Author: bachdn

Thách thức không chỉ là xây dựng công trình mới, mà còn là tổ chức lại giao thông, nhà ở và hạ tầng xã hội, bảo đảm quỹ đất được sử dụng hiệu quả và người dân được thụ hưởng những cải thiện thực chất về chất lượng sống.

Hạ tầng mở đường, định hình các cực phát triển mới

Hà Nội đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ với quyết tâm cao độ trong việc đầu tư, phát triển và hiện đại hóa hệ thống hạ tầng giao thông. Nhận thức rõ giao thông đi trước mở đường, thành phố đã và đang tập trung nguồn lực để tháo gỡ những điểm nghẽn cốt lõi, từng bước giải quyết bài toán ùn tắc và kiến tạo không gian phát triển mới cho Thủ đô trong kỷ nguyên vươn mình.

Các khu vực phát triển TOD theo Luật Thủ đô năm 2026 đang biến các nhà ga, đề-pô thành tâm điểm của sự chỉnh trang, kết nối không gian đáng sống. Ảnh: Khánh Huy

Điểm nhấn nổi bật trong bức tranh giao thông Hà Nội thời gian qua là sự bứt phá của hệ thống đường sắt đô thị và các tuyến đường vành đai chiến lược. Tuyến Cát Linh – Hà Đông vận hành hiệu quả đã tạo thói quen văn hóa di chuyển mới cho người dân, tiếp sau đó là sự khẩn trương hoàn thiện, vận hành thương mại đoạn trên cao của tuyến Nhổn – Ga Hà Nội.

Các tuyến vành đai huyết mạch như Vành đai 3, Vành đai 3,5, Vành đai 2,5 và đặc biệt là dự án Vành đai 4 – Vùng Thủ đô đang được dốc toàn lực thi công… Đây không chỉ là những tuyến giao thông kết nối nội đô với các tỉnh lân cận, mà còn là hành lang kinh tế động lực, mở rộng không gian đô thị vệ tinh và giảm tải áp lực dân cư cho khu vực trung tâm.

Bên cạnh các dự án trọng điểm quốc gia, hàng loạt cây cầu vượt sông Hồng đang được tập trung triển khai xây dựng, cùng các nút giao thông khác mức, tuyến đường hướng tâm được nâng cấp, mở rộng đã, đang và sẽ cải thiện đáng kể năng lực thông hành; góp phần giảm áp lực lên khu vực trung tâm, tạo điều kiện hình thành những cực phát triển mới.

Trong cấu trúc không gian tương lai, Trục cảnh quan sông Hồng có ý nghĩa đặc biệt. Theo nội dung quy hoạch phân khu, khu vực nghiên cứu từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì có quy mô khoảng 4.548ha, dân số dự kiến khoảng 541.000 người, với các chức năng đô thị, thương mại, dịch vụ, văn hóa và cảnh quan.

TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nhấn mạnh: “Nếu như trước kia chúng ta chỉ đặt ra trục trung tâm, thì lần này trong quy hoạch 100 năm đặt ra trục sông Hồng là trục cảnh quan trung tâm của thành phố Hà Nội. Và đặc biệt, có một định hướng nêu ra rõ ràng hơn: Hai bên sông Hồng là biểu tượng phát triển cho kỷ nguyên mới của Thủ đô Hà Nội”.

Cùng với trục sông Hồng, định hướng hình thành Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội; khu đô thị đa mục tiêu tại khu vực Thư Lâm, Đông Anh và khu công viên công nghệ số, hỗn hợp tại Phú Diễn, Tây Tựu cho thấy Hà Nội hướng tới cấu trúc đa trung tâm, đa cực. Theo TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, mỗi cực phát triển cần có sức hút riêng và khả năng lan tỏa tới khu vực lân cận.

Điều đó đòi hỏi các khu đô thị mới phải được tổ chức đồng bộ với giao thông, việc làm, trường học, cơ sở y tế và dịch vụ. Mở rộng không gian chỉ thực sự tạo ra động lực khi các khu vực mới có khả năng đáp ứng nhu cầu sống, làm việc và sinh hoạt, qua đó giảm sự phụ thuộc vào trung tâm hiện hữu.

Tổ chức lại không gian, lấy chất lượng sống làm thước đo

Bên cạnh các trục phát triển mới, những khu vực đô thị hiện hữu đặt ra yêu cầu cấp thiết về chỉnh trang và tái thiết. Tại đây, bất cập không chỉ nằm ở chất lượng công trình mà còn liên quan đến giao thông, thoát nước, không gian công cộng và khả năng cung cấp dịch vụ thiết yếu.

Giao thông và thoát nước cần được xem xét trong cùng một tổng thể. Nếu một khu vực được đầu tư xây dựng nhưng hạ tầng kết nối và hệ thống thoát nước không được tính toán tương xứng, sức ép có thể chuyển sang những khu vực lân cận.

Tại khu đô thị Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, hiện có khoảng 80.000 cư dân; riêng hơn 10 tòa chung cư HH có khoảng 40.000 người. Quy mô dân số lớn đặt ra áp lực đối với bãi đỗ xe, giao thông nội khu và các tiện ích sinh hoạt.

Ông Đoàn Công Vinh, cư dân khu đô thị Linh Đàm cho biết, các tòa nhà có mật độ căn hộ cao, trong khi hạ tầng phục vụ còn hạn chế. Ông Vinh phản ánh tình trạng thiếu chỗ đỗ ô tô, phương tiện để tràn ra đường, người dân phải chờ thang máy lâu vào giờ cao điểm, và hàng quán ảnh hưởng đến trật tự đô thị.

Những vấn đề tại Linh Đàm cho thấy phát triển nhà ở không thể tách rời năng lực phục vụ của hạ tầng. Chỉnh trang, tái thiết vì vậy không đơn thuần là thay công trình cũ bằng công trình mới, mà cần tổ chức lại không gian sử dụng đất, bổ sung hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội tương xứng với quy mô dân cư.

KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho rằng, hiệu quả tái thiết cần được đánh giá trên nhiều phương diện, từ kinh tế, hạ tầng, môi trường đến giá trị xã hội và văn hóa. Một dự án không thể được coi là thành công nếu hạ tầng bên trong được cải thiện nhưng lại làm gia tăng áp lực giao thông, thoát nước tại khu vực lân cận.

Đây cũng là cơ sở để gắn tái thiết với mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) và đô thị 15 phút. Nhà ở, giao thông công cộng, trường học, cơ sở y tế, không gian xanh và dịch vụ thiết yếu cần được bố trí, kết nối thuận tiện. Hiệu quả cuối cùng phải thể hiện ở việc người dân đi lại dễ dàng hơn, tiếp cận dịch vụ tốt hơn và sống trong môi trường an toàn, chất lượng hơn.

Từ quy hoạch đến những khu vực tái thiết trọng điểm

Để các định hướng quy hoạch trở thành hiện thực, Hà Nội cần xác định rõ khu vực ưu tiên, mục tiêu dự án và tiêu chí đánh giá kết quả. Quyết định số 1668 của Thủ tướng Chính phủ về điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, cùng Luật Thủ đô năm 2026 và Nghị quyết số 66 của HĐND thành phố Hà Nội tạo thêm cơ sở để chủ động triển khai các định hướng chỉnh trang, tái thiết đô thị.

Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục. Ảnh: Phạm Hùng

Theo luật sư Nguyễn Hưng Quang, Trưởng Văn phòng Luật sư NHQuang và Cộng sự, Luật Thủ đô năm 2026 trao cho thành phố gần 200 thẩm quyền đặc biệt, trong đó có các nội dung về chủ động quy hoạch, điều chỉnh hệ số sử dụng đất, tái thiết và chỉnh trang đô thị. Tuy nhiên, mở rộng thẩm quyền cần đi cùng trách nhiệm giải trình và cơ chế giám sát hiệu quả.

Luật sư Nguyễn Hưng Quang nhấn mạnh: “Nguyên tắc giám sát cần phải xác định rõ ràng, đó là rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ hiệu quả. Tất cả yêu cầu 6 rõ khi xây dựng Luật Thủ đô đã đặt ra những vấn đề như phải tách người thực hiện, người thẩm định, người giám sát để thực hiện…”.

Cùng với việc phân định trách nhiệm giữa các khâu, thông tin về ranh giới dự án, chỉ tiêu quy hoạch, tiến độ, bồi thường và tái định cư cần được công khai để người dân theo dõi.

KTS Trần Huy Ánh lưu ý, người dân cũng cần được nhìn nhận như những nhà đầu tư, bởi họ đóng góp tài sản hiện có vào quá trình tái thiết với kỳ vọng gia tăng giá trị. Quyền lợi cần được bảo đảm tương xứng, có cơ chế đối thoại công bằng; đồng thời, dự án phải chứng minh khả năng cải thiện giao thông, úng ngập, môi trường, hạ tầng kỹ thuật và an toàn phòng cháy, chữa cháy. Điều đó đòi hỏi cơ chế tài chính minh bạch và nguồn lực đủ bảo đảm thực hiện lâu dài.

Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, không gian đô thị có thể phát triển hiệu quả hơn, tạo điều kiện thu hút thương mại, dịch vụ, việc làm và nâng cao giá trị sử dụng đất. Tuy nhiên, phát triển phải đi cùng khả năng vận hành hạ tầng, nguồn lực duy tu và lợi ích lâu dài của cộng đồng, để từ đó, kiến tạo những không gian sống chất lượng hơn, khai thác hiệu quả dư địa phát triển, hướng tới một Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại và Hạnh phúc.

Ngày 12/10/2026, Tổ giám sát số 1 do ông Trương Văn Đạt, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Gia Lai, làm tổ trưởng đã làm việc với UBND xã Ia Khươl và UBND phường Pleiku về tình hình thực hiện các dự án đầu tư ngoài ngân sách nhà nước giai đoạn 2021 – 2025.

Trong khuôn khổ chương trình, tổ giám sát đã khảo sát thực tế một số dự án trên địa bàn phường Pleiku, trong đó có dự án xây dựng khu phức hợp nhà ở cao tầng và thương mại Phù Đổng của Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (HoSE: HAG).

Đoàn công tác đến thị sát dự án Phù Đổng của Hoàng Anh Gia Lai.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Trương Văn Đạt đánh giá phần lớn các dự án thương mại – dịch vụ nằm ở những vị trí đắc địa, song tiến độ triển khai nhiều dự án vẫn còn chậm. Do đó, các địa phương cần phối hợp với sở, ngành và chủ đầu tư rà soát những thủ tục liên quan, đặc biệt là các vấn đề về giá đất; đồng thời xem xét điều chỉnh quy hoạch phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai dự án.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Gia Lai cũng đề nghị địa phương chủ động phối hợp với các sở, ngành liên quan nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho nhà đầu tư.

Dự án này được xây dựng trên khu đất rộng 6.993m2 tại đường Nguyễn Tất Thành, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai. Theo thiết kế dự kiến, công trình gồm 2 tầng hầm và 22 tầng nổi. Trong đó, khối đế từ tầng 1 đến tầng 3 được bố trí làm khu thương mại, dịch vụ; khối tháp từ tầng 4 đến tầng 22 là khu căn hộ chung cư với tổng cộng 610 căn.

Dự án khởi công vào tháng 1/2026, nằm tại vị trí có ba mặt tiền đường và kết nối với nhiều công trình, tiện ích trọng điểm như trường học, quảng trường, bệnh viện, siêu thị và sân bay.

Đáng chú ý, ban lãnh đạo Hoàng Anh Gia Lai từng công bố trao tặng 160 căn hộ thuộc dự án này cùng cổ phiếu ESOP cho các cán bộ, nhân viên có thâm niên công tác trong hệ thống doanh nghiệp của tập đoàn. Theo doanh nghiệp, đây là sự ghi nhận những đóng góp của người lao động, đồng thời khuyến khích họ tiếp tục gắn bó lâu dài với tập đoàn.

Bầu Đức chia sẻ về câu chuyện làm dự án bất động sản cuối cùng

Trước khi dự án được khởi công, câu chuyện Hoàng Anh Gia Lai trở lại lĩnh vực bất động sản từng được ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức) chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với báo Thanh Niên vào giữa tháng 10/2025.

Theo bầu Đức, khu đất triển khai dự án Phù Đổng vốn thuộc sở hữu của Hoàng Anh Gia Lai từ hơn 15 năm trước, khi doanh nghiệp còn trong giai đoạn hưng thịnh. “Lúc đó mình thuộc diện con nhà giàu nên đâu có nhớ tới. Chứ nhớ ra, có khi cũng bán trả nợ rồi”, ông chia sẻ.

Chủ tịch Hoàng Anh Gia Lai thừa nhận việc quay lại lĩnh vực địa ốc khiến ông cảm thấy “không đúng lời hứa với cổ đông”. Tuy nhiên, theo ông Đức, đây là cơ duyên tình cờ khi doanh nghiệp phát hiện khu đất đã bị bỏ quên trong thời gian dài.

Bầu Đức cho biết dự án có quy mô nhỏ gọn, tương đối dễ triển khai. Mục tiêu của doanh nghiệp không chỉ là khai thác giá trị khu đất mà còn góp phần phát triển địa phương trong bối cảnh tỉnh Gia Lai mới được hình thành sau sáp nhập.

UBND TP Đà Nẵng chấp thuận cho Kita Trung Nam làm nhà đầu tư hạ tầng khu chức năng tại vị trí số 6 (xã Bà Nà) thuộc Khu thương mại tự do (FTZ) Đà Nẵng.

Theo Quyết định số 4648/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, Công ty TNHH FTZ Kita Trung Nam là nhà đầu tư thực hiện dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu chức năng tại vị trí số 6 thuộc Khu thương mại tự do (FTZ) Đà Nẵng.

Dự án có quy mô khoảng 154 ha, tổng vốn đầu tư hơn 3.354 tỷ đồng, thời hạn hoạt động 70 năm kể từ ngày Nhà nước quyết định cho thuê đất. Địa điểm thực hiện tại xã Bà Nà, thành phố Đà Nẵng.

Mục tiêu của dự án là đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng; cho thuê đất đã có hạ tầng kỹ thuật; đồng thời đầu tư xây dựng và cho thuê các công trình thương mại, dịch vụ trong Khu thương mại tự do Đà Nẵng.

Theo quyết định, nhà đầu tư có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nội dung đã cam kết trong hồ sơ đề xuất dự án và các văn bản liên quan; bảo đảm duy trì năng lực tài chính, kinh nghiệm và các điều kiện cần thiết trong suốt quá trình triển khai. Nhà đầu tư phải tổ chức thực hiện dự án đúng quy định pháp luật, bảo đảm tiến độ, mục tiêu, quy mô và các nội dung đã được chấp thuận.

Đặc biệt, nhà đầu tư có trách nhiệm đầu tư các hạng mục hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm kết nối và chia sẻ thông tin, dữ liệu với hệ thống Khu thương mại tự do thông minh của Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng. Trường hợp vi phạm cam kết hoặc không đáp ứng các điều kiện theo quy định, nhà đầu tư sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Việc chấp thuận Công ty TNHH FTZ Kita Trung Nam làm nhà đầu tư vị trí số 6 góp phần đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng Khu thương mại tự do Đà Nẵng, tạo điều kiện thu hút đầu tư và phát triển các hoạt động thương mại – dịch vụ theo mô hình khu thương mại tự do hiện đại, thông minh.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: Phan Quân/TTXVN)

Chiều 13/10, tại xã Thanh An (tỉnh Điện Biên), Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cùng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI.

Tại hội nghị, có 7 cử tri kiến nghị 12 nội dung, tập trung vào chế độ, chính sách đối với cán bộ, viên chức cấp xã, thôn, bản; bố trí kinh phí nâng cấp, sửa chữa đường giao thông, tu bổ di tích lịch sử, văn hóa; tháo gỡ khó khăn trong triển khai các dự án phát triển kinh tế dưới tán rừng và một số vấn đề liên quan đến đời sống, phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương.

Ghi nhận các ý kiến, kiến nghị của cử tri xã Thanh An, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị các cơ quan chức năng của tỉnh xem xét, trả lời những nội dung thuộc thẩm quyền. Đối với các kiến nghị thuộc thẩm quyền Trung ương, Phó Thủ tướng tiếp nhận, chuyển các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, tham mưu giải quyết.

Liên quan đến chế độ đối với viên chức Trung tâm Dịch vụ tổng hợp cấp xã, nhiều cử tri phản ánh mức phụ cấp hiện nay còn thấp so với viên chức tại các đơn vị sự nghiệp cùng cấp.

Phó Thủ tướng tiếp nhận kiến nghị, giao Bộ Nội vụ nghiên cứu, tham mưu.

Đối với đề xuất điều chỉnh phụ cấp và mức đóng bảo hiểm bắt buộc đối với trưởng thôn, đội trưởng, Phó Thủ tướng cũng tiếp nhận để chuyển cơ quan chuyên môn xem xét.

Về những khó khăn trong triển khai các dự án phát triển kinh tế dưới tán rừng, Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh Điện Biên rà soát tổng thể, xây dựng báo cáo cụ thể gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chính phủ xem xét, tháo gỡ. Việc giải quyết cần hướng tới đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện để địa phương chủ động triển khai các dự án, đồng thời bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.

Nhấn mạnh nhiệm vụ phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhất là trong quý 4/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị tỉnh Điện Biên rà soát từng mục tiêu, chỉ tiêu tăng trưởng theo ngành, lĩnh vực; đánh giá đầy đủ khó khăn, điểm nghẽn để chủ động đề ra giải pháp chỉ đạo, điều hành linh hoạt, hiệu quả, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm đã đề ra.

Trước đó, sáng cùng ngày, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cùng đoàn công tác đã dâng hoa, dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh thuộc Di tích Đồi E2 và Khu thờ tự Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại xã Mường Phăng. Đoàn đến tri ân các anh hùng, liệt sỹ tại Đền thờ Liệt sỹ Chiến trường Điện Biên Phủ và viếng các nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn tỉnh./.

Hà Nội đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị quyết của HĐND thành phố về cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả nhằm xử lý những tồn tại, vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với tái thiết, chỉnh trang đô thị tại 12 dự án thuộc các doanh nghiệp do ông Lê Thanh Thản làm đại diện, sở hữu, quản lý, góp vốn hoặc hợp tác đầu tư.

Việc xem xét cho phép công trình vi phạm tiếp tục tồn tại theo hiện trạng được xác định là biện pháp khắc phục hậu quả theo cơ chế đặc thù, không phải hợp thức hóa sai phạm. Ảnh: HL.

Các dự án thuộc phạm vi xem xét gồm CT6 Kiến Hưng, CT5 Tân Triều, CT8 và CT10 Đại Thanh, Khu nhà ở Xa La, CT11 và CT12 tại khu đô thị Kim Văn – Kim Lũ; các tòa VP3, VP5, VP6 và tổ hợp HH1, HH2, HH3, HH4 tại khu vực Linh Đàm.

Ba nhóm xử lý theo mức độ vi phạm

Theo dự thảo tờ trình của UBND thành phố, vi phạm tại các dự án diễn ra trong thời gian dài, trong khi nhiều công trình đã hoàn thành, bàn giao và có đông cư dân sinh sống ổn định. Việc xử lý vì thế không chỉ liên quan đến trật tự xây dựng, quy hoạch, đất đai mà còn tác động trực tiếp đến quyền lợi người mua nhà, an sinh xã hội và yêu cầu bảo đảm an toàn cho các công trình lân cận.

Các vi phạm được xác định gồm xây dựng sai quy hoạch, giấy phép; tăng diện tích sàn, số tầng, số căn hộ; chia nhỏ căn hộ, thay đổi công năng sử dụng. Một số công trình được bàn giao khi chưa hoàn tất thủ tục pháp lý, khiến người mua nhà tại một số dự án chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở.

Kết quả rà soát cho thấy, tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng tại các dự án là 6.759 căn, trong khi số căn hộ thực tế lên tới 24.943 căn, tăng 18.184 căn. Chênh lệch lớn về số lượng căn hộ kéo theo gia tăng quy mô dân số, tạo áp lực lên hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và chất lượng sống tại các khu đô thị.

Trên cơ sở đó, dự thảo nghị quyết đề xuất phân loại công trình vi phạm thành ba nhóm, căn cứ mức độ sai phạm, điều kiện an toàn và khả năng khắc phục hậu quả.

Nhóm một gồm các công trình được xem xét cho phép tồn tại theo hiện trạng nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí. Công trình phải hoàn thành, đưa vào sử dụng, không có tranh chấp; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy, chữa cháy; không ảnh hưởng đến công trình lân cận. Đồng thời, công trình phải đáp ứng yêu cầu về hạ tầng hoặc có phương án bổ sung, bảo đảm hài hòa cảnh quan và không vi phạm chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ công trình.

Nhóm hai là các công trình chưa đáp ứng một số tiêu chí nhưng có khả năng khắc phục bằng giải pháp kỹ thuật, bổ sung hạ tầng, di dời cư dân hoặc chuyển đổi công năng sử dụng. Việc cho phép tồn tại phải gắn với các điều kiện khắc phục cụ thể, bảo đảm an toàn và phù hợp với yêu cầu quản lý đô thị.

Nhóm ba gồm các công trình phải tháo dỡ do không bảo đảm an toàn, không đáp ứng yêu cầu về cảnh quan hoặc vi phạm chỉ giới, hành lang bảo vệ công trình mà không thể khắc phục. Nhóm này còn bao gồm nhà ở thấp tầng xây dựng trên đất quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đất quốc phòng, an ninh hoặc hành lang bảo vệ công trình trong trường hợp không thể điều chỉnh quy hoạch.

Danh mục cụ thể của từng nhóm sẽ được UBND thành phố quyết định sau khi các cơ quan chuyên môn rà soát, đánh giá. Với công trình thuộc nhóm ba nhưng không thể tháo dỡ, dự thảo cho phép xem xét phương án chuyển đổi công năng, với điều kiện không làm gia tăng áp lực lên hệ thống hạ tầng.

Làm rõ quyền lợi người mua nhà khi phải di dời

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là phương án xử lý đối với người mua nhà tại các công trình thuộc diện phải di dời. Việc phân nhóm không chỉ quyết định phương án xử lý phần xây dựng vi phạm mà còn gắn với yêu cầu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cư dân đã mua nhà và sinh sống ổn định.

Đối với công trình thuộc nhóm một, cư dân phải di dời khỏi các căn hộ hoặc diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật, nhà sinh hoạt cộng đồng để hoàn trả công năng theo quy hoạch hoặc chuyển sang phục vụ cộng đồng.

Với nhóm hai, trường hợp đã bổ sung hạ tầng nhưng vẫn không đáp ứng quy mô dân số, việc di dời được thực hiện theo thứ tự. Trước hết là các căn hộ, diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật, nhà sinh hoạt cộng đồng; tiếp đến là các căn hộ thuộc phần công trình xây vượt tầng.

Đối với nhóm ba, toàn bộ cư dân và tài sản phải di dời khỏi công trình thuộc diện tháo dỡ.

Trước khi triển khai, chủ đầu tư có trách nhiệm lập danh sách căn hộ, xác định quyền và lợi ích hợp pháp của từng trường hợp, công khai phương án xử lý và lấy ý kiến cư dân về bồi thường, hỗ trợ, bố trí tạm cư. Kinh phí phục vụ di dời và nơi ở tạm thời phải được chủ đầu tư bảo đảm.

Người mua căn hộ thuộc diện phải di dời có thể thỏa thuận lựa chọn phương án nhận tiền bồi thường; chuyển sang nhà ở tương đương tại dự án thương mại đủ điều kiện của chủ đầu tư; hoặc mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm nếu đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật.

Cách tiếp cận này hướng tới giải quyết đồng thời hai yêu cầu: xử lý vi phạm trật tự xây dựng, quy hoạch và hạn chế tối đa tác động bất lợi đến người dân không trực tiếp gây ra sai phạm. Tuy nhiên, hiệu quả thực hiện phụ thuộc vào việc xác định rõ quyền lợi từng hộ, công khai phương án, bảo đảm nguồn lực di dời và tổ chức thực hiện minh bạch.

Dự thảo nghị quyết quy định, đối với công trình được phép tồn tại, chủ đầu tư vẫn phải nộp lại khoản lợi bất hợp pháp từ phần xây dựng vi phạm. Việc được xem xét tồn tại không đồng nghĩa với việc chủ đầu tư được miễn trừ trách nhiệm hoặc hưởng lợi từ hành vi vi phạm.

Theo phương án đề xuất, khoản lợi bất hợp pháp được xác định bằng diện tích sàn xây dựng vượt quy hoạch hoặc giấy phép, nhân với đơn giá xây dựng tại thời điểm công trình được đưa vào sử dụng, sau đó nhân với 50%.

Nghĩa vụ tài chính về đất được xác định trên cơ sở bảng giá đất nhân với hệ số do UBND thành phố quy định tại thời điểm chấp thuận cho công trình tồn tại. Các khoản phải nộp được chuyển vào ngân sách thành phố theo thời hạn ghi trong quyết định xử lý.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính, chủ đầu tư phải hoàn tất hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà. Trường hợp chủ đầu tư đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nhưng không nộp hồ sơ, người mua nhà có thể trực tiếp đề nghị cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận theo quy định.

Theo kết quả rà soát được nêu trong báo cáo đánh giá tác động chính sách, một số căn hộ tại VP3, VP5, CT6 Kiến Hưng và CT5 Tân Triều đã được cấp giấy chứng nhận; trong khi các dự án VP6 và tổ hợp HH1, HH2, HH3, HH4 tại Linh Đàm chưa được cấp.

Việc gắn phương án xử lý với nghĩa vụ tài chính và hoàn thiện hồ sơ pháp lý được kỳ vọng góp phần giải quyết những tồn tại kéo dài tại các dự án, đồng thời làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư đối với người mua nhà và ngân sách thành phố.

Cảnh báo nguy cơ tạo tiền lệ nếu áp dụng cơ chế đặc thù

Trong dự thảo báo cáo đánh giá tác động chính sách đối với dự thảo nghị quyết, Sở Xây dựng Hà Nội lưu ý nguy cơ tạo tiền lệ khi áp dụng cơ chế đặc thù để xử lý các công trình vi phạm kéo dài.

Theo cơ quan này, pháp luật hiện hành đã có quy định xử lý vi phạm về đất đai, xây dựng, từ xử phạt hành chính, buộc khắc phục hậu quả đến tháo dỡ công trình. Tuy nhiên, việc áp dụng các biện pháp này tại những dự án đã bàn giao, có đông cư dân sinh sống ổn định đặt ra nhiều khó khăn trong thực tiễn.

Đáng chú ý, một số công trình có quy mô lớn về chiều cao và diện tích sàn, chưa có tiền lệ phá dỡ trên địa bàn Hà Nội. Việc tháo dỡ có thể ảnh hưởng đến công trình liền kề, nhất là những công trình có chung khối đế, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với cư dân xung quanh.

Nếu buộc tháo dỡ phần xây dựng vi phạm và di dời số lượng lớn người dân, quá trình xử lý có thể tác động đến an sinh xã hội, trật tự khu vực và phát sinh khiếu kiện đông người. Đây là những yếu tố cần được đánh giá thận trọng khi lựa chọn phương án xử lý đối với từng công trình.

Tuy nhiên, Sở Xây dựng cũng chỉ ra rằng trên địa bàn thành phố còn nhiều dự án có vi phạm tồn đọng chưa được xử lý triệt để, trong đó có trường hợp mức độ vi phạm không lớn nhưng vẫn gặp vướng mắc khi áp dụng quy định hiện hành.

Do đó, nếu ban hành cơ chế riêng đối với các dự án liên quan doanh nghiệp Mường Thanh, thành phố cần xem xét tính công bằng trong xử lý các trường hợp vi phạm tương tự. Việc mở rộng áp dụng cơ chế đặc thù nếu thiếu điều kiện kiểm soát có thể làm giảm hiệu quả răn đe của các quy định về đất đai, trật tự xây dựng, đồng thời tạo tiền lệ không phù hợp.

Từ những vấn đề trên, việc xây dựng cơ chế xử lý cần đi kèm tiêu chí phân loại rõ ràng, quy trình đánh giá chặt chẽ và trách nhiệm cụ thể của các bên liên quan. Mỗi công trình phải được xem xét trên cơ sở hiện trạng, mức độ vi phạm, khả năng khắc phục, yêu cầu an toàn và tác động đến hạ tầng, đời sống dân cư; tránh áp dụng máy móc một phương án cho tất cả dự án.

Dự thảo nghị quyết nêu rõ, việc xem xét cho phép công trình vi phạm tiếp tục tồn tại theo hiện trạng được xác định là biện pháp khắc phục hậu quả theo cơ chế đặc thù, không phải hợp thức hóa sai phạm. Việc xử lý cũng không làm thay đổi bản chất hành vi vi phạm, không làm mất hiệu lực các kết luận thanh tra, bản án và quyết định xử lý đã có hiệu lực pháp luật.

Đây là nguyên tắc quan trọng trong quá trình hoàn thiện cơ chế, nhằm bảo đảm việc giải quyết các tồn tại kéo dài gắn với bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, yêu cầu an toàn đô thị và tính nghiêm minh của pháp luật.

Việc xây dựng nghị định nhằm sửa đổi, bổ sung các nội dung tại Nghị định số 62/2025/NĐ-CP để tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình triển khai. Ảnh minh họa: VGP.

Sau khi rà soát tổng thể, ngày 13/10, Bộ Công thương đã có báo cáo tiếp thu ý kiến của hội đồng thẩm định và chuyển hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện lực sang Bộ Tư pháp.

Theo Bộ Công thương, việc xây dựng nghị định nhằm sửa đổi, bổ sung các nội dung tại Nghị định số 62/2025/NĐ-CP để tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình triển khai.

Đặc biệt, quá trình tổng kết Nghị định số 62/2025/NĐ-CP cho thấy một số vướng mắc về xây dựng phương án ứng phó tình huống khẩn cấp đối với công trình thủy điện.

Cụ thể, theo quy định pháp luật về thủy lợi và Nghị định số 114/2018/NĐ-CP thì đối với lưu vực sông có nhiều thủy điện bậc thang, trách nhiệm xây dựng, phê duyệt và công bố bản đồ ngập lụt vùng hạ du đập thuộc trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh). Đây là cơ sở để các công trình thủy điện xây dựng phương án ứng phó tình huống khẩn cấp.

Tuy nhiên, nhiều lưu vực sông chưa được cơ quan thẩm quyền phê duyệt và công bố bản đồ ngập lụt vùng hạ du. Điều này khiến các đơn vị thủy điện không đủ cơ sở trình cấp thẩm quyền phê duyệt phương án ứng phó tình huống khẩn cấp.

Điểm b khoản 2 Điều 34 Nghị định số 62/2025/NĐ-CP đã bổ sung nội dung cho phép chủ đầu tư tự xây dựng bản đồ ngập lụt tại các khu vực chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt và công bố bản đồ ngập lụt vùng hạ du đập để làm cơ sở xây dựng phương án ứng phó tình huống khẩn cấp.

Song theo phản ánh, một số đơn vị thủy điện đã chủ động xây dựng bản đồ ngập lụt để đưa vào phương án ứng phó tình huống khẩn cấp nhưng cấp có thẩm quyền thẩm định đánh giá không có đủ cơ sở pháp lý để phê duyệt nội dung liên quan đến bản đồ ngập lụt.

Nguyên nhân là bởi theo quy định pháp luật về thủy lợi thì đầu mối xây dựng, thẩm định, trình phê duyệt bản đồ ngập lụt là cơ quan quản lý nhà nước về nông nghiệp và môi trường.

Một số trường hợp thủy điện bậc thang do khu vực hạ du rất rộng, đơn vị không đủ nguồn lực và khả năng để xây dựng bản đồ ngập lụt chung có nhiều thủy điện bậc dưới và phần chi phí phát sinh cũng không thể hạch toán hợp lý nếu không được cơ quan thẩm quyền phê duyệt.

Do đó, tại dự thảo này, Bộ Công thương đã phải sửa đổi quy định để đảm bảo tính khả thi cho các đơn vị triển khai.

Theo điều 21 dự thảo nêu rõ, trường hợp vùng hạ du đập bị ảnh hưởng ngập lụt của nhiều đập mà chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và công bố bản đồ ngập lụt vùng hạ du đập thì chủ đầu tư công trình thủy điện có trách nhiệm xây dựng, phê duyệt bản đồ ngập lụt vùng hạ du đập đến đập của hồ liền kề phía hạ du để phục vụ việc xây dựng phương án ứng phó tình huống khẩn cấp.

Để thẩm định, chủ sở hữu công trình thủy điện nộp 01 bộ hồ sơ đề nghị phê duyệt phương án ứng phó tình huống khẩn cấp trực tiếp tại Bộ phận một cửa hoặc trực tuyến tại Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc qua dịch vụ bưu chính đến cơ quan tiếp nhận hồ sơ. Trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, cơ quan tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm thẩm định phương án…

Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm của đơn vị điện lực đối với việc hỗ trợ người dân chặt tỉa cây có nguy cơ vi phạm khoảng cách an toàn phóng điện theo cấp điện áp; bổ sung trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh trong việc xây dựng, quy định bồi thường, hỗ trợ đất, tài sản gắn liền trên đất thuộc phạm vi hành lang bảo vệ công trình điện lực trên địa bàn thuộc phạm vi quản lý…

Bộ Công thương cho biết dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực năm 2024 được xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Do đó, Bộ Công thương trình Chính phủ xem xét thông qua nghị định này cùng thời điểm dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực năm 2024 được Quốc hội thông qua.