Cưỡng chế đi đôi với vận động, tháo gỡ vướng mắc
Sáng 13/10, xã Dương Hòa tổ chức cưỡng chế, buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với 22 công trình vi phạm xây dựng trên đất nông nghiệp. Đây là những trường hợp vi phạm còn tồn tại trước ngày 1/7/2025, thuộc diện phải chỉ đạo xử lý theo tinh thần Kết luận số 114-KL/TU ngày 26/8/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội.
Lãnh đạo xã Dương Hòa kiên trì vận động từng trường hợp vi phạm tự giác khắc phục.
Trước thời điểm tổ chức cưỡng chế, lãnh đạo UBND xã Dương Hòa đã liên tục kiểm tra thực tế tại các hộ có công trình vi phạm, đôn đốc chấp hành quy định về đất đai và đẩy nhanh tiến độ tháo dỡ. Cùng với biện pháp xử lý, địa phương tập trung tuyên truyền, vận động các hộ tự giác tháo dỡ công trình, trả lại hiện trạng đất theo quy định.
Ông Nguyễn Trọng Tấn, Phó chủ tịch UBND xã Dương Hòa cho biết, thời gian qua, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp, chú trọng kiểm tra, rà soát và vận động các hộ gia đình, cá nhân tự khắc phục hậu quả. Với sự vào cuộc của chính quyền và phối hợp của các lực lượng chức năng, công tác vận động bước đầu đạt kết quả tích cực.
Theo kết quả kiểm tra, có 7 hộ đã tự giác tháo dỡ hoàn toàn công trình vi phạm; 13 hộ tháo dỡ được từ 80% đến 90% khối lượng và đang tiếp tục thực hiện phần còn lại.
Tại xã Thiên Lộc, công tác xử lý cũng được triển khai theo hướng kết hợp vận động với cưỡng chế. Sáng 8/10, UBND xã tổ chức thực hiện các quyết định cưỡng chế buộc khắc phục hậu quả đối với những công trình vi phạm đất đai tại thôn Sáp Mai.
Trước đó, địa phương đã ban hành 19 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các trường hợp vi phạm tại khu vực xứ đồng Khu Đống. Qua tuyên truyền, vận động, 9 hộ đã tự giác tháo dỡ, khắc phục hậu quả. Đối với 10 trường hợp còn lại, UBND xã ban hành quyết định cưỡng chế, buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm.
Đáng chú ý, ngay trước thời điểm tổ chức cưỡng chế, lực lượng chức năng tiếp tục vận động các hộ chấp hành. Có thêm 6 hộ xin tự tháo dỡ công trình vi phạm. UBND xã hỗ trợ các hộ di chuyển tài sản, tháo dỡ trong ngày để tạo điều kiện cho người dân tự giác khắc phục hậu quả. Với 4 trường hợp còn lại, địa phương công bố quyết định và tổ chức cưỡng chế theo phương án đã được phê duyệt.
Tổng rà soát, phân loại từng trường hợp vi phạm
Tại xã Ô Diên, chính quyền địa phương đang đẩy mạnh tổng rà soát các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có dấu hiệu vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng và phòng cháy, chữa cháy (PCCC).
Toàn xã Ô Diên hiện có 264 cơ sở thuộc diện rà soát, trong đó tập trung nhiều ở các nhóm xưởng mộc, sản xuất gỗ, kho hàng, xưởng may, nhà trọ, cơ sở thu mua phế liệu…
Các tổ công tác được thành lập, trực tiếp xuống hiện trường thu thập thông tin về hiện trạng sử dụng đất và công trình xây dựng, tập trung tại những cơ sở tập kết, kinh doanh vật liệu xây dựng, tài nguyên khoáng sản và các loại hình có nguy cơ phát sinh vi phạm.
Kết quả rà soát bước đầu xác định 264 cơ sở, công trình thuộc diện cần kiểm tra. Trong đó, có 47 cơ sở vi phạm trật tự xây dựng, 21 trường hợp đã có quyết định đình chỉ về PCCC. Địa phương cũng đã thực hiện ngừng cung cấp điện đối với 55 cơ sở sản xuất, kinh doanh có tình trạng cấp điện sai mục đích, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cháy, nổ.
Phạm vi rà soát khá rộng, bao gồm xưởng mộc, cơ sở sản xuất và chế biến gỗ, kho gỗ – ván ép, kho hàng, kho giàn giáo, xưởng may, dệt, cắt vải, in, nhà trọ, nhà cho thuê, cơ sở thu mua phế liệu, bãi vật liệu xây dựng và công trình tại khu vực ngoài đê, hành lang bảo vệ đê điều.
Khối lượng cơ sở lớn, liên quan đồng thời đến nhiều lĩnh vực khiến việc xác minh và xử lý không đơn giản. Theo UBND xã Ô Diên, một số hồ sơ chưa đầy đủ thông tin về nguồn gốc, loại đất, mục đích sử dụng, thời điểm sử dụng hoặc vi phạm, tình trạng giao, cho thuê, chuyển mục đích sử dụng đất và căn cứ xác định hành vi vi phạm. Những vướng mắc này tập trung ở đất nông nghiệp, đất công và khu vực ngoài đê, hành lang bảo vệ đê điều.
Phó chủ tịch UBND xã Ô Diên Nguyễn Khắc Quang cho biết, địa phương đang tăng cường tuyên truyền, đối thoại, vận động trực tiếp các hộ dân, chủ cơ sở tự giác chấp hành, chủ động di chuyển và tháo dỡ các hạng mục vi phạm. Mốc thời gian được đặt ra là trước ngày 30/10. Sau thời hạn này, những trường hợp không chấp hành sẽ bị xử lý theo các bước quy định, trong đó có cưỡng chế tháo dỡ.
Một bãi kinh doanh vật liệu xây dựng trên địa bàn xã Ô Diên.
Tại khu đất dịch vụ An Thọ, xã An Khánh, ghi nhận thực tế cho thấy, vật liệu xây dựng được tập kết thiếu gọn gàng, lấn ra vỉa hè khu vực sân bóng An Thọ; một số vị trí có phế thải xây dựng đổ thành đống lớn, có dấu hiệu san gạt mặt bằng.
Khu vực này có nhiều xưởng sửa chữa ô tô, kho chứa hàng, nhà xưởng và cửa hàng vật liệu xây dựng đang hoạt động. Ngoài việc xử lý tình trạng sử dụng vỉa hè, tập kết vật liệu và phế thải, địa phương cần rà soát điều kiện PCCC, quản lý chất thải và việc chấp hành các quy định bảo vệ môi trường theo từng loại hình cơ sở.
Trưởng phòng Hạ tầng – Nông nghiệp và Môi trường xã An Khánh Bùi Thế Gia cho biết, địa phương đang rà soát các công trình, hoạt động kinh doanh, tập trung vào những vấn đề về trật tự đô thị, trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường và an toàn PCCC. Qua kiểm tra, các tồn tại sẽ được ghi nhận, lập biên bản hiện trạng và yêu cầu tổ chức, cá nhân liên quan khắc phục theo quy định.
Lực lượng chức năng cũng sẽ tuyên truyền, hướng dẫn các hộ kinh doanh sử dụng vỉa hè đúng quy định, tập kết vật liệu và thu gom phế thải bảo đảm vệ sinh. Với những trường hợp chưa khắc phục hoặc có dấu hiệu vi phạm, cơ quan chuyên môn sẽ rà soát hồ sơ, tham mưu UBND xã xử lý theo thẩm quyền, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng đối với nội dung thuộc lĩnh vực chuyên ngành.
Rõ trách nhiệm, thời hạn và kết quả xử lý
Để tăng cường hiệu quả quản lý, ngày 24/9, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 363/KH-UBND, yêu cầu tổng kiểm tra, rà soát, thống kê và xử lý các công trình, nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm quy định về đất đai, trật tự xây dựng và PCCC.
Nhiều ô đất sản xuất nông nghiệp bị san lấp bằng phế thải, bã bê tông để tạo mặt bằng tại xã An Khánh.
Theo kế hoạch, các địa phương phải hoàn thành thống kê vi phạm để xử lý dứt điểm trong quý II/2027.
Thành phố đặt ra nguyên tắc xuyên suốt: “rõ cơ sở, rõ vi phạm, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ biện pháp, rõ kết quả”. Đây không chỉ là yêu cầu trong khâu thống kê mà cần được cụ thể hóa thành quy trình xử lý đối với từng trường hợp, từ xác minh hiện trạng, hoàn thiện hồ sơ đến áp dụng biện pháp khắc phục, tổ chức cưỡng chế và kiểm tra sau xử lý.
Trước hết, các xã, phường cần xây dựng dữ liệu quản lý đầy đủ, cập nhật hiện trạng sử dụng đất, tình trạng công trình, loại hình hoạt động và lịch sử xử lý vi phạm. Trên cơ sở đó, phân loại các trường hợp theo tính chất, mức độ, căn cứ pháp lý và thẩm quyền xử lý; xác định rõ đơn vị chủ trì, người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Những trường hợp đã có quyết định xử phạt hoặc cưỡng chế cần được theo dõi tiến độ thực hiện, không để hồ sơ tồn đọng hoặc công trình tiếp tục vi phạm sau khi đã bị yêu cầu khắc phục.
Cùng với đó, cần ưu tiên kiểm tra, ngăn chặn kịp thời những cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao, công trình vi phạm nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu tiếp tục mở rộng quy mô. Việc xử lý đất đai, trật tự xây dựng phải được phối hợp với kiểm tra PCCC, môi trường và các điều kiện hoạt động có liên quan, nhưng cần phân định rõ thẩm quyền của từng cơ quan để tránh chồng chéo hoặc bỏ sót trách nhiệm.
Những nội dung vượt thẩm quyền cấp xã, phường cần được tổng hợp, báo cáo cơ quan chuyên môn để hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời. Việc áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước phải bảo đảm đúng trình tự, điều kiện theo quy định, trong đó có Nghị quyết số 20/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố. Các quyết định xử lý cần được thông tin rõ ràng, đồng thời tạo điều kiện để người dân, chủ cơ sở tự giác khắc phục trong thời hạn được yêu cầu.
Một khâu không thể thiếu là kiểm tra sau xử lý. Đối với công trình đã tháo dỡ, thành phố yêu cầu xác nhận kết quả khắc phục, bảo đảm hiện trạng được trả lại đúng quy định. Với cơ sở đã bị đình chỉ hoặc yêu cầu dừng hoạt động, cần theo dõi.
Thành phố cũng yêu cầu gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn với kết quả thực hiện. Địa bàn để vi phạm kéo dài, cơ sở tái phạm hoặc phát sinh sai phạm mới phải được kiểm tra, làm rõ nguyên nhân. Những biểu hiện né tránh, đùn đẩy, buông lỏng quản lý hoặc bao che vi phạm cần được xem xét, xử lý nghiêm theo quy định.
Leave a Reply