Kỳ họp thứ 2 sẽ xem xét, thông qua 43 dự án luật, nghị quyết

Chiều 16/10, Văn phòng Quốc hội tổ chức họp báo về dự kiến chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Sẽ chọn hai Bộ trưởng để trả lời chất vấn chính

Thông tin tại cuộc họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết Quốc hội họp phiên trù bị và khai mạc vào sáng 17/10/2026, dự kiến bế mạc ngày 21/11/2026.

Cuộc họp báo diễn ra chiều ngày 16/10. Ảnh: Đức Thanh

Kỳ họp được tổ chức theo hình thức họp tập trung, chia thành hai đợt: đợt 1 từ ngày 17/10 đến ngày 14/11; đợt 2 từ ngày 20 đến ngày 21/11, dự phòng bế mạc ngày 23/11. Thời gian làm việc dự kiến là 28 ngày, trong đó bố trí họp 6 ngày thứ Bảy, 1 ngày Chủ nhật. Từ ngày 15 đến ngày 19/11, Quốc hội nghỉ để các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và cơ quan hữu quan tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo luật, nghị quyết.

Về công tác lập pháp, Quốc hội dự kiến xem xét 47 dự án luật, nghị quyết, trong đó xem xét, thông qua 43 dự án và cho ý kiến 4 dự án.

Những dự án trình xem xét, thông qua có Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Luật Văn bản quy phạm pháp luật…

Cùng với đó là các dự án sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư, Luật Chứng khoán, Luật Điện lực, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và nhiều luật khác. Một số dự án được xem xét theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Bốn dự án trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp này, xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 3 gồm: Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi); Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh; Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Về kinh tế – xã hội, tài chính, ngân sách, Quốc hội sẽ xem xét tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư công năm 2026; quyết định kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương và kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2027; phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025.

Quốc hội cũng tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn; xem xét các báo cáo về giải quyết kiến nghị của cử tri, tiếp công dân, xử lý đơn, thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo; xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026 – 2035 và một số nội dung quan trọng khác.

Ông Hoàng Nam Hải, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát trả lời tại cuộc họp báo. Ảnh: Đức Thanh

Về chương trình chất vấn, ông Hoàng Nam Hải, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, cho biết phiên chất vấn dự kiến diễn ra trong một ngày, vào ngày 12/11/2026.

Qua tổng hợp của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, bước đầu dự kiến 6 lĩnh vực gồm: Y tế; Nông nghiệp và Môi trường; Giáo dục và đào tạo; Khoa học và công nghệ; Tài chính; Nội vụ. Từ các lĩnh vực này, sẽ xin ý kiến để chọn ra hai Bộ trưởng để trả lời chính. Đối với các lĩnh vực đa ngành, có thể sẽ mời các Bộ trưởng có liên quan cùng tham gia trả lời với Bộ trưởng chính.

Luật quy định ít hơn nhưng trách nhiệm vẫn phải rõ ràng, ổn định

Trả lời tại cuộc họp báo về công tác xây dựng pháp luật, bà Trần Thị Kim Nhung, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp cho biết, trong nhiệm kỳ khóa XV, Quốc hội đã cho phép các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 190 liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy và Nghị quyết 206 về xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật. Đây là những giải pháp phù hợp trong bối cảnh, điều kiện nhất định của đất nước, không phải để kéo dài hay áp dụng thường xuyên.

Một định hướng quan trọng của kỳ họp này là hoàn thiện pháp luật, xử lý các quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội có liên quan đến những văn bản đã ban hành theo hai cơ chế trên, bảo đảm hệ thống pháp luật ổn định, đáp ứng yêu cầu thực tế.

Đồng thời, kỳ họp phải thể chế hóa kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng và những yêu cầu, nhiệm vụ cấp thiết trong phát triển kinh tế – xã hội. Những điểm nghẽn đã nhận diện phải tập trung tháo gỡ để khơi thông nguồn lực.

Bà Trần Thị Kim Nhung cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã giao Hội đồng Dân tộc và các ủy ban rà soát yêu cầu, nhiệm vụ thuộc lĩnh vực phụ trách; nếu cần thiết có thể bổ sung ngay tại kỳ họp này. Tuy nhiên, điều kiện đặt ra là phải bảo đảm chất lượng chuẩn bị tốt nhất và tính khả thi cao nhất, không vì yêu cầu ban hành nhanh, ban hành nhiều luật mà chất lượng không bảo đảm, vô tình tạo ra điểm nghẽn mới.

Ngay tại kỳ họp, Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua cùng lúc ba dự án luật lớn là Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản nhằm thể chế hóa chủ trương tại Nghị quyết 21 của Trung ương, giải quyết căn cơ những khó khăn, vướng mắc trong sản xuất, đầu tư, kinh doanh và đời sống người dân, doanh nghiệp.

Bà Trần Thị Kim Nhung, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp trả lời tại họp báo.

Theo bà Trần Thị Kim Nhung, trọng tâm công tác xây dựng pháp luật phải chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng văn bản gắn với thực hiện nghiêm minh, hiệu quả. Cùng với đó là khắc phục triệt để tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo, thiếu thống nhất trong văn bản quy phạm pháp luật; siết chặt kỷ cương, kỷ luật lập pháp, kiểm soát quyền lực, phòng chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ.

Với các dự án được xem xét theo thủ tục rút gọn, bà Trần Thị Kim Nhung nhấn mạnh thực chất là rút ngắn thời gian của các khâu; những bước quan trọng như thẩm định, thẩm tra, cho ý kiến, thảo luận tại Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội vẫn phải được chú trọng, làm chặt chẽ. Các khâu tiếp thu, giải trình, chỉnh lý phải thực hiện đầy đủ.

Việc phân định thẩm quyền lập pháp và lập quy phải rõ ràng. Luật tập trung vào vấn đề nguyên tắc, ổn định, nhưng không đẩy phần khó xuống văn bản dưới luật. Những vấn đề như quyền con người, tố tụng tư pháp, tội phạm, hình phạt phải quy định cụ thể trong luật; vấn đề cần linh hoạt thì giao văn bản dưới luật.

“Luật ngắn hơn nhưng không mỏng hơn về chính sách, quy định ít hơn nhưng trách nhiệm vẫn phải rõ ràng và ổn định”, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Trần Thị Kim Nhung khẳng định.