Cắt giảm giấy tờ, rút ngắn quy trình đăng kiểm phương tiện đường sắt

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 33/2025/TT-BXD về quản lý, khai thác vận tải đường sắt. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bãi bỏ thủ tục hành chính cấp, cấp lại giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông đường sắt.

Bộ Xây dựng đề xuất bỏ thủ tục hành chính về cấp, cấp lại giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông đường sắt, đi đôi với cơ chế tăng cường hậu kiểm. (Ảnh minh họa).

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, hiện nay, sau khi linh kiện, phương tiện được kiểm tra đạt yêu cầu, tổ chức kiểm tra sẽ cấp báo cáo kiểm tra. Tuy nhiên, tổ chức, doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục lập hồ sơ đăng ký chứng nhận và nộp lại cho chính tổ chức kiểm tra để được cấp giấy chứng nhận và tem kiểm định.

Quy trình này làm phát sinh thêm thời gian chờ đợi, thủ tục giấy tờ và chi phí đi lại, trong khi không tạo thêm giá trị cho công tác quản lý nhà nước.

Vì vậy, Cục Đăng kiểm Việt Nam kiến nghị bãi bỏ thủ tục trên theo tinh thần Nghị quyết số 66/NQ-CP của Chính phủ về chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026. Thay vào đó, tổ chức kiểm tra sẽ trực tiếp cấp giấy chứng nhận sự phù hợp ngay sau khi có kết quả kiểm tra đạt yêu cầu.

Theo đánh giá của Cục Đăng kiểm Việt Nam, mục tiêu quản lý nhà nước là bảo đảm linh kiện, phương tiện đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Mục tiêu này đã được thực hiện ngay tại bước kiểm tra. Do đó, thủ tục cấp giấy chứng nhận tiếp theo không bổ sung nội dung kiểm soát mới và không thực sự cần thiết.

Việc bãi bỏ thủ tục không đồng nghĩa với giảm yêu cầu quản lý chất lượng. Hiệu lực quản lý nhà nước vẫn được bảo đảm thông qua cơ chế hậu kiểm quy định tại Điều 186 và Điều 187 của dự thảo Thông tư.

Theo đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam có trách nhiệm lập kế hoạch, tổ chức kiểm tra, giám sát định kỳ hoặc đột xuất việc chấp hành quy định pháp luật về đăng kiểm đối với cơ sở sản xuất, cơ sở sửa chữa, chủ sở hữu hoặc chủ khai thác phương tiện và tổ chức kiểm tra.

Đối với doanh nghiệp, đề xuất này giúp cắt giảm tối đa thời gian, chi phí thực hiện thủ tục, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các đơn vị trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đăng kiểm.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, việc chuyển sang cơ chế hậu kiểm sẽ làm tăng khối lượng công việc lập kế hoạch, tổ chức kiểm tra, giám sát và xử lý kết quả. Tuy nhiên, theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, phương án này không làm phát sinh tổ chức hay biên chế mới.

Bên cạnh việc cắt giảm thủ tục hành chính, dự thảo Thông tư cũng đề xuất đổi tên gọi “chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường” thành “chứng nhận sự phù hợp”.

Theo cơ quan soạn thảo, bản chất hoạt động của tổ chức kiểm tra là đối chiếu các đặc tính kỹ thuật của linh kiện, phương tiện với những chỉ tiêu quy định trong tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật để xác định sản phẩm phù hợp hay không phù hợp.

Đây là hoạt động đánh giá, chứng nhận sự phù hợp, không phải hoạt động trực tiếp bảo đảm chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với sản phẩm.

Việc điều chỉnh thuật ngữ nhằm bảo đảm thống nhất với pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, hàng hóa, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế. Qua đó, tạo thuận lợi cho việc công nhận, thừa nhận kết quả đánh giá sự phù hợp trong hợp tác quốc tế.