửa cho mọi đối tượng. Nhà liền thổ (biệt thự, nhà liền kề, nhà phố) không dành cho người nước ngoài (kể cả người thường trú).

Singapore đang đẩy nhanh xây dựng chung cư, HDB để đáp ứng nhu cầu về nơi ở của người dân. Ảnh: Đỗ Vân/TTXVN

Người nước ngoài được tự do mua căn hộ chung cư tư nhân nhưng phải chịu mức thuế trước bạ bổ sung 60% trên giá trị mua (trừ công dân một số nước được hưởng đãi ngộ tương đương người bản địa do thỏa thuận từ chính phủ), trong khi mức thuế này áp dụng với công dân Singapore là 0% cho căn đầu tiên và tăng dần cho các căn tiếp theo, đối với người thường trú là 5% và tăng dần cho các căn tiếp theo. Người nước ngoài được sở hữu nhà liền thổ tại khu vực mà Singapore quy định nhưng phải xin phép và chờ xét duyệt.

Tại Singapore, thời hạn sở hữu bất động sản không phân chia hoàn toàn theo loại nhà (NOXH hay chung cư tư nhân), mà được quy định dựa trên hình thức sở hữu đất của dự án đó. Singapore chia thành ba thời hạn sở hữu chính. Một là sở hữu 99 năm.

Đây là hình thức sở hữu phổ biến nhất tại quốc gia này, áp dụng với 100% NOXH, và chung cư và nhà ở tư nhân. Khi hết thời hạn này, quyền sở hữu căn hộ và đất sẽ tự động hoàn trả lại cho chính phủ Singapore. Trước đó, khi thời hạn còn lại của ngôi nhà giảm xuống dưới 60 năm, các ngân hàng và Quỹ tiết kiệm trung ương sẽ bắt đầu siết chặt hạn mức cho vay hoặc hạn chế rút tiền từ quỹ để mua lại căn nhà đó.

Hai là sở hữu có thời hạn 999 năm, thường xuất hiện tại các bất động sản tư nhân cổ hoặc đất có từ thời kỳ thuộc địa. Về mặt pháp lý, đây vẫn là đất thuê có thời hạn, song vì khoảng thời gian quá dài, thị trường và các định chế tài chính tại Singapore đều đối xử và định giá loại nhà này tương đương như nhà sở hữu vô thời hạn.

Ba là sở hữu vô thời hạn, chỉ có ở một số dự án nhà ở tư nhân (Condo hoặc biệt thự có đất) được xây dựng trên các quỹ đất tư nhân lâu đời. Hình thức này cho phép chủ sở hữu nắm giữ bất động sản vĩnh viễn và truyền lại cho các thế hệ sau. Trên thực tế, quỹ đất vĩnh viễn tại Singapore rất khan hiếm, chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trên thị trường bất động sản. Giá của các bất động sản này thường cao hơn từ 10% đến 20% so với nhà có thời hạn 99 năm trong cùng khu vực.

* Sử dụng kỷ luật 

Điểm đặc biệt của Singapore là đất đai, nhà ở và tài chính không được quản lý như ba chính sách riêng lẻ mà được thiết kế thành một hệ thống thống nhất để phục vụ mục tiêu phát triển dài hạn. Đạo luật Thu hồi đất tạo cơ sở pháp lý để Nhà nước thu hồi đất cho các mục tiêu công cộng, nhưng điều quan trọng hơn quyền thu hồi là khả năng biến quỹ đất thành giá trị xã hội lâu dài thông qua quy hoạch và sử dụng đất có kỷ luật.

Tiện ích BBQ tại khu chung cư Parc Clematis đáp ứng nhu cầu gặp gỡ giao lưu của cư dân. Ảnh: Đỗ Vân/TTXVN

Singapore đồng thời kết nối chính sách nhà ở với hệ thống tiết kiệm bắt buộc thuộc Quỹ trung ương. Đến cuối năm 2025, khoảng 196 tỷ SGD từ quỹ này đã được các thành viên sử dụng để mua NOXH, tạo thành một chuỗi liên kết từ thu nhập-tiết kiệm-mua nhà-ổn định chỗ ở-tích lũy tài sản-an sinh tuổi già. Đáng chú ý, NOXH cũng không được vận hành đơn thuần theo mục tiêu lợi nhuận: trong năm tài chính 2024, NOXH ghi nhận thâm hụt khoảng 6,34 tỷ SGD trước trợ cấp của chính phủ.

Điều đó cho thấy Singapore chấp nhận sử dụng đáng kể nguồn lực công để bảo đảm khả năng chi trả và ổn định nhà ở, bởi nhà ở công cộng được xem là một khoản đầu tư cho an sinh, ổn định xã hội và năng lực cạnh tranh dài hạn của quốc gia. 

Sự hỗ trợ của chính phủ rất có tác dụng. Singapore hiện có hơn 1,25 triệu căn hộ NOXH, gần 80% dân số sống trong hệ thống nhà ở này và tỷ lệ sở hữu nhà của các hộ gia đình đạt gần 90%. NOXH vì thế không còn đơn thuần là chương trình nhà ở công cộng mà đã trở thành một cấu phần nền tảng của cấu trúc đô thị và xã hội Singapore.

Đặc biệt, chính sách nhà ở còn được sử dụng để thúc đẩy gắn kết xã hội thông qua Chính sách hòa nhập sắc tộc, hạn chế sự hình thành các khu dân cư bị phân tách quá mạnh theo sắc tộc. Singapore đồng thời quản lý cả phía cung và phía cầu: kiểm soát điều kiện mua NOXH, yêu cầu thời gian cư trú tối thiểu, hạn chế tích lũy nhiều bất động sản và sử dụng các công cụ thuế để giảm đầu cơ.

*Tư duy hệ thống 

Là người đã sở hữu căn hộ chung cư cao cấp tại Singapore, PGS.TS Dương Minh Hải, Đại học Quốc gia Singapore, rất tâm đắc với tư duy theo hệ thống của Singapore trong vấn đề quản lý đất đai và nhà ở. Một khu đô thị không chỉ là hàng nghìn căn hộ; đó phải là nơi có trường học, y tế, giao thông công cộng, công viên, không gian cộng đồng và việc làm. Có nghĩa là cần chuyển từ tư duy “phát triển dự án bất động sản” sang “phát triển cộng đồng đô thị”. 

PGS.TS Dương Minh Hải sở hữu được căn hộ tại chung cư Parc Clematis. Ảnh: Đỗ Vân/TTXVN

Tương tự, chống đầu cơ không thể chỉ dựa vào thuế hay tín dụng; phải đồng thời bảo đảm nguồn cung đủ lớn, nhà ở xã hội có quy mô phù hợp và thị trường nhà cho thuê vừa túi tiền. Nếu chỉ tăng cung mà không quản lý phía cầu, đầu cơ vẫn có thể hấp thụ một phần nguồn cung. Ngược lại, nếu chỉ siết đầu cơ mà thiếu nhà ở, người có nhu cầu thực vẫn khó tiếp cận. Mục tiêu cuối cùng không phải là làm cho bất động sản rẻ bằng mọi giá, mà là xây dựng một thị trường trong đó người cần nhà có cơ hội tiếp cận nhà, người dân có một môi trường sống tốt và đầu cơ không dễ dàng lấn át nhu cầu ở thực. 

Chính phủ cũng có tư duy hệ thống trong quản lý toàn bộ vòng đời của công trình, từ bảo trì, nâng cấp đến cải tạo và tái phát triển. Theo ông Dương Minh Hải, quản lý chung cư phải chuyển từ tư duy “hỏng đâu sửa đó” sang “quản trị tài sản theo vòng đời”.

Điều này đòi hỏi ít nhất 5 yếu tố: Phân định rõ trách nhiệm giữa chủ đầu tư, ban quản trị, đơn vị vận hành và cư dân; Quản lý minh bạch quỹ bảo trì với kế hoạch dài hạn; Xây dựng kế hoạch bảo trì 5-10-20 năm cho từng công trình; Số hóa hồ sơ tài sản từ thang máy, điện, nước đến phòng cháy chữa cháy và lịch sử bảo trì; Và quan trọng nhất là chuyển sang bảo trì phòng ngừa, thay vì chờ đến khi xảy ra sự cố mới sửa chữa. 

* Bài học quản trị 

Kinh nghiệm nghiên cứu, giảng dạy và cọ xát thực tế đã giúp PGS.TS Dương Minh Hải đúc kết được rằng chính phủ Singapore có thể đóng vai trò rất mạnh trong quy hoạch đất đai, phát triển nhà ở công cộng và bảo đảm khả năng tiếp cận nhà ở của người dân. Nhìn sang Trung Quốc, nước này cũng áp dụng quyền sử dụng đất có thời hạn, với thời hạn sử dụng đất ở đô thị phổ biến tối đa 70 năm.

Có giai đoạn Trung Quốc cho thấy bất động sản có thể trở thành một động lực rất lớn của đô thị hóa và tăng trưởng, nhưng khi nền kinh tế, tài chính địa phương và nguồn thu ngân sách phụ thuộc quá nhiều vào đất đai và bất động sản, rủi ro cũng có thể lan rộng sang ngân hàng, đầu tư, tiêu dùng và tăng trưởng. Chính vì vậy, bài học quan trọng đối với Việt Nam là bất động sản cần phục vụ nền kinh tế, chứ nền kinh tế không nên phụ thuộc quá mức vào bất động sản. 

Theo PGS.TS Dương Minh Hải, Việt Nam cần xây dựng một hệ sinh thái nhà ở đa tầng, gồm ít nhất bốn cấu phần: nhà ở thương mại để thị trường đáp ứng đa dạng nhu cầu; nhà ở xã hội và nhà ở cho công nhân với quy mô đủ lớn để tạo tác động thực chất; nhà cho thuê vừa túi tiền cho người trẻ và người lao động chưa đủ khả năng mua nhà; và một hệ thống tài chính nhà ở dài hạn, có thể nghiên cứu kinh nghiệm Quỹ tiết kiệm trung ương của Singapore nhưng phải điều chỉnh phù hợp với điều kiện thu nhập, thị trường lao động và hệ thống an sinh của Việt Nam.

Đồng thời, cần đẩy mạnh kiểm soát đầu cơ và sử dụng đất kém hiệu quả để dòng vốn được phân bổ nhiều hơn vào sản xuất, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất, chứ không tập trung quá mức vào việc tìm kiếm lợi nhuận từ đất. 

Rõ ràng, mục tiêu của chính sách không phải là “hạ nhiệt giá nhà” mà là tạo ra một thị trường trong đó nguồn cung đủ lớn, giá nhà khả thi với thu nhập, người dân có nhiều lựa chọn mua và thuê, quy hoạch minh bạch, đầu cơ được kiểm soát và các khu đô thị được quản lý trong suốt vòng đời. 

Singapore cho chúng ta bài học về quản trị đất đai và nhà ở vì lợi ích dài hạn của xã hội; Trung Quốc cho thấy cả sức mạnh lẫn rủi ro của việc để bất động sản trở thành động lực quá lớn của nền kinh tế. PGS.TS Dương Minh Hải nhấn mạnh: “Nếu phải cô đọng thành một câu, tôi cho rằng ‘Nhà ở không chỉ là tài sản của một cá nhân; đó là hạ tầng xã hội của cả một quốc gia. Vì vậy, chính sách đất đai và nhà ở phải được nhìn trong tầm nhìn 30-50 năm, chứ không chỉ trong một nhiệm kỳ hay một chu kỳ bất động sản”.

Theo báo cáo của UBND xã Si Ma Cai, thời gian qua, công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo. Địa phương đã thành lập các tổ tuyên truyền, vận động giải phóng mặt bằng; xây dựng kế hoạch cụ thể đối với từng công trình, dự án và tổ chức tuyên truyền chính sách, pháp luật đến người dân.

Quang cảnh buổi làm việc.

Trên địa bàn xã hiện đang triển khai 8 dự án, công trình có quyết định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, trong đó có 6 dự án, công trình trước ngày 1/7/2025 chuyển tiếp thực hiện đến nay và 2 dự án thực hiện mới từ sau ngày 1/7/2025. Các dự án chủ yếu liên quan đến giao thông, cấp nước sạch, xây dựng trường học, khai thác, chế biến đá làm vật liệu xây dựng và các dự án thủy điện. Tổng số hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi là 59 trường hợp, với tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ hơn 11,4 tỷ đồng. Đến nay, địa phương thực hiện chi trả hơn 10,1 tỷ đồng cho 38 hộ; hỗ trợ di chuyển 26 ngôi mộ với kinh phí hơn 657 triệu đồng và 34 ngôi mộ vô chủ với kinh phí hơn 616 triệu đồng.

Lãnh đạo phòng Nông nghiệp và Môi trường báo cáo tình hình triển khai các dự án, công trình trên địa bàn.

Công tác quản lý, sử dụng tài sản công, nhất là trụ sở làm việc sau sắp xếp đơn vị hành chính được xã Si Ma Cai triển khai theo hướng rà soát, kiểm kê, tiếp nhận, bàn giao và bố trí sử dụng phù hợp. Một số trụ sở của cơ quan ngành dọc không còn sử dụng được tiếp nhận, bố trí cho các đơn vị tại địa phương quản lý, khai thác.

Lãnh đạo UBND xã Si Ma Cai nêu một số kiến nghị.

Tại buổi làm việc, các thành viên đoàn giám sát đề nghị xã Si Ma Cai làm rõ một số kiến nghị, khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng. Đối với công tác quản lý, sử dụng tài sản công, đoàn giám sát đề nghị địa phương làm rõ hiện trạng, hồ sơ pháp lý và phương án xử lý đối với các trụ sở, cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính; việc quản lý, sử dụng đúng mục đích, đúng quy định và khai thác hiệu quả nguồn lực tài sản công.

Đồng chí Lý Bình Minh – Phó Chủ tịch HĐND tỉnh phát biểu tại buổi làm việc.

Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Lý Bình Minh – Phó Chủ tịch HĐND tỉnh đề nghị cấp ủy, chính quyền xã Si Ma Cai tiếp tục quan tâm, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong triển khai các dự án, thực hiện tốt công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng.

Đồng chí Phó Chủ tịch HĐND tỉnh lưu ý, đối với những trường hợp còn khó khăn, vướng mắc, địa phương cần chủ động rà soát, phân loại, xác định rõ nguyên nhân và có giải pháp xử lý phù hợp; bảo đảm việc bồi thường, hỗ trợ được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định, đúng đối tượng. Đồng thời, địa phương cần tập trung tuyên truyền, vận động, đối thoại, giải thích rõ chủ trương, chính sách và các quy định của pháp luật để người dân hiểu, đồng thuận, qua đó góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.

Về quản lý, sắp xếp và xử lý tài sản công, đồng chí Phó Chủ tịch HĐND tỉnh đề nghị xã Si Ma Cai chủ động xây dựng phương án sắp xếp, xử lý đối với các trụ sở, cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính; bảo đảm phương án rõ ràng, cụ thể, khả thi, đúng quy định và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, tài sản công; không để xảy ra thất thoát, lãng phí.

Bảo đảm quyền lợi người dân trong quản lý đô thị

Sáng 17/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phát triển đô thị.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo của Chính phủ về dự thảo Luật Phát triển đô thị.

Trình bày báo cáo của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo đã được tiếp tục rà soát, chỉnh sửa cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội.

Dự thảo bổ sung quy định giải thích khái niệm “cấp có thẩm quyền” tại Điều 1 nhằm bảo đảm thống nhất trong áp dụng pháp luật. Quy định về tổng số lượng biên chế được chỉnh lý theo hướng phải căn cứ khối lượng công việc thực tế, làm cơ sở để Hội đồng nhân dân thành phố xem xét, quyết định.

Đối với xã hội hóa hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, dự thảo bổ sung nguyên tắc bảo đảm quyền lựa chọn của cá nhân, tổ chức.

Một thay đổi đáng chú ý là thẩm quyền quyết định cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư được chuyển từ UBND thành phố sang HĐND thành phố. Theo Chính phủ, việc này nhằm tăng tính thận trọng đối với những quyết định tác động trực tiếp đến quyền tài sản và quyền về chỗ ở của người dân.

Dự thảo cũng bỏ quy định cho phép thành phố quyết định không tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc đối với công trình, hạng mục thuộc diện phải thi tuyển.

Trong lĩnh vực trật tự, an toàn đô thị, HĐND thành phố được quy định mức phạt tiền cao hơn mức phạt chung nhưng không quá hai lần đối với một số lĩnh vực như cứu nạn, cứu hộ; giao thông đường sắt, đường thủy nội địa và đường bộ.

Dự thảo đồng thời bổ sung thẩm quyền của HĐND thành phố trong việc quyết định tiêu chí, danh mục và tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ tại doanh nghiệp do UBND thành phố làm đại diện chủ sở hữu. Đây là cơ sở để sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước và quyết định chủ trương đầu tư bổ sung vốn tại doanh nghiệp nhà nước.

Với Trung tâm tài chính quốc tế, dự thảo yêu cầu cơ quan điều hành tại thành phố phải có ý kiến của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước khi thực hiện một số thẩm quyền. Thành viên Trung tâm được cung cấp dịch vụ tài chính và các dịch vụ hỗ trợ theo giấy phép để phục vụ giao dịch, thu hút vốn đầu tư quốc tế theo điều kiện quy định.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế huy động nguồn lực xã hội, sử dụng tài sản công để phát triển văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục và đào tạo; hỗ trợ phổ biến văn hóa, quảng bá các tác giả, tác phẩm có giá trị lịch sử, văn hóa.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, dự thảo quy định điều kiện, thẩm quyền xác định doanh nghiệp được sử dụng quỹ phát triển khoa học và công nghệ để đầu tư vào quỹ đầu tư mạo hiểm có sự tham gia của ngân sách thành phố.

Sau tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Luật vẫn gồm 5 chương, 65 điều.

Không mở rộng phạm vi điều chỉnh khi chưa đủ cơ sở

Báo cáo thẩm tra, do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày, cho biết nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra đã được Chính phủ tiếp thu hoặc giải trình.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản nhất trí với các định hướng lớn, song đề nghị tiếp tục hoàn thiện nhiều nội dung như cơ chế ban hành văn bản thí điểm chính sách; giải thích từ ngữ và xác định cấp có thẩm quyền; quyết định biên chế; cơ chế đối với khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp khu phi thuế quan; Trung tâm tài chính quốc tế; phát triển hạ tầng, năng lượng và công nghiệp năng lượng; danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Cơ quan thẩm tra lưu ý không nên mở rộng đối tượng áp dụng của dự thảo sang khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp khu phi thuế quan tại những địa phương không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật. Việc này có thể làm thay đổi phạm vi và đối tượng áp dụng đã được xác định tại Điều 1.

Trường hợp xuất hiện chủ trương mới của cấp có thẩm quyền, Chính phủ có thể thực hiện theo cơ chế được dự thảo quy định hoặc theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Đề xuất khu đô thị lấn biển cần đánh giá kỹ

Đề xuất bổ sung cơ chế, chính sách phát triển khu đô thị lấn biển được Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đặc biệt lưu ý.

(Ảnh minh họa)

Theo cơ quan thẩm tra, chủ trương của Đảng là xây dựng khung pháp luật thống nhất, đồng bộ về lấn biển và áp dụng trên phạm vi cả nước. Trong khi đó, Chính phủ đề xuất bổ sung một chương với nhiều chính sách mới về lấn biển, tạo đảo nhân tạo để thu hút nhà đầu tư chiến lược thực hiện dự án từ 100.000 tỷ đồng trở lên. Điều này thực chất vừa bổ sung chính sách mới, vừa mở rộng phạm vi và đối tượng điều chỉnh của Luật.

Do đó, nội dung này phải tuân thủ đầy đủ quy trình theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, gồm đánh giá tác động, lấy ý kiến, tham vấn chính sách và thẩm tra trước khi trình cấp có thẩm quyền.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng cho rằng phạm vi điều chỉnh hiện nay của Luật gồm đô thị đặc biệt, các thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt, chưa bao gồm khu đô thị lấn biển. Nếu bổ sung loại hình này, Chính phủ cần báo cáo cấp có thẩm quyền để bảo đảm cơ sở chính trị đầy đủ.

Trường hợp tích hợp chính sách mới vào dự thảo, cần đánh giá kỹ tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, bảo đảm khả thi. Quan điểm được nhấn mạnh là chỉ đưa vào Luật những vấn đề đã rõ, đã “chín”; với vấn đề mới, khó, chưa có tiền lệ cần nghiên cứu kỹ và có thể thí điểm có kiểm soát.

Tránh chồng chéo cơ chế về Trung tâm tài chính quốc tế

Thảo luận tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản đồng tình với giải trình của Chính phủ, trong đó có việc phân định phạm vi điều chỉnh giữa dự thảo Luật Phát triển đô thị và nghị quyết hiện hành về Trung tâm tài chính quốc tế.

Các ý kiến đề nghị quán triệt nguyên tắc “một trung tâm, hai địa điểm”, bảo đảm thống nhất về tổ chức, quản lý và giám sát. Khoản 3 Điều 23 cần tiếp tục rà soát để các tiêu chuẩn, điều kiện cấp phép, quản lý rủi ro, giám sát an toàn và các quy tắc cốt lõi của thị trường được áp dụng thống nhất trong toàn Trung tâm.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề nghị chỉnh lý tên gọi và nội dung Điều 23, phân định rõ cơ chế tổ chức, vận hành Trung tâm tài chính quốc tế với chính sách phát triển không gian, hạ tầng và kết nối Trung tâm với các khu chức năng đô thị.

Theo đó, nghị quyết hiện hành tập trung vào tổ chức, vận hành và chính sách đặc thù của Trung tâm; Luật Phát triển đô thị tập trung vào không gian, hạ tầng và các điều kiện phát triển đô thị gắn với Trung tâm, tránh tạo ra hai cơ chế chồng chéo.

Đối với khu đô thị lấn biển, một số ý kiến cho rằng dự thảo có thể quy định nguyên tắc, khung chính sách chung, còn việc triển khai cụ thể giao Chính phủ thực hiện. Tuy nhiên, hồ sơ phải được bổ sung đầy đủ căn cứ và ý kiến của cấp có thẩm quyền.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu kết luận phiên thảo luận.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định ghi nhận sự phối hợp trách nhiệm giữa Chính phủ, Bộ Tư pháp và Ủy ban Pháp luật và Tư pháp trong quá trình tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo.

Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục bảo đảm các quy định có tính khái quát, ổn định, áp dụng lâu dài, không vì thuận lợi cho một địa phương hoặc một thời điểm mà gây vướng mắc cho các đối tượng khác.

Đối với Điều 23, cần tiếp tục chỉnh lý để thống nhất với nghị quyết hiện hành. Riêng chính sách về khu đô thị lấn biển, Chính phủ phải hoàn thiện hồ sơ, bổ sung ý kiến bằng văn bản của cấp có thẩm quyền và tuân thủ nghiêm Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; đồng thời bảo đảm đủ thời gian để Quốc hội thảo luận, không vì yêu cầu tiến độ mà làm vội.

Một góc thành phố Cần Thơ. Ảnh: BNEWS/TTXVN

Trong đó, thành phố tập trung triển khai thực hiện các giai pháp tháo gỡ vướng mắc trong công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ yêu cầu các sở, ngành, chủ đầu tư đi thẳng vào thực chất những “điểm nghẽn”, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu san lấp và di dời hạ tầng kỹ thuật tại các dự án giao thông trọng điểm để tạo đột phá tăng trưởng kinh tế địa phương trong những tháng cuối năm. 

Chủ tịch UBND thành phố cũng yêu cầu các chủ đầu tư, sở, ngành và địa phương phải có giải pháp căn cơ, hành động quyết liệt để tháo gỡ từng nút thắt, quyết tâm hoàn thành mục tiêu giải ngân trên 95% kế hoạch vốn được giao. 

Về vấn đề nguồn vật liệu cát san lấp, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh Ban không được chủ quan hay vội vã đề xuất mua cát thương mại với giá cao gây lãng phí ngân sách nhà nước. Qua làm việc trực tiếp với các đơn vị và các cơ quan chức năng, nguồn cung ứng cát trên địa bàn thành phố cơ bản vẫn bảo đảm. 

Chủ tịch UBND thành phố cho biết, nguyên nhân dẫn đến việc gián đoạn nguồn cung thời gian qua chủ yếu do Mỏ cát 04 tạm dừng khai thác trước phản ánh và khiếu nại của người dân xung quanh khu vực. Để xử lý dứt điểm, Lãnh đạo thành phố đã trực tiếp làm việc với Giám đốc Công an thành phố Cần Thơ đề nghị chỉ đạo lực lượng công an tăng cường phối hợp, bảo đảm tuyệt đối an ninh trật tự tại khu vực mỏ cát, tạo điều kiện cho đơn vị thi công khai thác bình thường. 

Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Tài nguyên và Môi trường khẩn trương phối hợp hoàn thiện thủ tục cấp phép lại cho Mỏ 04 với sản lượng dự kiến khoảng 1 triệu m³; rà soát, giải quyết dứt điểm các vướng mắc pháp lý sau thanh tra đối với các mỏ cát trên địa bàn. Lãnh đạo thành phố giao trách nhiệm cá nhân cho Giám đốc Ban Giao thông cùng tập thể lãnh đạo Ban phải trực tiếp bám sát công trường, làm việc cụ thể với Cục 4, chính quyền địa phương và các chủ mỏ để bảo đảm không xảy ra tình trạng thiếu cát. 

Về công tác mặt bằng và thi công Dự án Quốc lộ 91, lãnh đạo thành phố yêu cầu các nhà thầu tuyệt đối không được viện cớ vướng mắc nhỏ lẻ để chậm trễ thi công. Thực tế cho thấy phần lớn mặt bằng đã được giải tỏa, các khu vực còn vướng tường rào, hiên nhà của người dân chưa tháo dỡ triệt để chỉ là cục bộ. Nhà thầu phải linh hoạt, có mặt bằng sạch đến đâu triển khai thi công ngay đến đó. 

Đối với bài toán di dời hạ tầng kỹ thuật (điện, nước, viễn thông) trên tuyến Quốc lộ 91, lãnh đạo thành phố phê bình sự chậm trễ trong thời gian qua và thống nhất phương án xây dựng Hào kỹ thuật dùng chung. Hào kỹ thuật này sẽ sử dụng các cấu kiện bê tông đúc sẵn đã chuẩn bị từ trước để tránh lãng phí và bảo đảm mỹ quan đô thị. 

Chủ tịch UBND thành phố khẳng định, giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là thước đo mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị. UBND thành phố sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra thực địa, kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt, quyết tâm đưa các công trình trọng điểm về đích đúng hẹn, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội bền vững cho Cần Thơ và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 

Báo cáo tại cuộc họp, ông Nguyễn Trung Hậu, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Công trình Giao thông và Nông nghiệp (gọi tắt là Ban Giao thông) thành phố Cần Thơ cho biết, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được giao năm 2026 của Ban là 9.167 tỷ đồng. Tính đến ngày 14/8/2026, các dự án do Ban quản lý đã giải ngân đạt 2.097,85 tỷ đồng, tương đương 22,88% kế hoạch. 

Hiện Ban đang trực tiếp quản lý và triển khai tổng cộng 52 dự án, bao gồm 16 dự án chuẩn bị đầu tư, 15 dự án chuyển tiếp từ giai đoạn 2025 – 2026 và 21 dự án chuyển tiếp mới trong năm 2026. 

Đại diện Ban Giao thông thẳng thắn nhận định, mặc dù đã có nhiều nỗ lực nhưng tỷ lệ giải ngân chung vẫn còn chậm so với yêu cầu đề ra. Những vướng mắc lớn nhất hiện nay vẫn xoay quanh hai vấn đề cốt lõi: khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng và sự thiếu hụt nguồn vật liệu thi công, đặc biệt là cát và đá san lấp. 

Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong năm 2026, Ban Giao thông sẽ làm việc với tất cả các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ, tập trung nhân lực thiết bị đối với những dự án có mặt bằng đã được bàn giao; rà soát lại các dự án để xem xét điều chuyển vốn nội bộ, bên cạnh tập trung chuẩn bị công tác chuẩn bị đầu tư từ nay đến cuối năm để tiến hành tạm ứng, xin cấp vốn, cố gắng trong năm 2026 sẽ thực hiện giải ngân trên 95%. 

Đối với các dự án trọng điểm quốc gia như Dự án Cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng (Giai đoạn 1 – các dự án thành phần 2, 3, 4) có tổng mức đầu tư khoảng 31.288 tỷ đồng, đến nay khối lượng thi công thực tế đã đạt 11.683 tỷ đồng trên tổng số 19.761 tỷ đồng chi phí xây lắp (đạt 59,12%). Riêng năm 2026, dự án được bố trí kế hoạch vốn 3.763 tỷ đồng, hiện mới giải ngân được 914,982 tỷ đồng, đạt 24,31%. 

Về nguồn vật liệu cho tuyến cao tốc, toàn dự án cần khoảng 16,649 triệu m³ cát san lấp. Tính đến thời điểm hiện tại, các nhà thầu mới tập kết về công trường được khoảng 11,11 triệu m³. Ban Giao thông đang phối hợp chặt chẽ với các tỉnh Long An, Vĩnh Long để tiếp tục điều phối nguồn cung. 

Đối với nhu cầu khoảng 4,17 triệu m³ đá các loại, công trường mới tiếp nhận được 0,9 triệu m³; Ban Giao thông đang chủ động liên hệ, đăng ký nhu cầu tại các mỏ đá trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và một số địa phương phụ cận. Để chủ động nguồn ứng phó, Ban cũng đang nghiên cứu triển khai thí điểm sử dụng cát biển cũng như xem xét phương án mua bổ sung từ nguồn cát thương mại. 

Đối với Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 91 (đoạn Km0 – Km7) có tổng mức đầu tư 7.237,833 tỷ đồng (trong đó kinh phí thực hiện riêng đoạn Km0 – Km7 khoảng 1.607 tỷ đồng), năm 2026 dự án được bố trí kế hoạch vốn 900 tỷ đồng (gồm 100 tỷ giao đầu năm và 800 tỷ điều chỉnh bổ sung nội bộ). đến nay đã giải ngân đạt 500,427 tỷ đồng (đạt 56,05%). 

Mặc dù công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại Quốc lộ 91 đạt kết quả tích cực với 1.095/1.095 hộ dân được phê duyệt, đã chi trả cho 972 hộ (88,79%) và bàn giao 12.100m/14.000m chiều dài tuyến (86,5%), nhưng tiến độ thi công thực tế đang bị ngưng trệ do hệ thống hạ tầng kỹ thuật (điện, nước sinh hoạt, cáp viễn thông) chưa được di dời đồng bộ.