Đại biểu Phan Thị Thùy Linh – Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: An Nhiên
Đại biểu Phan Thị Thùy Linh đánh giá cao kết quả phát triển nhà ở xã hội trong thời gian qua, với hơn 102.000 căn hoàn thành trong năm 2025, vượt kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, thực tế vẫn có không ít người dù thuộc diện được hưởng chính sách mua nhà ở xã hội nhưng vẫn chưa đủ khả năng tài chính để mua nhà. Từ đó, đại biểu đề nghị gắn phát triển nhà ở xã hội với nhà ở cho thuê, mở rộng cơ hội an cư cho người thu nhập thấp, công nhân và người trẻ. Trong đó, cần đa dạng hóa hình thức tiếp cận, đáp ứng nhu cầu của cả những người có khả năng mua nhà và những người cần thuê chỗ ở ổn định, phù hợp khả năng chi trả.
Đại biểu đánh giá cao Nghị quyết số 303 ngày 30/9/2026 của Chính phủ đã chú trọng phát triển nhà ở cho thuê. Trong tổng số gần 900.000 căn được giao cho giai đoạn 2026-2030, có hơn 191.000 căn nhà ở cho thuê. Đây là định hướng cần thiết, song để triển khai hiệu quả, cần có cơ chế, chính sách phù hợp. Đại biểu đề nghị trước hết, việc phân bổ chỉ tiêu nhà ở xã hội để bán, cho thuê cần căn cứ nhu cầu từng địa bàn, thay vì áp dụng đồng đều. Tại các khu công nghiệp, nơi tập trung đông công nhân, nhu cầu thuê nhà có thể lớn hơn; trong khi ở những địa bàn có nhu cầu định cư lâu dài, chính sách hỗ trợ mua nhà cần được chú trọng. Vị trí dự án cũng phải thuận tiện kết nối với nơi làm việc, trường học và giao thông công cộng. Khả năng chi trả cần được tính trên tổng chi phí thực tế, bao gồm tiền nhà, phí dịch vụ và chi phí đi lại.
Thứ hai, cần xây dựng cơ chế tài chính riêng cho nhà ở xã hội cho thuê. Khác với dự án bán nhà có thể thu hồi vốn sau khi bàn giao, dự án cho thuê cần thời gian dài để hoàn vốn, đồng thời phát sinh chi phí quản lý, bảo trì và rủi ro về tỷ lệ lấp đầy. Vì vậy, đại biểu kiến nghị bố trí nguồn vốn dài hạn, lãi suất thấp; quy định minh bạch nguyên tắc điều chỉnh giá thuê và trách nhiệm bảo trì. Đối với các dự án chuyển từ bán sang cho thuê, cần tính toán lại phương án tài chính, đồng thời xử lý thỏa đáng các hợp đồng, cam kết đã ký với người dân.
Thứ ba, chính sách ưu đãi của Nhà nước phải trực tiếp mang lại lợi ích cho người ở. Khi giao đất hoặc hỗ trợ vốn ưu đãi cho dự án, cần quy định rõ đối tượng thụ hưởng, mức giá bán hoặc giá thuê tối đa, tiêu chuẩn chất lượng và thời gian duy trì mức giá ưu đãi. Các thông tin này cần được công khai để người dân giám sát.
Việc đánh giá hiệu quả chính sách cũng không nên chỉ dựa vào số căn hộ hoàn thành, mà cần theo dõi số căn thực tế có người ở, chi phí nhà ở hằng tháng của các hộ gia đình và chất lượng vận hành. Thủ tục xét duyệt phải đơn giản, minh bạch để người dân có thể tự thực hiện, hạn chế phát sinh khâu trung gian.
Nhà ở an toàn, ổn định giúp người lao động yên tâm làm việc, gia đình chăm lo cho con cái và doanh nghiệp giữ được nhân lực. Khi người lao động ổn định được chỗ ở, các địa phương sẽ giữ được lực lượng lao động, các khu công nghiệp sẽ thu hút được đầu tư và tiền thuê nhà không còn là gánh nặng lớn nhất trong chi tiêu của hộ gia đình, để họ có thể chi cho con đi học, cho y tế và tích lũy. Nhà ở xã hội vì thế không chỉ là chính sách an sinh, mà là một động lực của tăng trưởng. Tôi đề nghị lấy khả năng tiếp cận và kết quả thụ hưởng làm thước đo xuyên suốt khi hoàn thiện chính sách nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Thành công của chính sách là người cần nhà có được chỗ ở an toàn, ổn định và vừa khả năng chi trả.
Đại biểu Phan Thị Thùy Linh – Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa
Leave a Reply