Author: bachdn

Từ ngày 7-26/9, UBND phường Hoàn Kiếm phối hợp UBND phường Cửa Nam tổ chức lấy ý kiến cộng đồng về điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B, H1-1C và quy hoạch chi tiết khu vực hồ Hoàn Kiếm.

Phạm vi nghiên cứu rộng khoảng 65,89ha thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Các phương án hiện mới là nội dung nghiên cứu, chưa phải phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Theo ý tưởng tổng thể, hồ Hoàn Kiếm được tổ chức như một quảng trường lớn – biểu tượng của Thủ đô, kết nối với Quảng trường Cách mạng Tháng Tám và Nhà hát Lớn, hình thành không gian “Lịch sử – Văn hóa – Nghệ thuật”.

Tái cấu trúc không gian quanh hồ

Phía bắc hồ, phương án nghiên cứu là mở rộng Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, kết nối với hồ Hoàn Kiếm và công viên – quảng trường phía đông. Một công trình biểu tượng “Khải hoàn môn”, lấy cảm hứng từ đôi cánh chim hạc, cũng được nghiên cứu bố trí tại khu vực này.

Hà Nội lấy ý kiến phương án tái thiết không gian hồ Hoàn Kiếm. Ảnh: Thạch Thảo

Phía đông hồ, Hà Nội nghiên cứu hệ thống quảng trường, công viên kết nối khu vực UBND TP, Vườn hoa Lý Thái Tổ, Bưu điện Hà Nội và tháp Hòa Phong; đồng thời tổ chức lại không gian quanh đền Bà Kiệu và bố trí công trình tưởng niệm liệt sĩ Thủ đô.

Tại khu vực đông nam hồ, phương án là tổ chức các không gian thương mại nhỏ, cà phê, ki-ốt; phát triển không gian đi bộ trên tuyến Nguyễn Khắc Cần – ngõ Tràng Tiền và tăng kết nối với cụm di tích đình – đền – chùa Vũ Thạch.

Phía tây hồ, thành phố nghiên cứu nối dài phố Nhà Thờ ra hồ Hoàn Kiếm, kết nối phố Lê Thái Tổ để tạo không gian mở, phố đi bộ; đồng thời bố trí khách sạn cao cấp trên cơ sở tái cấu trúc khu vực trụ sở báo và nhà in Báo Hà Nội Mới, số 2 Tràng Thi và khu vực lân cận.

Tái cấu trúc khu vực trụ sở UBND TP

Tại khu trụ sở UBND TP, phương án nghiên cứu là tái cấu trúc khu đất, bố trí công trình mới cao 9 tầng nổi, 4 tầng hầm; hạ giải trụ sở HĐND, UBND TP, Rạp Khăn quàng đỏ và khối nhà Cung Thiếu nhi; giữ lại ba khối kiến trúc Pháp gồm Ấu trĩ viện, Kho bạc Đông Dương và Tòa Đốc lý.

Khu vực Bưu điện Hà Nội được nghiên cứu hạ giải một số công trình chưa phù hợp, đồng thời gợi nhắc hình ảnh chùa Báo Ân cũ.

Tại khu vực Nhà hát Lớn và các bảo tàng, phương án nghiên cứu là hợp nhất Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Bảo tàng Cách mạng cũ, hình thành quần thể văn hóa liên thông. Một tháp tài chính quốc tế được nghiên cứu bố trí tại khu đất Bảo tàng Cách mạng cũ sau khi hợp nhất.

Các công trình mới phải được kiểm soát về vị trí, tầng cao, hình khối, kiến trúc và trục nhìn, không làm ảnh hưởng giá trị các công trình lịch sử, văn hóa.

Nghiên cứu không gian ngầm kết nối ga C9

Không gian ngầm được nghiên cứu theo hướng đa chức năng, kết hợp giao thông, bãi đỗ xe, thương mại, dịch vụ, văn hóa và các tiện ích công cộng.

Tại một số khu vực quảng trường, công viên, phương án dự kiến bố trí 3-3,5 tầng hầm, kết nối với ga C9 tuyến đường sắt đô thị số 2, hướng tới hình thành khu TOD văn hóa, dịch vụ, thương mại.

Người dân có thể góp ý trực tiếp tại các địa điểm được niêm yết hoặc trực tuyến qua cổng thông tin của Sở Xây dựng, UBND phường Hoàn Kiếm, UBND phường Cửa Nam, Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội và ứng dụng iHanoi.

Hội nghị trực tuyến lấy ý kiến cộng đồng dự kiến diễn ra lúc 9h ngày 9/9.

Ngũ gia bì, hay còn gọi là cây chân chim, là một trong những loại cây cảnh quen thuộc, được nhiều gia đình Việt lựa chọn. Nhờ sở hữu những tán lá xanh quanh năm cùng sức sống bền bỉ, khả năng thích nghi tốt, cây không chỉ góp phần làm đẹp không gian mà còn được biết đến với một số lợi ích thiết thực đối với sức khỏe.

Để ngũ gia bì phát triển khỏe mạnh, phát huy tối đa giá trị và được cho là mang đến nguồn năng lượng tích cực, gia chủ nên chú ý đến cách chăm sóc cũng như vị trí bài trí phù hợp trong nhà.

Cây Ngũ Gia Bì. Ảnh minh họa.

Phát huy ý nghĩa gắn kết thay vì chỉ dùng để trang trí

Ngũ gia bì nổi bật với những chiếc lá mọc thành chùm, thường từ 5 đến 8 lá xòe rộng như một bàn tay đầy đặn. Theo quan niệm phong thủy, hình dáng này tượng trưng cho sự đoàn kết, gắn bó giữa các thành viên trong gia đình.

Nếu nhà bạn thường xảy ra những bất đồng nhỏ hoặc mọi người ít có thời gian kết nối, có thể đặt một chậu ngũ gia bì tại không gian sinh hoạt chung như phòng khách, phòng ăn. Tán lá xanh sum suê được cho là góp phần tạo cảm giác hài hòa, ổn định, từ đó khuyến khích sự thấu hiểu và gắn kết giữa các thế hệ.

Phát huy vai trò thanh lọc không khí cho nhà mới sửa chữa

Ngũ gia bì được nhiều người biết đến với khả năng hỗ trợ thanh lọc không khí, đặc biệt trong những không gian vừa sơn sửa hoặc thay mới nội thất. Các hợp chất bay hơi có thể xuất hiện từ sơn, sàn gỗ và đồ dùng mới, khiến không khí trong nhà có mùi khó chịu. Thay vì chỉ phụ thuộc vào thiết bị lọc không khí, gia chủ có thể bố trí thêm 2 đến 3 chậu ngũ gia bì lớn ở những vị trí phù hợp.

Cây vừa góp phần làm xanh không gian, vừa được xem là một lựa chọn tự nhiên hỗ trợ cải thiện chất lượng không khí. Đây là lợi ích thiết thực thường bị bỏ qua khi mọi người chỉ chú trọng đến ý nghĩa phong thủy của loại cây này.

Phát huy vai trò thanh lọc không khí cho nhà mới sửa chữa. Ảnh minh họa.

Đặt cây nơi có nắng, tránh để bị úng

Ngũ gia bì là loại cây ưa sáng, sinh trưởng tốt khi được đặt ở nơi có ánh nắng nhẹ hoặc ánh sáng tự nhiên. Tuy nhiên, cây lại khá nhạy cảm với tình trạng úng nước, có thể thối rễ, chết cây.

Khi tưới quá nhiều hoặc chậu thoát nước kém, rễ dễ bị tổn thương, khiến cây vàng lá, kém phát triển. Vì vậy, nên đặt cây ở nơi thoáng sáng, tưới nước vừa đủ và luôn đảm bảo đất cùng chậu có khả năng thoát nước tốt.

Lưu ý khi cây phát triển quá xanh tốt

Ngũ gia bì có sức sống tốt nhưng nếu phát triển quá um tùm mà không được chăm sóc thường xuyên, cây có thể tích tụ bụi bẩn và tạo điều kiện cho côn trùng trú ẩn, làm giảm hiệu quả được nhiều người kỳ vọng về khả năng đuổi muỗi. Bên cạnh đó, nhựa cây có thể chứa hoạt chất gây kích ứng nhẹ đối với người có làn da nhạy cảm.

Vì vậy, gia chủ nên giữ phần gốc thông thoáng, thường xuyên loại bỏ lá già, lá héo và cắt tỉa những cành mọc quá rậm. Một chậu ngũ gia bì sạch sẽ, khỏe mạnh mới tạo nên không gian xanh hài hòa và dễ chịu.

Cách giúp ngũ gia bì phát huy hương tinh dầu tự nhiên

Nhiều người trồng ngũ gia bì nhưng vẫn thấy muỗi xuất hiện vì cây chưa được đặt ở vị trí phù hợp. Mùi hương được cho là có tác dụng xua muỗi của cây đến từ lượng tinh dầu trong lá.

Để tăng khả năng lan tỏa hương tự nhiên, nên đặt chậu cây ở nơi có không khí lưu thông hoặc nhẹ nhàng chạm, vuốt qua tán lá. Cách này giúp các phân tử tinh dầu dễ khuếch tán vào không khí, thay vì để cây ở góc kín, ít thông thoáng.

Sau khi lấy 40ha đất và xây trụ sở, Nhà máy xi măng Nam Đông đã gây lãng phí về đất đai hơn 15 năm nay. 

Dự án nghìn tỷ đồng dở dang

Từng được kỳ vọng là động lực phát triển kinh tế – xã hội địa phương với tổng mức đầu tư điều chỉnh 4.437,8 tỷ đồng, Dự án Nhà máy xi măng Nam Đông (xã Long Quảng, TP. Huế) do Công ty CP Đầu tư xi măng Nam Đông Việt Song Long làm chủ đầu tư, đã nhanh chóng rơi vào bế tắc. Theo cam kết ban đầu, dự án đi vào hoạt động từ tháng 1/2011. Thế nhưng, sau khi tiếp quản khoảng 40ha đất, hoàn thành một số công đoạn giải phóng mặt bằng, rà phá bom mìn và dựng lên khoảng 80% khung nhà hành chính, chủ đầu tư đã ngưng thi công hoàn toàn từ cuối năm 2010.

Hơn 15 năm qua, dự án bỏ hoang, gây lãng phí lớn nguồn tài nguyên đất đai. Đáng nói, kết luận của Thanh tra thành phố cho thấy sự dở dang này không chỉ xuất phát từ khó khăn tài chính của doanh nghiệp, mà còn bắt nguồn từ những thiếu sót ngay từ khâu thẩm định và giao đất của cơ quan quản lý.

Cơ quan thanh tra đã chỉ rõ hàng loạt bất cập trong hồ sơ pháp lý của dự án. Ngay từ bước đầu, Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) đã không tham mưu công bố danh mục dự án thu hút đầu tư theo đúng quy định. Thậm chí, hồ sơ thẩm tra cấp Giấy chứng nhận đầu tư lần đầu hoàn toàn thiếu Báo cáo tài chính năm 2006 – tài liệu cốt lõi để chứng minh năng lực tài chính của nhà đầu tư. Lý do được Sở Tài chính đưa ra cho vấn đề này là “sơ suất trong công tác lưu trữ” – một giải trình cho thấy sự lỏng lẻo trong quy trình quản lý hồ sơ dự án nghìn tỷ này.

Chưa dừng lại ở đó, trong lĩnh vực đất đai, thủ tục giao đất thiếu biên bản bàn giao thực địa. Diện tích hơn 3,2ha làm băng tải và trạm đập dù đã cho thuê nhưng doanh nghiệp chưa kê khai cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngay cả nghĩa vụ tài chính về đất, doanh nghiệp cũng chưa nộp tiền thuê đất suốt nhiều năm qua.

Thậm chí, con số chi phí đầu tư dở dang cũng ghi nhận sự bất nhất: Cục Thuế từng rà soát ghi nhận hơn 816,7 tỷ đồng, trong khi báo cáo của UBND tỉnh (cũ) gửi Thủ tướng năm 2019 lại chỉ xác định 163,5 tỷ đồng. Sự chênh lệch tới gần 5 lần cho thấy sự thiếu nhất quán trong việc quản lý, giám sát dòng vốn thực tế của dự án.

Cái giá của sự chậm trễ

Nhìn lại toàn bộ tiến trình, điều khiến dư luận băn khoăn không chỉ là vi phạm của nhà đầu tư, mà là việc xử lý kéo dài từ phía các cơ quan chức năng.

Ngay từ năm 2021, Kết luận thanh tra số 355/KL-TTCP của Thanh tra Chính phủ đã liệt Nhà máy xi măng Nam Đông vào danh sách 29 dự án cần rà soát để chấm dứt hoạt động. Báo cáo của Thanh tra Chính phủ khi đó chỉ rõ: Dự án tự ý xây dựng khi chưa được phép, năng lực tài chính không bảo đảm, không thuộc diện bảo lãnh vay vốn và đã quá thời hạn đầu tư. Thế nhưng, phải mất thêm hơn 5 năm – đến tận kết luận thanh tra giữa năm 2026 của TP. Huế thì việc kiến nghị chấm dứt dự án mới một lần nữa được đặt lên bàn nghị sự chính thức.

Sự chần chừ trong việc xử lý một dự án không còn khả năng triển khai không chỉ lãng phí cơ hội sử dụng đất đai, mà còn tạo ra tâm lý trông chờ, dây dưa cho nhà đầu tư. Trong khi đó, về mặt thị trường, quy hoạch ngành xi măng toàn quốc lẫn địa phương đã dư thừa nguồn cung, việc tiếp tục níu giữ dự án là thiếu thực tế.

Kết luận số 1528/KL-TTr của Thanh tra TP. Huế với kiến nghị chấm dứt hoạt động dự án theo Luật Đầu tư năm 2025 là quyết định cần thiết. Tuy nhiên, để xử lý dứt điểm hậu quả tại Nam Đông, việc chấm dứt dự án trên giấy là chưa đủ.

Bài học đặt ra là phải làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể trong công tác tham mưu, thẩm định và quản lý nhà nước qua các thời kỳ, tránh tình trạng “rút kinh nghiệm” chung chung. Đồng thời, cần khẩn trương thu hồi đất, thanh lý tài sản và xử lý triệt để các nghĩa vụ tài chính dở dang. Quyết liệt thu hồi các dự án chậm tiến độ chính là giải pháp làm sạch môi trường đầu tư, trả lại nguồn lực đất đai cho những nhà đầu tư thực chất, vì sự phát triển bền vững của địa phương.

Đồng chí Đinh Trung Dũng, Giám đốc Sở Tài chính cùng đoàn công tác của Trung ương, tỉnh kiểm tra, giám sát, nắm tiến độ thực hiện dự án các trường phổ thông nội trú TH – THCS tại các xã biên giới.

Phóng viên: Xin đồng chí cho biết kết quả giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh đến thời điểm hiện tại và kết quả này đã đạt theo kịch bản đề ra chưa?

Đồng chí Đinh Trung Dũng: Tính đến ngày 31/8/2026, toàn tỉnh đã giải ngân trên 3.488 tỷ đồng, đạt 45,3% tổng kế hoạch vốn được giao, bằng 53,2% số vốn đã được phân bổ chi tiết. Dù ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực, kết quả này chưa đạt theo kịch bản tiến độ đã đề ra.

Nguyên nhân khiến kết quả giải ngân vốn đầu tư công 8 tháng qua chưa đạt như kỳ vọng, xuất phát từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan. Yếu tố ảnh hưởng đáng kể nhất là trong các tháng 6, 7 và 8/2026, tỉnh Sơn La được Trung ương giao bổ sung một lượng vốn khá lớn, với tổng số trên 2.446 tỷ đồng, tương đương khoảng 45% tổng số vốn giao trước tháng 6/2026. Trong cơ cấu vốn bổ sung này, có nhiều nguồn vốn có quy mô rất lớn và tập trung vào các công trình hạ tầng then chốt. Cụ thể, nguồn vốn ngân sách Trung ương kéo dài thực hiện Dự án cao tốc Hòa Bình – Mộc Châu chiếm trên 1.179 tỷ đồng; nguồn vốn đầu tư xây dựng các trường học liên cấp tại các xã biên giới chiếm gần 543 tỷ đồng; nguồn vốn thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia trên 463 tỷ đồng. Bên cạnh đó, gần 179 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2025 dành cho các dự án khắc phục hậu quả thiên tai, cùng 81,5 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương thực hiện các dự án theo ngành, lĩnh vực năm 2026.

Sau gần 9 tháng thi công, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Chiềng Khương đã hoàn thành các hạng mục chính.

Việc tiếp nhận nguồn vốn lớn dồn dập trong khoảng thời gian ngắn, làm tăng đáng kể quy mô kế hoạch vốn, đòi hỏi thêm nhiều thời gian hoàn thiện các thủ tục pháp lý, chuẩn bị mặt bằng và tổ chức thi công để tạo ra khối lượng giải ngân thực tế. Bên cạnh áp lực gia tăng quy mô vốn, công tác giải ngân gặp vướng mắc do Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 chưa được phê duyệt chính thức. Điều này khiến việc bố trí vốn năm 2026 chủ yếu tập trung cho các dự án chuyển tiếp, dẫn đến một số dự án khởi công mới chưa đủ điều kiện phân bổ chi tiết ngay từ đầu năm. Đồng thời, các “nút thắt” về bồi thường, giải phóng mặt bằng một số địa bàn và năng lực hạn chế của một số nhà thầu thi công, đơn vị tư vấn cũng trực tiếp làm chậm tiến độ chung.

Thi công cầu qua sông Mã, bản Pe Tiến (cầu Phiêng Pe), xã Chiềng Sơ.Ảnh: PV

Phóng viên: Để tối ưu hóa nguồn lực, Sở Tài chính đã tham mưu, phối hợp tháo gỡ khó khăn, điều chuyển nguồn vốn chậm tiến độ, thúc đẩy giải ngân đầu tư công như thế nào, thưa đồng chí?

Đồng chí Đinh Trung Dũng: Xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm năm 2026, UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành, địa phương thực hiện đồng bộ với nguyên tắc: “Rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả và rõ trách nhiệm”. Tỉnh tập trung tháo gỡ điểm nghẽn ngay từ khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng; đôn đốc nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc, đẩy nhanh thi công và thực hiện nghiệm thu, thanh toán ngay khi có khối lượng.

Đặc biệt, giải pháp then chốt là rà soát, linh hoạt điều chỉnh kế hoạch vốn. Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là không để “vốn chờ dự án”, vì vậy, Sở Tài chính chủ động phối hợp với các chủ đầu tư rà soát thực tế từng dự án, tham mưu cấp có thẩm quyền điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án đủ điều kiện, có khả năng giải ngân tốt.

Đối với Dự án đường bộ cao tốc Hòa Bình – Mộc Châu (đoạn qua tỉnh Sơn La), Sở đã tham mưu điều chỉnh cơ cấu nguồn, chuyển phần vốn chưa có khả năng giải ngân ngay sang các dự án khác có nhu cầu vốn cấp thiết. Với các nguồn vốn hết nhiệm vụ chi hoặc nguồn vốn kéo dài không còn khả năng thực hiện, tỉnh kiên quyết thu hồi, điều chỉnh hoặc nộp trả ngân sách Trung ương theo quy định.

Nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia, các cơ quan chủ quản đang khẩn trương rà soát từng nhiệm vụ, dự án; nguồn vốn còn khả năng thực hiện tập trung đẩy nhanh tiến độ, còn nguồn vốn hết nhiệm vụ chi, không còn nhu cầu hoặc không có khả năng giải ngân, kịp thời đề xuất phương án xử lý, nộp trả ngân sách Trung ương theo quy định.

Với nguồn vốn được phép kéo dài sang năm 2026, tỉnh yêu cầu rà soát từng nguồn vốn, từng dự án và thời hạn được phép kéo dài; trường hợp không còn khả năng giải ngân phải chủ động đề xuất phương án xử lý, tránh tình trạng dồn khối lượng và áp lực giải ngân vào những tháng cuối năm.

Đặc biệt, tỉnh sẽ thực hiện nghiêm việc rà soát theo Chỉ thị số 11/CT-UBND ngày 22/3/2026, trong đó xem xét thu hồi, điều chuyển vốn đối với các dự án đến ngày 30/9/2026 có kết quả giải ngân dưới 60% kế hoạch vốn được giao, bảo đảm nguồn vốn được tập trung cho những dự án có khả năng phát huy hiệu quả và giải ngân tốt.

Nhà thầu thi công Dự án khắc phục hậu quả thiên tai đường giao thông Huổi Một – Nậm Mằn, xã Huổi Một.

Phóng viên: Xin đồng chí cho biết, những vướng mắc trong công tác giải ngân vốn đầu tư công đến thời điểm hiện tại? Sở tham mưu, đề xuất, kiến nghị gì để nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, quyết tâm hoàn thành mục tiêu giải ngân năm 2026?

Đồng chí Đinh Trung Dũng: Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giải ngân còn một số vướng mắc lớn. Cơ cấu vốn năm 2026 có tỷ trọng rất lớn dành cho xây dựng trường học xã biên giới theo Kết luận số 81-KL/TW của Bộ Chính trị (chiếm tới 47% tổng vốn), đòi hỏi thời gian hoàn thiện thủ tục và mặt bằng.

Do Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 chưa được phê duyệt, việc bố trí vốn năm 2026 chủ yếu tập trung cho các dự án chuyển tiếp, hạn chế vốn cho các dự án khởi công mới. Công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng ở một số dự án vẫn còn kéo dài.

Bứt phá trong những tháng còn lại, tinh thần chỉ đạo là chuyển từ “đôn đốc chung” sang “quản lý tiến độ cụ thể” từng dự án, từng chủ đầu tư, Sở Tài chính đề xuất UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan chuyên môn rút ngắn tối đa thời gian thẩm định hồ sơ; các chủ đầu tư phải chủ động chuẩn bị song song các điều kiện (thiết kế, dự toán, đấu thầu) để triển khai ngay khi dự án được duyệt. Tỉnh sẽ gắn chặt trách nhiệm của người đứng đầu với tiến độ giải ngân; các chủ đầu tư phải xây dựng cam kết tiến độ chi tiết và chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh nếu chậm trễ do nguyên nhân chủ quan.

Đối với nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2025, ngay khi đủ điều kiện thủ tục, Sở Tài chính khẩn trương tham mưu phân bổ chi tiết để triển khai ngay. Mục tiêu cao nhất là tập trung cho các dự án có khối lượng thực chất, kiên quyết điều chuyển vốn chậm, phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Phóng viên: Xin cảm ơn đồng chí!

Thay đổi chuẩn quản trị

Cần nhìn nhận đúng rằng xã và phường đều là đơn vị hành chính cấp xã, có thẩm quyền quản lý nhà nước cơ bản tương đương. Vì vậy, lên phường không mặc nhiên làm tăng thẩm quyền hay nguồn lực. Nếu chỉ đổi tên, tổ chức lại bộ máy mà không đổi mới quản trị và quy hoạch, hiệu quả phát triển khó chuyển biến.

Tuy nhiên, duy trì mô hình xã đối với địa bàn đã đô thị hóa sẽ tạo độ vênh giữa thực tiễn và phương thức quản trị, đồng thời gây khó cho việc định vị trong cấu trúc siêu đô thị. Chuyển thành phường tạo điều kiện để địa phương được định vị rõ hơn trong cấu trúc phát triển chung, với các vai trò công nghiệp đô thị, logistics cảng biển, du lịch hoặc dịch vụ sinh thái; qua đó nâng chuẩn hạ tầng, tổ chức không gian và dịch vụ công phù hợp với tốc độ đô thị hóa.

Vì vậy, giá trị cốt lõi của việc lên phường là tạo sự thống nhất giữa tính chất đô thị đã hình thành với mô hình quản trị. Chính quyền phường phải quản lý một không gian có mật độ dân cư, tài sản và hoạt động kinh tế cao, với yêu cầu phức tạp hơn về quy hoạch, kiến trúc, xây dựng, nhà ở, giao thông, môi trường và hạ tầng kỹ thuật.

Lên phường không tạo ra những công việc hoàn toàn mới, nhưng đặt các công việc ấy trong một chuẩn mực cao hơn. Địa phương phải chuyển từ quản lý địa bàn sang quản trị quá trình đô thị hóa; từ xử lý từng vụ việc sang dự báo và tổ chức phát triển; từ tư duy khép kín trong ranh giới hành chính sang phối hợp trong mạng lưới đô thị thống nhất.

Điều đó đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải được nâng cao năng lực về quy hoạch, đất đai, xây dựng, môi trường, quản lý dự án và dữ liệu. Phân cấp phải đi cùng nhân lực, ngân sách, công nghệ và trách nhiệm giải trình, tránh tình trạng giao thêm nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện.

Xử lý các điểm nghẽn giữa địa bàn giáp ranh

Việc chuyển 29 xã đủ điều kiện thành phường diễn ra trong bối cảnh TPHCM mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất TPHCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Không gian mới hội tụ thế mạnh tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học công nghệ của khu vực trung tâm; công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ của Bình Dương; cảng biển, logistics, năng lượng và du lịch biển của Bà Rịa – Vũng Tàu. Nếu được phân vai và kết nối hợp lý, các lợi thế này sẽ hợp thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh, từ nghiên cứu, sản xuất đến thị trường quốc tế.

Trong cấu trúc đó, các phường mới không nên phát triển theo một mô hình giống nhau. Những địa bàn thuộc vành đai công nghiệp có thể đảm nhận chức năng công nghiệp đô thị, tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ kỹ thuật và nhà ở cho người lao động.

Những địa bàn gắn với cảng biển, đường vành đai, đường cao tốc và các đầu mối vận tải có thể phát triển theo hướng logistics cảng biển, ưu tiên kho vận thông minh, trung tâm phân phối, chế biến sau cảng và dịch vụ xuất nhập khẩu. Các phường ven biển có thể phát triển đô thị du lịch, nghỉ dưỡng và kinh tế đêm. Những khu vực có sông nước, rừng và không gian xanh nên phát triển dịch vụ sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, đồng thời giữ vai trò cân bằng môi trường cho toàn đô thị.

Việc phân vai giúp từng địa bàn phát triển đúng lợi thế, bổ trợ cho nhau; đồng thời hạn chế tình trạng phát triển trùng lặp, cạnh tranh nguồn lực và đầu tư dàn trải. Tuy nhiên, khả năng liên kết không đến từ tên gọi, mà từ quy hoạch thống nhất, hạ tầng liên thông và cơ chế điều phối hiệu quả. Thành phố cần chuyển từ quy hoạch theo địa giới cũ sang quy hoạch theo chức năng và chuỗi giá trị. Quy hoạch đô thị, sử dụng đất, công nghiệp, cảng biển, logistics, du lịch và nhà ở phải được rà soát trong một tổng thể thống nhất.

Hạ tầng giao thông phải trở thành trục tổ chức không gian phát triển. Các tuyến vành đai, đường cao tốc, đường sắt và đường thủy phải kết nối khu công nghiệp, cảng biển, sân bay và trung tâm dịch vụ. Bên cạnh đó, cần xử lý các điểm nghẽn giữa những địa bàn giáp ranh, bởi một đoạn kết nối yếu có thể làm giảm hiệu quả của cả hành lang kinh tế.

Cùng với hạ tầng giao thông là hạ tầng số. Dữ liệu về đất đai, dân cư, quy hoạch, đầu tư, giao thông và môi trường phải được chuẩn hóa, cập nhật và dùng chung. Cơ chế phân bổ ngân sách cũng cần ưu tiên các dự án có sức lan tỏa, phục vụ nhiều địa bàn và mở đường cho đầu tư xã hội, thay vì chia đều nguồn lực theo địa giới.

Không phải lên phường mới được phát triển mà khi lên phường, địa phương phải được định vị rõ hơn và quản trị sự phát triển theo một chuẩn mực cao hơn. Khi từng phường đảm nhận đúng vai trò, được kết nối bằng hạ tầng và cơ chế điều phối chung, lợi thế riêng mới có thể chuyển hóa thành sức mạnh chung của TPHCM.

Đáng chú ý ở chỉ thị, không chỉ là Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về môi trường, mà cao hơn là yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy xử lý sự việc sau khi xảy ra sang chủ động phòng ngừa, phát hiện từ sớm, xử lý ngay từ cơ sở; đồng thời xem xét trách nhiệm người đứng đầu nếu để vi phạm môi trường kéo dài, tái diễn hoặc chậm xử lý. Đây là sự thay đổi cần thiết, bởi với vi phạm trong lĩnh vực môi trường, chậm một bước, lơ là một chút, đều có thể phải trả giá bằng rất nhiều nguồn lực.

Một trong những thông điệp rất mạnh của chỉ thị là yêu cầu “không chờ có đơn thư, phản ánh trên báo chí hoặc mạng xã hội mới xử lý”. Đây tưởng như là một yêu cầu bình thường, nhưng thực tế lại chạm đúng vào một hạn chế thường gặp trong quản lý, đó là có địa phương chỉ thực sự vào cuộc khi sự việc đã được dư luận chú ý, không còn con đường nào né tránh. Khi ấy, việc xử lý không còn là phòng ngừa nữa, mà đã trở thành động thái khắc phục hậu quả, thậm chí là làm để đối phó.

Cấp xã không thể đứng ngoài cũng là điểm mới đáng chú ý trong chỉ thị. Theo đó, xác định UBND xã, phường chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện về công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn. Điều này là hợp lý bởi chính quyền cơ sở là nơi gần dân nhất, nắm rõ địa bàn nhất, cũng có điều kiện để phát hiện sớm nhất những bất thường. Một cơ sở xả thải trộm; một trang trại phát sinh mùi bất thường; một bãi tập kết chất thải không đúng quy định… Những dấu hiệu ấy xuất hiện ngay trên địa bàn của xã, phường, thì không thể nói là những người quản lý địa bàn không biết.

Đáng nói nữa là, chỉ thị cũng đưa ra cơ chế ràng buộc trách nhiệm rất cao: “Đối với vụ việc vượt thẩm quyền, UBND xã, phường vẫn phải kiểm tra, xác minh ban đầu, áp dụng các biện pháp cần thiết để ngăn chặn, hạn chế hậu quả, bảo vệ hiện trường, thu thập thông tin và báo cáo kịp thời; không chờ đoàn liên ngành hoặc cơ quan cấp tỉnh xuống hiện trường mới tổ chức xác minh”.

Điều này có nghĩa là không cho phép địa phương lấy lý do “vượt thẩm quyền” để đứng ngoài, để chờ “quả bóng trách nhiệm” lăn sang chân người khác. Nói cách khác, vượt thẩm quyền không đồng nghĩa với hết trách nhiệm. Ngược lại, trách nhiệm của cơ sở càng cao, thì việc giải quyết vi phạm của cơ quan có thẩm quyền càng hiệu quả.

Rất nhiều tồn tại về môi trường đã xảy ra trong thời gian qua. Nó được ví như là hệ lụy của việc “biết nhưng không xử lý, thấy nhưng không rõ trách nhiệm”.

Việc Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Chỉ thị số 13/CT-UBND cho thấy quyết tâm trong việc chấn chỉnh những hạn chế, bất cập, nâng cao hơn nữa trách nhiệm của các cấp, các ngành trong tỉnh đối với công tác bảo vệ môi trường. Tinh thần của chỉ thị không chỉ là siết lại, mà còn là yêu cầu phải chủ động hơn, rõ trách nhiệm hơn, xử lý quyết liệt hơn, nhằm lấp những khoảng trống trong bảo vệ môi trường.

Tầm nhìn chiến lược 100 năm trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, dự án được kỳ vọng là biểu tượng phát triển, tạo diện mạo mới của Thủ đô Hà Nội “Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo”, hướng tới một Thủ đô văn minh, hiện đại, bền vững, với trí tuệ thời đại và tầm vóc toàn cầu.

Không gian hai bên sông là trục xương sống về cảnh quan, văn hóa, lịch sử, môi trường. Ảnh: PV

Dấu ấn trong kỷ nguyên mới

Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng là một trong những dự án có quy mô lớn, ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với định hướng phát triển không gian đô thị, hạ tầng và cảnh quan của Thủ đô trong kỷ nguyên phát triển mới.

Mục tiêu lớn nhất của dự án là hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông trục dọc sông Hồng, đồng thời hình thành không gian đô thị – cảnh quan hiện đại, bền vững dọc hai bên bờ sông, góp phần cải thiện môi trường sống, nâng cao chất lượng đô thị trung tâm và tạo động lực tăng trưởng kinh tế mới cho Thủ đô. Dự án được kỳ vọng tạo nên “Kỳ tích sông Hồng”, thúc đẩy mạnh mẽ phát triển đô thị, dịch vụ và hạ tầng vùng ven sông.

Thông tin rất đáng chú ý là trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là một trong 9 động lực phát triển của Thủ đô; hình thành không gian di sản văn hóa, lịch sử, cảnh quan dọc sông Hồng.

Điểm nhấn phát triển mang tính biểu tượng mới của Thủ đô Hà Nội cần nhắc tới đó chính là định hướng phát triển không gian hai bên sông Hồng được thể hiện rõ trong dự án.

Cụ thể là phát triển không gian hai bên sông Hồng trở thành trục xương sống về cảnh quan, văn hóa, lịch sử, môi trường của Thủ đô, với các chức năng chính là công trình công cộng, các công viên cây xanh, văn hóa, dịch vụ du lịch, giải trí biểu tượng của Thủ đô, phục vụ các hoạt động lễ hội, du lịch.

Dự án hình thành sẽ kết nối liên thông không gian hai bên sông với đô thị trung tâm phía Bắc và Nam sông Hồng thành một cấu trúc hoàn chỉnh, thống nhất. Từ đó, tạo lập hình ảnh một đô thị mới, hiện đại, văn minh và sinh thái hai bên sông, đồng bộ về cơ sở hạ tầng đô thị, kết hợp bảo tồn, phát huy bản sắc truyền thống.

Điểm đặc biệt là dự án sẽ khai thác không gian hai bên sông trên cơ sở tôn trọng tối đa địa hình tự nhiên, giảm thiểu tác động tiêu cực và đảm bảo không gian thoát lũ, tuyệt đối an toàn theo quy hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều được duyệt. Bên cạnh đó, dự án tạo lập các công viên văn hóa kết hợp sinh thái, công viên chuyên đề, công viên vui chơi giải trí, các không gian cộng đồng. Đồng thời hình thành những công trình văn hóa và vui chơi giải trí mang tính biểu tượng, tạo điểm nhấn trọng tâm trên trục sông.

Dự án cũng tập trung xây dựng các công viên, đường dạo cảnh quan hai bên sông nhằm tạo những không gian xanh rộng lớn, có tầm nhìn đẹp, phục vụ nhu cầu vui chơi giải trí, thư giãn, thể dục thể thao, lễ hội, tổ chức sự kiện… thuận tiện cho tiếp cận sử dụng phương tiện xe đạp, đi bộ, chạy bộ. Cùng với đó là phát triển hệ thống giao thông và đầu mối hạ tầng kỹ thuật theo hướng hiện đại, an toàn, đảm bảo tính hệ thống, liên hoàn trong kết nối hạ tầng. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật kết nối với hệ thống đường trục và hệ thống mạng lưới đường ven sông; kết nối giao thông đường bộ và đường thủy, đường sắt đô thị, tạo điều kiện và động lực phát triển cho khu vực và thành phố.

Lan tỏa động lực cho Vùng Thủ đô và cả nước

Hà Nội là trung tâm chính trị – hành chính quốc gia, nơi hội tụ và lan tỏa tinh hoa văn hóa, trí tuệ và nguồn lực của đất nước. Vì vậy, trong mỗi bước đường phát triển hôm nay, Hà Nội đang được định vị và vận hành là một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia, có vai trò dẫn dắt, định hình các mô hình phát triển mới với tư duy mới.

Trên tinh thần đó, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, trong đó bao gồm Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đã khẳng định tư duy chiến lược, tầm nhìn phát triển Thủ đô đã được đặt trong tổng thể tầm nhìn quốc gia và vươn tầm quốc tế.

Tiến sĩ, Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, trong quy hoạch lần này, trục sinh thái, văn hóa, kinh tế, cảnh quan sông Hồng đã được nâng tầm lên một tầm cao mới và xác định đây là một trung tâm của thành phố và thậm chí còn đặt ra vấn đề là biểu tượng phát triển của Thủ đô Hà Nội. Mục tiêu đặt ra đối với trục cảnh quan sông Hồng là một trục đặc biệt, nhưng phải kết hợp được các yếu tố văn hiến, văn minh và sáng tạo.

Nhấn mạnh các lợi ích to lớn của dự án mang lại, Kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhìn nhận: Việc khai thác sông Hồng không phải là khai thác để chúng ta có đất để xây dựng, mà khai thác làm thế nào để vẫn giữ dòng chảy nhưng đưa không gian cảnh quan và đặc biệt là nơi vui chơi giải trí của người dân Thủ đô tốt nhất; đồng thời kết hợp được các hình thức giao thông: Giao thông tốc độ, giao thông đi bộ và đi xe đạp… và các khu vực trồng cây xanh, công viên phục vụ người dân. Có thể nói, đây là một đại dự án mà cảnh quan sông Hồng trong quy hoạch lần này sẽ mang lại cho Thủ đô nhiều giá trị về kiến trúc cảnh quan cũng như sự phát triển kinh tế tốt nhất.

Hà Nội đang cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm không dừng ở bản vẽ, mà trở thành động lực phát triển thực sự của Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Có thể thấy, Hà Nội đang có những chuyển động thật sự mạnh mẽ, đúng như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: Hà Nội phải chuyển mạnh từ tư duy “ban hành” sang “thực thi”, từ “có cơ chế” sang “vận hành cơ chế”, từ “có quy hoạch” sang “hiện thực hóa quy hoạch”, từ “nói đúng” sang “làm đến nơi đến chốn”. Những vấn đề đặt ra đối với Thủ đô hôm nay rất lớn, rất khó nhưng cũng mở ra cơ hội rất lớn để Hà Nội bứt phá, phát triển xứng tầm hơn trong giai đoạn mới.

Thủ đô Hà Nội hôm nay không chỉ mang trong mình vai trò đặc biệt quan trọng là trung tâm đầu não chính trị – hành chính quốc gia, mà còn là trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Vì vậy, mỗi bước phát triển của Hà Nội không chỉ có ý nghĩa đối với riêng thành phố mà còn có sức lan tỏa đối với cả nước. Hà Nội quản trị tốt sẽ góp phần nâng cao hình ảnh và năng lực quản trị quốc gia.

Trong dịp tiếp xúc với cử tri và nhân dân Thủ đô Hà Nội vào ngày 4-5-2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, cùng với các vấn đề lớn, chung của cả nước, cử tri cũng quan tâm đến nội dung rất đặc thù của Hà Nội là cải tạo chung cư cũ, chỉnh trang đô thị và tổ chức lại không gian sống. Thành phố Hà Nội cần nhận thức đây không chỉ là việc xây lại nhà cũ mà còn là cơ hội tái thiết không gian đô thị, tạo môi trường sống an toàn, văn minh hơn cho người dân… Đây là những việc người dân nhìn thấy, cảm nhận hằng ngày và cũng là thước đo rất cụ thể về năng lực quản trị của thành phố.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng lưu ý một vấn đề rất quan trọng, đó là Hà Nội đang nắm giữ nguồn lực rất lớn về đất đai, hạ tầng, tài sản công, không gian đô thị, nguồn nhân lực và sức hấp dẫn đầu tư. Nếu được quản lý tốt, khai thác hiệu quả, các nguồn lực đó sẽ trở thành động lực quan trọng cho phát triển nhưng nếu để dự án chậm triển khai, quy hoạch treo, đất đai bỏ hoang, tài sản công sử dụng kém hiệu quả thì không chỉ gây lãng phí, mà còn làm giảm niềm tin của nhân dân…

Cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô Hà Nội đang thể hiện quyết tâm bằng những hành động cụ thể. Trong đó, việc triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng là một trong những bước đi đột phá, tạo dấu ấn mới trên hành trình phát triển Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc.

Trong quá trình phát triển đó, Hà Nội lấy con người làm trung tâm, chất lượng sống làm thước đo cao nhất. Mục tiêu cao nhất của mỗi việc làm, mỗi dự án phát triển không chỉ là những con số tăng trưởng mà là một Hà Nội đáng sống, nơi người dân được thụ hưởng môi trường trong lành, không gian văn hóa đặc sắc, an sinh xã hội vững chắc. Mỗi bước phát triển của Thủ đô, người dân đều cảm thấy tự hào, hạnh phúc, gắn bó và có cơ hội phát triển toàn diện.

Thành phố tổ chức triển khai quy hoạch khoa học, dân chủ, công khai, minh bạch, lắng nghe ý kiến của nhân dân, các nhà khoa học, trí thức, chuyên gia. Đồng thời, thành phố kiên định, nhất quán trong tổ chức thực hiện, không để quy hoạch bị chi phối, phá vỡ bởi lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm hay tư duy nhiệm kỳ.

Mỗi việc Hà Nội đang làm, mỗi dự án Hà Nội đang triển khai đều mang tính dẫn dắt, lan tỏa động lực phát triển cho Thủ đô, vùng và cả nước. Thành phố thể hiện quyết tâm thực hiện bằng được mục tiêu trở thành trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia, cực tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, lan tỏa động lực cho Vùng Thủ đô và cả nước.

Chính phủ vừa Nghị định 339/2026/NĐ-CP về xử phạt VPHC lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản.

Đáng chú ý, tại nghị định này quy định xử phạt đối với chủ đầu tư có hành vi bán, cho thuê chỗ để xe ô tô trong nhà chung cư không đúng quy định. Mức phạt với hành vi này từ 160 – 200 triệu đồng.

Ngoài phạt tiền, chủ đầu tư vi phạm còn bị buộc điều chỉnh việc bán, cho thuê chỗ để xe ô tô trong nhà chung cư để bảo đảm đúng quy định.

Người không đóng phí bảo trì phần sở hữu chung của nhà chung cư có thể bị phạt từ 20 – 30 triệu đồng theo quy định mới. Ảnh minh hoạ

Cùng mức phạt trên được áp dụng đối với một số vi phạm khác của chủ đầu tư trong quản lý, sử dụng nhà chung cư và kinh phí bảo trì. Cụ thể, xác định kinh phí bảo trì phần sở hữu chung không đúng quy định; Không ghi hoặc ghi không đúng thông tin về tài khoản quản lý kinh phí bảo trì trong hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hoặc phần diện tích khác.

Hành vi, không đề nghị tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài chuyển kinh phí bảo trì và tiền lãi sang tài khoản do Ban quản trị nhà chung cư lập cũng bị xử phạt cùng mức trên.

Với ban quản trị nhà chung cư, trường hợp quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì sai quy định; tự ý chuyển đổi công năng phần sở hữu chung hay không công khai việc sử dụng kinh phí bảo trì sẽ bị phạt 50-60 triệu đồng. Mức phạt này áp dụng với cả hành vi thực hiện sai quy chế thu, chi tài chính đã được Hội nghị nhà chung cư thông qua.

Về phía người sử dụng chung cư, Nghị định 339 quy định mức phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với hành vi không đóng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung của nhà chung cư theo quy định.

Khung phạt 100-130 triệu đồng áp dụng với các hành vi gồm cố ý gây thấm, dột căn hộ chung cư; tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần sở hữu chung. Mức phạt này đồng thời áp dụng cho cá nhân không quản lý, vận hành nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ (chung cư mini) hay sử dụng nhà ở riêng lẻ để kinh doanh vật liệu gây cháy nổ.

Hành vi lấn chiếm không gian, phần diện tích thuộc sở hữu chung hoặc của chủ sở hữu khác có thể bị phạt 60-80 triệu đồng. Mức phạt này áp dụng đồng thời với hành vi sử dụng sai mục đích phần diện tích thuộc sở hữu chung hoặc phần diện tích làm dịch vụ trong nhà chung cư hỗn hợp.