Category: Tin BĐS Việt Nam

Bài toán suy giảm giá trị của HDB

Khác với quan niệm thông thường về sở hữu nhà ở vĩnh viễn, mô hình nhà ở công cộng của Singapore (HDB) vận hành theo cơ chế đặc biệt: người mua căn hộ được cấp quyền sở hữu gắn với hợp đồng thuê đất có thời hạn 99 năm.

Trên thực tế, đây là một hình thức “thuê nhà trả trước” kéo dài suốt đời.

Hơn 90% đất đai tại Singapore thuộc sở hữu Nhà nước, trong khi phần lớn các căn hộ HDB được bán với thời hạn thuê 99 năm; thị trường nhà ở tư nhân cũng tồn tại cả bất động sản leasehold và freehold.

Thủ tướng Singapore Lawrence Wong từng giải thích: “Nếu tất cả đất đai ở Singapore trở thành đất sở hữu vĩnh viễn thì cuối cùng, rất khó để đảm bảo các thế hệ tương lai có nhà ở giá phải chăng. Những người được hưởng lợi sẽ là chủ đất hôm nay và con cái họ. Nhưng các thế hệ mới không được thừa kế nhà ở sẽ thấy rất, rất khó tiếp cận nhà ở giá phải chăng”.

Hơn 90% đất đai tại Singapore thuộc sở hữu Nhà nước và các căn hộ, bao gồm cả HDB và nhà ở tư nhân, đều nằm trên đất có thời hạn sử dụng 99 năm. Ảnh: Business Insider

Vấn đề trở nên nhức nhối khi gần 300 block HDB được xây dựng từ thập niên 1960 đang bước vào 30 năm cuối của thời hạn thuê 99 năm.

Các chính trị gia Singapore, như nghị sĩ Cai Yinzhou, đã gọi đây là “mối lo ngại thực sự” của nhiều người dân.

Bởi vì khi căn hộ chỉ còn dưới 60 năm thuê, giá trị của nó bắt đầu giảm nhanh. Ngân hàng hạn chế cho vay, người mua khó khăn hơn trong việc sử dụng quỹ tiết kiệm bắt buộc (CPF). 

Chính phủ Singapore đã nhiều lần khẳng định nguyên tắc xuyên suốt của mô hình nhà ở: khi hợp đồng thuê 99 năm kết thúc, dù là căn hộ tư nhân hay HDB, đất và căn hộ sẽ được trả lại cho Nhà nước để tái phát triển phục vụ các thế hệ tương lai.

Điều này khiến HDB khó đóng vai trò như một tài sản gia truyền theo nghĩa truyền lại vô thời hạn qua nhiều thế hệ.

Giải pháp thay thế 

Trước đây, Chương trình Tái phát triển Có chọn lọc (SERS) cho phép Chính phủ Singapore thu hồi các khu nhà cũ và đền bù cho cư dân bằng căn hộ mới với giá ưu đãi và hợp đồng thuê 99 năm mới. 

SERS là chương trình bắt buộc và được áp dụng cho các khu vực có tiềm năng tái phát triển cao. Dự án SERS cuối cùng được công bố là ở Ang Mo Kio Avenue 3 vào tháng 4/2022.

Tuy nhiên, Chính phủ hiện không có kế hoạch triển khai thêm SERS và đang chuyển trọng tâm sang Chương trình Tái phát triển Sớm Tự nguyện (VERS).

Từ SERS đến VERS, Singapore đang chuyển hướng chính sách nhà ở để cân bằng lợi ích giữa thế hệ hiện tại và tương lai. Ảnh: The Straits Times

Theo định hướng hiện nay, VERS sẽ được áp dụng tại các khu HDB khi các căn hộ đạt khoảng 70 năm tuổi. Cư dân sẽ bỏ phiếu để quyết định có bán lại nhà cho Chính phủ trước khi hợp đồng thuê đáo hạn hay không.

Bộ trưởng Phát triển Quốc gia Chee Hong Tat cho biết khung chính sách VERS sẽ được hoàn thiện trong nhiệm kỳ Chính phủ hiện tại (trước tháng 9/2030) và dự kiến triển khai thí điểm tại một số địa điểm từ nửa đầu thập niên 2030.

Điểm gây tranh cãi nhất là điều khoản đền bù của VERS sẽ thấp hơn nhiều so với SERS. Bởi các căn hộ tham gia VERS đã rất cũ (khoảng 70 năm) và giá trị còn lại rất ít. 

Bộ trưởng Chee Hong Tat cũng khẳng định VERS không nên tạo ra “hiệu ứng xổ số” hay trở thành chương trình tạo ra của cải.

Các chuyên gia cũng nhận định thách thức lớn nhất của VERS là thuyết phục cư dân đồng thuận. Theo họ, với mức bồi thường thấp hơn và yêu cầu phải có sự đồng thuận tập thể, VERS sẽ khó đạt được tỷ lệ thành công cao. 

Người già khó di dời sẽ cần bồi thường cao hơn, trong khi chủ nhà mới có thể miễn cưỡng rời đi vì đầu tư tình cảm hoặc tài chính vào ngôi nhà của họ.

Theo ông Eugene Lim, lãnh đạo cấp cao của hãng tư vấn bất động sản ERA, nhiều người cao tuổi có thể không tham gia VERS vì lo không đủ tiền mua nhà thay thế, và điều này có thể làm hỏng kế hoạch tái phát triển.

Chính phủ Singapore đang nỗ lực cân bằng giữa việc bảo vệ giá trị tài sản của người dân hiện tại và đảm bảo nguồn đất đai cho các thế hệ tương lai. 

Theo Channel NewsAsia, The Straits Times, The Business Times

Một mã riêng cho mỗi địa điểm

Từ ngày 1.9.2026, Nghị định số 326/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về định danh địa điểm chính thức có hiệu lực. Theo đó, mã định danh địa điểm là dãy số tự nhiên gồm 12 chữ số do Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm xác lập.

Mã định danh địa điểm không thay thế giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Ảnh minh họa)

Mỗi địa điểm được gắn một mã riêng biệt, không trùng lặp trong toàn hệ thống và bảo đảm tính ổn định lâu dài. Việc định danh được thực hiện nhằm phân biệt địa điểm này với địa điểm khác, tạo đầu mối kết nối thông tin đang được quản lý tại nhiều cơ sở dữ liệu.

Dãy số gồm 12 chữ số dễ khiến người dân liên tưởng đến một loại địa chỉ mới có thể thay cho số nhà. Tuy nhiên, theo Nghị định số 326/2026/NĐ-CP, mã định danh địa điểm không thay thế số nhà, địa chỉ hành chính, mã bưu chính, số thửa đất hay thông tin trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Ngược lại, địa chỉ, mã bưu chính, tọa độ và thông tin giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nếu có, là những trường dữ liệu được gắn với mã định danh. Như vậy, số nhà vẫn được sử dụng để nhận biết địa chỉ; mã bưu chính vẫn phục vụ hoạt động bưu chính; số thửa đất, tờ bản đồ và giấy chứng nhận tiếp tục có giá trị trong quản lý đất đai.

Mã định danh địa điểm có vai trò liên kết những thông tin này với đúng một địa điểm trong hệ thống dữ liệu. Một địa điểm có thể được thể hiện khác nhau trong hồ sơ đất đai, đăng ký cư trú, giấy phép xây dựng hoặc dữ liệu chuyên ngành. Khi có mã nhận diện thống nhất, các cơ quan có cơ sở đối chiếu, xác định những thông tin đó cùng thuộc một địa điểm.

Đối tượng được định danh không chỉ là nhà ở. Theo danh mục ban hành kèm Nghị định, phạm vi định danh gồm thửa đất, công trình kiến trúc, công trình xây dựng, nhà ở, trụ sở, trường học, bệnh viện, cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhà ga, bến xe, bến cảng, sân bay và nhiều công trình hạ tầng.

Các tuyến đường, cầu, hầm, đập, hồ chứa nước, công trình điện, viễn thông, cấp nước, thoát nước, phòng cháy, chữa cháy cũng thuộc phạm vi định danh. Danh mục còn bao gồm địa danh, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, địa điểm du lịch và những đối tượng địa lý tự nhiên như sông, suối, núi, đồi, đảo, hang động, khu bảo tồn thiên nhiên.

Đối với công trình có kết cấu kéo dài dọc tuyến giao thông và có thể tiếp cận từ nhiều vị trí, địa điểm được xác định theo điểm đầu, điểm cuối, các nút giao hoặc vị trí giao cắt với địa giới hành chính cấp tỉnh.

Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm được xây dựng tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Ngoài mã định danh, dữ liệu của một địa điểm có thể gồm tên, địa chỉ, lối tiếp cận, mã bưu chính, tọa độ, trạng thái hoạt động và dấu hiệu nhận biết.

Tùy từng đối tượng, hệ thống có thể lưu trữ thêm thông tin về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, kết cấu công trình, dữ liệu không gian ba chiều, cơ quan chủ quản, tổ chức hoặc cá nhân sở hữu, sử dụng địa điểm.

Các dữ liệu này được phân thành hai nhóm công khai và không công khai. Mã định danh, loại đối tượng, địa chỉ, lối tiếp cận, mã bưu chính, tọa độ, trạng thái hoạt động, tên và dấu hiệu nhận biết của địa điểm thuộc nhóm dữ liệu công khai.

Thông tin về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, kết cấu công trình, dữ liệu không gian ba chiều, cơ quan chủ quản, chủ sở hữu hoặc người sử dụng thuộc nhóm không công khai. Việc khai thác, chia sẻ nhóm dữ liệu này phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ bí mật nhà nước.

Khi địa chỉ hoặc trạng thái của một địa điểm thay đổi, cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu gốc có trách nhiệm cập nhật và đồng bộ thông tin. Nguyên tắc ổn định lâu dài của mã định danh giúp duy trì sự liên kết với địa điểm trong quá trình những thông tin mô tả liên quan được điều chỉnh.

Nhà hát Lớn Hà Nội thuộc nhóm công trình được định danh địa điểm. Ảnh: Bảo tàng Hà Nội

Việc cấp mã định danh không phải là thủ tục xác lập quyền sở hữu nhà ở hoặc quyền sử dụng đất. Giá trị pháp lý của giấy chứng nhận và các giấy tờ liên quan tiếp tục được thực hiện theo pháp luật chuyên ngành.

Người dân không phải đăng ký đồng loạt

Nghị định số 326/2026/NĐ-CP không đặt ra thủ tục bắt buộc để từng hộ gia đình, cá nhân phải nộp hồ sơ xin cấp mã định danh địa điểm.

Mã được tạo lập trên cơ sở thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành về đất đai, công trình, giao thông, địa danh. Cơ quan quản lý có trách nhiệm rà soát, chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu để thực hiện cấp mã.

Địa điểm đã có đủ thông tin sẽ được đồng bộ vào Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm. Trường hợp dữ liệu còn thiếu, cơ quan quản lý tiếp tục thu thập, bổ sung theo lộ trình. Vì vậy, Nghị định có hiệu lực từ ngày 1.9.2026 không đồng nghĩa mọi địa điểm trên cả nước đều lập tức có mã và hiển thị đầy đủ.

Người dân có thể khai thác dữ liệu công khai về định danh địa điểm và thông tin của mình trên ứng dụng VNeID. Những thông tin liên quan đến giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, kết cấu công trình, chủ sở hữu hoặc người sử dụng địa điểm thuộc nhóm dữ liệu không công khai, việc khai thác phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Nếu phát hiện thông tin về địa điểm có sai sót, cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền phản ánh, kiến nghị với cơ quan nhà nước để được kiểm tra, điều chỉnh.

Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không được yêu cầu cung cấp lại thành phần hồ sơ nếu thông tin tương ứng đã có trong Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm. Khi hệ thống được kết nối đầy đủ, mã định danh sẽ giúp xác định chính xác địa điểm, hạn chế kê khai lặp lại và giảm tình trạng thông tin địa chỉ không thống nhất giữa các thủ tục.

Dữ liệu định danh địa điểm còn được khai thác phục vụ quản lý cư trú, phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, phòng, chống thiên tai và các hoạt động quản lý nhà nước khác.

Hàng loạt đề xuất chưa hợp lý

Theo HoREA, trong các dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi trước đây, Bộ Xây dựng đã đề xuất các chính sách phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp để bán, bán trả góp cho người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp.

Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu, HoREA nhận thấy có một số đề xuất chính sách của Bộ Xây dựng chưa thật hợp lý, chưa thật sát thực tế và có sự lẫn lộn giữa loại nhà ở thương mại giá phù hợp với loại nhà ở xã hội để bán, bán trả góp.

Cụ thể, trong dự thảo được công bố vào 22/7, Bộ Xây dựng đề xuất quy định chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại giá phù hợp được hưởng lợi nhuận tối đa theo quy định là không phù hợp.

Hàng loạt đề xuất về nhà ở thương mại giá phù hợp chưa sát thực tế. Ảnh minh họa/Việt Vũ

Bởi lẽ đã là nhà ở thương mại dù là nhà ở thương mại giá phù hợp, thì Nhà nước không nên khống chế lợi nhuận tối đa mà để cho doanh nghiệp tự tính toán lợi nhuận của dự án.

Bên cạnh đó, tại dự thảo, Bộ Xây dựng đã đề xuất ưu đãi chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại giá phù hợp, không phải thực hiện nghĩa vụ về nhà ở xã hội trong phạm vi dự án.

HoREA cho rằng, đề xuất này không phù hợp với chính sách của Luật Nhà ở 2014, 2023 đều quy định chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại phải dành 20% quỹ đất đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong dự án để xây dựng nhà ở xã hội, bởi lẽ về bản chất thì dự án nhà ở thương mại giá phù hợp cũng là dự án nhà ở thương mại.

Dự thảo Luật cũng đề xuất cho phép sử dụng đất được Nhà nước giao, cho thuê để xây dựng nhà ở xã hội để thực hiện dự án nhà ở thương mại giá phù hợp. HoREA nhấn mạnh, đề xuất này không hợp lý vì sẽ làm giảm quỹ đất phát triển nhà ở xã hội.

Dự thảo Luật Nhà ở cũng đề xuất bên mua, thuê mua nhà ở thương mại giá phù hợp không được bán lại nhà ở trong thời hạn tối thiểu là 5 năm, kể từ ngày nhận bàn giao nhà ở là không hợp lý, bởi lẽ khi đã có Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở (sổ hồng) thì chủ sở hữu có quyền định đoạt căn nhà của mình.

Dự thảo Luật Nhà ở còn đề xuất ưu đãi chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại giá phù hợp được UBND cấp tỉnh hỗ trợ ngân sách để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng không hợp lý.

Đề xuất này có thể làm tăng gánh nặng cho ngân sách nhà nước địa phương. Bởi lẽ chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng được khấu trừ khi tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất của dự án nhà ở thương mại.

Ngoài ra, HoREA cho biết, dự thảo Luật Nhà ở đề xuất quy định chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại giá phù hợp được quyết định giá bán, giá cho thuê nhà ở trong dự án là đúng nhưng chưa đủ.

Theo HoREA, dự thảo cần bổ sung quy định UBND cấp tỉnh quyết định mức giá bán, giá cho thuê tối đa đối với loại hình nhà ở này. Tùy điều kiện thực tế, địa phương có thể quy định một mức giá chung hoặc mức giá tối đa theo từng khu vực.

Trên cơ sở đó, doanh nghiệp có quyền cân nhắc việc tham gia hoặc không tham gia phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, tùy theo hiệu quả và lợi ích của mình.

HoREA cho rằng cách làm này có thể tham khảo mô hình của Nghị quyết 02/NQ-CP ngày 7/1/2013. Theo đó, Chính phủ chỉ quy định mức giá bán tối đa không vượt quá 1,05 tỷ đồng/căn hộ để được hưởng chính sách ưu đãi từ gói tín dụng 30.000 tỷ đồng, không phân biệt đó là nhà ở xã hội hay nhà ở thương mại.

Trong giai đoạn 2013-2016, đã có hàng trăm doanh nghiệp tham gia chương trình, trong đó TP HCM có 36 doanh nghiệp. Theo HoREA, chính sách này đã góp phần giúp thị trường bất động sản vượt qua giai đoạn “đóng băng”, từng bước phục hồi và phát triển trở lại từ năm 2014.

Kiến nghị hoàn thiện quy định

Theo HoREA, trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi mới nhất được công bố vào 5/8, Bộ Xây dựng không tiếp tục đề xuất chính sách phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp để bán, bán trả góp cho người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp đô thị.

Bên cạnh đó, tại cuộc họp Uỷ ban Thường vụ Quốc hội mở rộng ngày 29/7/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã đề xuất sử dụng cụm từ mua trả góp nhà ở thay thế cụm từ thuê mua nhà ở để vừa phản ánh đúng bản chất của hoạt động mua bán nhà trả dần tiền mua nhà trong một thời hạn, vừa dễ hiểu và thông dụng.

Do vậy, HoREA đề nghị giữ và hoàn thiện các quy định về chính sách phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp với khả năng chi trả của người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp.

Việc bố trí tái định cư được thực hiện theo hướng đa dạng hóa địa điểm, loại hình nhà, đất; ưu tiên tối đa việc duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng, bảo đảm điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Ưu tiên tái định cư ngay trên địa bàn

UBND thành phố Hà Nội vừa có báo cáo về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng được xác định là một trong những nhiệm vụ then chốt.

Quan điểm của thành phố là việc di dời phải gắn với bảo đảm ổn định cuộc sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng của người dân. Các khu tái định cư được yêu cầu có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, đồng thời đa dạng về vị trí và loại hình nhà, đất để người dân có thêm lựa chọn.

Thứ tự ưu tiên bố trí tái định cư được xác định theo hướng trước hết là bố trí ngay trên cùng địa bàn xã, phường. Trong đó, người dân ở khu vực ngoài bãi sông có thể được chuyển vào khu vực phía trong đê hoặc khu vực an toàn hơn trên chính địa bàn, nếu có quỹ đất phù hợp quy hoạch và đủ điều kiện triển khai.

Phối cảnh Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Ảnh: UBND thành phố Hà Nội

Trường hợp quỹ đất tại chỗ không đáp ứng đủ nhu cầu, thành phố sẽ nghiên cứu bố trí tại các khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý, tạo điều kiện để người dân tiếp tục làm việc, sản xuất, kinh doanh, học tập, sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và duy trì các quan hệ cộng đồng hiện có.

Tiếp đó, thành phố sẽ sử dụng các khu định cư tập trung đã hoặc có khả năng hoàn thành đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Các khu này phải bảo đảm giao thông kết nối, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian sinh hoạt cộng đồng, khu thương mại – dịch vụ và các điều kiện tạo sinh kế cho người dân.

Các khu đô thị đa mục tiêu được xác định là quỹ bổ sung, đáp ứng phần nhu cầu tái định cư còn thiếu và tạo thêm lựa chọn về đất ở thấp tầng, căn hộ chung cư, nhà ở xã hội.

Theo rà soát ban đầu, quỹ đất tái định cư phục vụ GPMB Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng dự kiến khoảng 265ha, phân bổ tại nhiều địa bàn. Trong đó, xã Mê Linh khoảng 72ha; xã Vĩnh Thanh và Đông Anh 30ha; xã Bát Tràng 35ha; xã Ô Diên 11ha; phường Thượng Cát và Đông Ngạc 12ha; phường Yên Sở 10ha; xã Nam Phù 72ha và xã Hồng Vân 23ha.

Thành phố lưu ý đây là quỹ đất dự kiến và sẽ tiếp tục rà soát, bổ sung, điều chỉnh về số lượng, quy mô để đáp ứng tối đa nhu cầu thực tế.

Đối với các địa bàn Thiên Lộc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên không có quỹ đất tái định cư phía trong đê, phương án được nghiên cứu là bố trí người dân vào các khu đô thị đa mục tiêu, khu định cư tập trung của thành phố.

Đáng chú ý, Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm – Đông Anh có quy mô khoảng 736,84ha tại xã Thư Lâm và xã Đông Anh, dự kiến bố trí khoảng 9.000 lô đất thấp tầng và khoảng 23.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội.

Theo kế hoạch, chậm nhất quý II/2027, khu đô thị này phải hoàn thành hạ tầng kỹ thuật đủ điều kiện bàn giao đất tái định cư thấp tầng. Đến quý IV/2029, dự kiến bàn giao các công trình nhà ở tái định cư và nhà ở xã hội cao tầng; toàn bộ dự án hoàn thành trong năm 2030. Khu đô thị sẽ phục vụ nhu cầu tái định cư của người dân thuộc các phường Hồng Hà, Long Biên, Bồ Đề, Thượng Cát, Phú Thượng, xã Đông Anh và các khu vực lân cận.

Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long tại xã Phúc Thịnh và xã Thiên Lộc có quy mô khoảng 474ha, dự kiến bố trí khoảng 5.000 lô đất thấp tầng và khoảng 5.000-10.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội. Hạ tầng kỹ thuật đủ điều kiện bàn giao đất tái định cư dự kiến hoàn thành chậm nhất quý II/2028; các công trình hạ tầng kỹ thuật và nhà ở tái định cư cao tầng hoàn thành vào năm 2030.

Tại khu vực phía Nam, Khu đô thị đa mục tiêu phường Lĩnh Nam có quy mô khoảng 169,5ha, dự kiến bố trí khoảng 20.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội. Các công trình hạ tầng kỹ thuật và nhà ở tái định cư cao tầng dự kiến hoàn thành chậm nhất quý I/2030.

Ngoài ra, thành phố còn nghiên cứu Khu đô thị đa mục tiêu tại phường Bồ Đề, phường Long Biên và xã Bát Tràng, quy mô khoảng 270,68ha, dự kiến khoảng 10.500 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội; Khu định cư Long Biên – Bồ Đề, quy mô khoảng 201ha, dự kiến khoảng 25.000 căn hộ chung cư; và Khu định cư Lĩnh Nam, quy mô khoảng 101ha, dự kiến khoảng 20.500 căn hộ chung cư.

Các quỹ nhà, đất này không chỉ phục vụ những địa bàn không có khả năng bố trí tái định cư tại chỗ mà còn được xác định là nguồn bổ sung chung cho toàn dự án trong trường hợp nhu cầu tại chỗ hoặc lân cận vượt khả năng đáp ứng.

Bồi thường đất bằng 2 lần mức quy định

Một nội dung đáng chú ý trong phương án chính sách là thành phố dự kiến áp dụng mức bồi thường bằng tiền về đất bằng hai lần so với mức quy định đối với các trường hợp đất ở, đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp đủ điều kiện pháp lý theo quy định của Luật Đất đai và các văn bản liên quan.

Đối với đất ở, nhóm đủ điều kiện gồm các trường hợp có quyết định giao đất, cho thuê đất, có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận theo quy định. Với đất nông nghiệp, các trường hợp có giấy chứng nhận, đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận hoặc sử dụng ổn định trước thời điểm luật định cũng được xem xét theo quy định.

Bên cạnh bồi thường về đất, người dân còn được bồi thường công trình, tài sản, chi phí đầu tư còn lại vào đất, thiệt hại đối với công trình, cây trồng, vật nuôi theo quy định.

Chính sách hỗ trợ cũng được đặt ra khá cụ thể, gồm hỗ trợ ổn định đời sống; ổn định sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ di dời vật nuôi; hỗ trợ tháo dỡ, phá dỡ, di chuyển.

Đặc biệt, đối với người sử dụng đất nông nghiệp bị thu hồi, chính sách hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm bằng 5 lần giá đất nông nghiệp được áp dụng theo quy định của thành phố.

Trường hợp tiền bồi thường về đất không đủ để mua suất tái định cư tối thiểu, người dân được Nhà nước hỗ trợ để đủ điều kiện mua suất tái định cư. Với những gia đình có nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng đủ điều kiện tách hộ, chính sách cũng cho phép xem xét thêm suất tái định cư cho từng hộ theo quy định.

Đối với trường hợp đất không được bồi thường nhưng người dân không còn nhà ở, nơi ở nào khác trên địa bàn, thành phố cũng nghiên cứu bố trí tái định cư. Trường hợp còn nhà ở, đất ở nhưng diện tích nhỏ hơn diện tích tối thiểu tách thửa cũng được xem xét theo chính sách đặc thù của thành phố.

Chỉ di dời khi đã có nơi ở mới

Một trong những nguyên tắc được UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh là việc bố trí tái định cư phải hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất.

Thành phố sẽ đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng khu tái định cư, quỹ nhà tái định cư phục vụ dự án và chỉ thực hiện di dời, GPMB các hộ dân khi đã bố trí nơi ở mới.

Quan điểm này nhằm hạn chế tình trạng người dân phải rời nơi ở cũ nhưng chưa có điều kiện ổn định cuộc sống tại nơi ở mới, đồng thời bảo đảm quá trình GPMB được thực hiện theo hướng công khai, minh bạch và có sự đồng thuận.

UBND thành phố cũng yêu cầu công bố, công khai đầy đủ các quy định về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để người dân biết và tham gia ý kiến. Thành phố cho biết sẽ xem xét thêm các chính sách nếu cần thiết, trên nguyên tắc phù hợp pháp luật và bảo đảm quyền lợi của người bị thu hồi đất, phải di dời, tháo dỡ tài sản.

Tuy nhiên, để bảo đảm tiến độ Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, thành phố dự kiến thực hiện GPMB ngay đối với các khu vực là đất công, đất nông nghiệp và những khu vực đủ điều kiện thu hồi đất, GPMB theo quy định, trong đó có cả trường hợp người dân tự nguyện di dời sớm.

Bên cạnh nhà ở và đất ở, công tác di chuyển mồ mả cũng là một nhiệm vụ lớn trong quá trình GPMB dự án. Theo báo cáo, tổng số mộ dự kiến phải di dời khoảng 109.000 ngôi.

Để đáp ứng nhu cầu này, UBND thành phố đã chỉ đạo các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực, đẩy nhanh chuẩn bị đầu tư, GPMB và xây dựng hạ tầng kỹ thuật các nghĩa trang tập trung của thành phố như Yên Kỳ, Thanh Tước, Chuyên Mỹ…

Theo tính toán, hệ thống nghĩa trang tập trung dự kiến có khả năng tiếp nhận khoảng 116.000 ngôi mộ vào năm 2027 và 330.000 ngôi vào năm 2035, qua đó tạo quỹ tiếp nhận phục vụ GPMB các dự án trọng điểm, trong đó có Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Với phương án trên, công tác GPMB dự án được đặt trong một cách tiếp cận khác: Chuẩn bị trước quỹ đất, quỹ nhà và hạ tầng tái định cư; ưu tiên giữ người dân ở lại địa bàn hoặc khu vực lân cận; đồng thời có chính sách bồi thường, hỗ trợ và tạo sinh kế đi kèm.

Đây cũng được xem là điều kiện quan trọng để triển khai dự án quy mô lớn nhưng hạn chế tối đa xáo trộn đời sống, bảo đảm người dân có nơi ở mới trước khi rời nơi ở cũ, qua đó tạo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện GPMB.

Việc phát triển không gian khu vực hai bên bờ sông Hồng lấy hệ thống công viên thân thiện với môi trường sinh thái làm chủ đạo, đồng thời có thể xem xét bố trí hệ thống giao thông có thể chấp nhận tác động ngập lụt ngắn hạn, cùng với các công trình không gian phục vụ hoạt động văn hóa, thể thao và công cộng.

Cùng với đó là các giải pháp đảm bảo về an toàn đê điều, thoát lũ (đảm bảo thoát lũ ứng với lũ tần suất 500 năm) như: Cải tạo bãi sông, nạo vét khu vực gần lòng sông để tăng khả năng thoát lũ, san gạt dựa theo cao độ tự nhiên của khu vực bãi tạo thành các cấp cao độ để bố trí các khu chức năng phù hợp; Xây dựng các tuyến đường nhằm tiếp cận với dòng sông, khai thác cảnh quan; Kèm theo đó là việc kè, cải tạo bờ bãi sông phù hợp với các khu chức năng tương đương nhằm tăng khả năng thoát lũ và tạo cảnh quan; nghiên cứu xây dựng các đập trên sông để duy trì mực nước về mùa kiệt, mùa lũ mở hoàn toàn (vị trí cụ thể sẽ xem xét trong quá trình nghiên cứu và triển khai dự án cụ thể trong giai đoạn tiếp theo).

Đáng chú ý, khu vực nghiên cứu hiện có khoảng 279.525 người sinh sống, gồm cả dân cư đô thị và ngoại thành. Việc điều chỉnh quy hoạch, triển khai hệ thống giao thông, công viên, không gian công cộng và các khu đô thị có thể tác động trực tiếp đến một số khu dân cư, đất sản xuất, hoạt động kinh doanh và đời sống cộng đồng.

Vì vậy, cùng với yêu cầu bảo đảm an toàn phòng, chống lũ, việc chuẩn bị phương án tái định cư và ổn định đời sống người dân là một trong những nội dung quan trọng cần được công khai, lấy ý kiến và hoàn thiện trước khi triển khai các bước tiếp theo.

Phối cảnh trục đại lộ Sông Hồng. Ảnh: Phan Phương/TTXVN

Ưu tiên duy trì địa bàn sinh sống

Theo hồ sơ lấy ý kiến, việc bố trí tái định cư được nghiên cứu trên cơ sở đáp ứng nguyện vọng của đa số cộng đồng dân cư, đa dạng hóa địa điểm và loại hình nhà, đất tái định cư. Thành phố đặt ra yêu cầu ưu tiên tối đa việc duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng; bảo đảm khu tái định cư có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Thứ tự ưu tiên trước hết là bố trí tái định cư ngay trên cùng địa bàn xã, phường. Người dân tại khu vực ngoài bãi sông được nghiên cứu chuyển vào phía trong đê hoặc nơi an toàn hơn trên chính địa bàn nếu có quỹ đất, phù hợp quy hoạch và đáp ứng điều kiện triển khai dự án.

Trường hợp quỹ đất tại chỗ không đủ, thành phố nghiên cứu bố trí tại khu vực lân cận, có khoảng cách hợp lý, thuận lợi để người dân tiếp tục làm việc, sản xuất, kinh doanh, học tập, sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và duy trì các quan hệ cộng đồng.

Đối với những địa bàn không có quỹ đất phù hợp, người dân dự kiến được bố trí tại các khu định cư tập trung hoặc khu đô thị đa mục tiêu. Những khu vực này phải được đầu tư đồng bộ về giao thông, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian sinh hoạt cộng đồng, thương mại, dịch vụ và các điều kiện hỗ trợ sinh kế.

Trước đó kiểm tra hai dự án khu đô thị đa mục tiêu tại Thư Lâm – Đông Anh và Bắc Thăng Long ngày 1/6/2026, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng đây không chỉ là nơi ở mà còn là không gian cộng đồng, nơi người dân có điều kiện phát triển kinh tế, tiếp cận giáo dục, y tế và các dịch vụ xã hội thiết yếu.

Tại phiên họp tập thể UBND thành phố thường kỳ tháng 6, ngày 5/6/2026, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện phương án tái định cư đối với các dự án lớn, trong đó có Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Chủ tịch UBND thành phố lưu ý, những dự án có quy mô di dời hàng chục nghìn hộ dân phải xây dựng trước các khu tái định cư đồng bộ, “có hạ tầng, có dịch vụ, có điều kiện sinh kế” mới có thể tạo được sự đồng thuận của người dân.

Những yêu cầu này cho thấy tái định cư không chỉ là chuyển người dân từ nơi ở cũ sang một căn nhà mới. Hiệu quả của phương án còn phụ thuộc vào khả năng duy trì việc làm, thu nhập, điều kiện học tập của trẻ em, chăm sóc sức khỏe và các quan hệ gia đình, làng xóm đã hình thành qua nhiều thế hệ.

Khu vực ven sông Hồng có nhiều hộ dân sống bằng sản xuất nông nghiệp, làng nghề, dịch vụ và kinh doanh nhỏ gắn với vị trí cư trú. Nếu nơi ở mới quá xa hoặc thiếu điều kiện tạo việc làm, người dân có thể được cải thiện về chỗ ở nhưng lại gặp khó khăn trong ổn định cuộc sống. Bởi vậy, phương án tái định cư cần gắn với giải pháp chuyển đổi nghề, hỗ trợ sản xuất, bố trí mặt bằng kinh doanh và kết nối giao thông phù hợp.

Chuẩn bị quỹ đất, đa dạng loại hình nhà ở

Trên cơ sở rà soát của các sở, ngành và ý kiến của các xã, phường liên quan, quỹ đất tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng dự kiến được bố trí tại cùng địa bàn hoặc khu vực lân cận với tổng diện tích khoảng 265 ha.

Quỹ đất được nghiên cứu tại các xã, phường Mê Linh, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Yên Sở, Nam Phù và Hồng Vân. Quy mô, số lượng và vị trí cụ thể sẽ tiếp tục được rà soát, bổ sung, điều chỉnh theo nhu cầu thực tế.

Đối với các địa bàn Thiên Lộc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề và Long Biên, do không có quỹ đất tái định cư phía trong đê, phương án đang được nghiên cứu là bố trí người dân vào các khu đô thị đa mục tiêu hoặc khu định cư tập trung của thành phố.

Một số khu vực được đưa vào phương án gồm Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm – Đông Anh, quy mô khoảng 736,84 ha; Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long tại các xã Phúc Thịnh và Thiên Lộc, quy mô khoảng 474 ha; Khu đô thị đa mục tiêu tại phường Lĩnh Nam, quy mô khoảng 169,5 ha.

Ngoài ra, còn có Khu đô thị đa mục tiêu tại các phường Bồ Đề, Long Biên và xã Bát Tràng, quy mô khoảng 270,68 ha; Khu định cư Long Biên – Bồ Đề, quy mô khoảng 201 ha và Khu định cư Lĩnh Nam, quy mô khoảng 101 ha.

Các khu đô thị, khu định cư được nghiên cứu để cung cấp nhiều loại hình lựa chọn, gồm đất ở thấp tầng, căn hộ chung cư, nhà ở tái định cư và nhà ở xã hội. Đây đồng thời là quỹ bổ sung cho những địa bàn không đủ khả năng bố trí tái định cư tại chỗ.

Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm – Đông Anh dự kiến có khoảng 9.000 lô đất thấp tầng và khoảng 23.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội. Hạ tầng kỹ thuật đủ điều kiện bàn giao đất tái định cư thấp tầng dự kiến hoàn thành chậm nhất trong quý II/2027; các công trình nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội cao tầng dự kiến được bàn giao chậm nhất trong quý IV/2029 và toàn bộ dự án hoàn thành vào năm 2030.

Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long dự kiến bố trí khoảng 5.000 lô đất thấp tầng và từ 5.000 đến 10.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội. Hạ tầng kỹ thuật đủ điều kiện bàn giao đất tái định cư dự kiến hoàn thành chậm nhất trong quý II/2028; các công trình hạ tầng và nhà ở cao tầng hoàn thành vào năm 2030.

Theo định hướng được thành phố công bố ngày 1/6/2026, khoảng 40-50% quỹ nhà tại các khu đô thị đa mục tiêu sẽ được dành phục vụ tái định cư cho các dự án trọng điểm. Các dự án được phát triển theo mô hình kết hợp nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội và các chức năng đô thị khác, gắn với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ.

Tuy nhiên, đây là các phương án đang được nghiên cứu, lấy ý kiến. Quy mô, số lượng căn hộ, địa bàn bố trí và tiến độ của từng dự án còn phải tiếp tục được rà soát, hoàn thiện theo quy hoạch, khả năng đầu tư và nhu cầu tái định cư thực tế.

Tái định cư phải đi trước thu hồi đất

Theo định hướng của thành phố, việc bố trí tái định cư phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất. Các hộ dân chỉ thực hiện di dời, giải phóng mặt bằng khi đã được bố trí nơi ở mới theo phương án được phê duyệt.
Đối với đất ở đủ điều kiện bồi thường, người dân được xem xét bố trí tái định cư theo quy định. Trường hợp gia đình có nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng cùng sinh sống và đủ điều kiện tách hộ, phương án đặt ra việc xem xét thêm suất tái định cư cho từng hộ.

Trường hợp đất không đủ điều kiện được bồi thường nhưng người bị thu hồi đất không còn nhà ở, đất ở khác trên địa bàn, việc bố trí tái định cư được xem xét theo quy định. Người còn nhà ở, đất ở nhưng diện tích nhỏ hơn mức tối thiểu để tách thửa cũng được nghiên cứu giải quyết nhằm bảo đảm chỗ ở.

Các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải được thực hiện theo Luật Đất đai, các nghị định của Chính phủ và quy định của thành phố. Mỗi trường hợp cụ thể còn phụ thuộc vào nguồn gốc, loại đất, hồ sơ pháp lý, thời điểm sử dụng đất và phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Do đó, việc lấy ý kiến điều chỉnh quy hoạch không đồng nghĩa với quyết định thu hồi đất, mức bồi thường hoặc vị trí tái định cư đã được xác định đối với từng hộ gia đình. Các bước khảo sát, kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, lập và phê duyệt phương án vẫn phải được thực hiện đúng trình tự, công khai và có sự tham gia của người dân.

Đối với dự án có phạm vi lớn, liên quan đến nhiều cộng đồng dân cư như Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, sự đồng thuận không chỉ được tạo ra bằng giá trị bồi thường. Điều quan trọng là người dân nhìn thấy rõ nơi ở tương lai, khả năng tiếp tục làm việc, học tập, sản xuất, kinh doanh và duy trì những mối quan hệ cộng đồng vốn có.

Tái định cư đi trước, hạ tầng đi cùng và sinh kế được duy trì vì vậy phải trở thành những yêu cầu xuyên suốt. Đây là điều kiện để quá trình tổ chức lại không gian ven sông vừa đáp ứng mục tiêu phát triển đô thị, vừa bảo đảm quyền và lợi ích lâu dài của người dân.

Tại Điều 66 Nghị định 339 quy định về vi phạm quy định chung về kinh doanh bất động sản đã quy định rõ: Phạt tiền từ 120.000.000 – 160.000.000 đồng đối với một trong các hành vi.

Thứ nhất, kinh doanh bất động sản nhưng không thành lập doanh nghiệp hoặc không thành lập hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của pháp luật trong trường hợp pháp luật kinh doanh bất động sản quy định phải thành lập;

Thứ hai, tổ chức, cá nhân mua, thuê, thuê mua nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng của doanh nghiệp kinh doanh bất động sản mà sử dụng không đúng quy định.

Nghị định cũng quy định phạt tiền từ 160.000.000 – 200.000.000 đồng đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản không đáp ứng điều kiện theo quy định.

Phạt tiền từ 300.000.000 – 400.000.000 đồng đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản có hành vi không công khai hoặc công khai không đầy đủ, không chính xác, không trung thực thông tin về bất động sản. Ảnh minh họa: Phong Sơn

Nghị định cũng quy định phạt tiền từ 240.000.000 – 300.000.000 đồng đối với chủ đầu tư dự án, doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản có hành vi nhận tiền thanh toán theo hợp đồng kinh doanh bất động sản, hợp đồng kinh doanh dịch vụ bất động sản từ khách hàng không thông qua tài khoản mở tại tổ chức tín dụng trong nước hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.

Mức phạt tiền từ 300.000.000 – 400.000.000 đồng áp dụng đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản có hành vi không công khai hoặc công khai không đầy đủ, không chính xác, không trung thực thông tin về bất động sản, dự án bất động sản trước khi đưa vào kinh doanh hoặc không cập nhật thông tin đã công khai khi có sự thay đổi trong trường hợp pháp luật về kinh doanh bất động sản quy định phải công khai thông tin, trừ trường hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều 67, điểm a khoản 3 Điều 68, khoản 2 Điều 69 của Nghị định.

Mức phạt tiền từ 400.000.000 – 500.000.000 đồng áp dụng đối với một trong các hành vi sau: Kinh doanh bất động sản trong phạm vi khu vực bảo vệ theo quy định của pháp luật về quốc phòng, an ninh; Kinh doanh nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản không đúng hình thức, phạm vi kinh doanh theo quy định.

Đối với cá nhân môi giới bất động sản, theo Điều 73, cá nhân hành nghề môi giới bất động sản không có chứng chỉ hành nghề; hoặc có chứng chỉ nhưng không làm việc trong doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản hay doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản sẽ bị phạt từ 40 – 60 triệu đồng.

Mức phạt này cũng áp dụng với cá nhân không thực hiện quy chế hoạt động của sàn giao dịch hoặc doanh nghiệp môi giới nơi mình làm việc.

Theo phản ánh của một công dân, ngày 7/3/1997, bố của công dân này được cấp một giấy chứng nhận quyền sử dụng chung cho một thửa đất ở và một thửa đất ao hồ giáp nhau và nằm trong một khuôn viên. 

Đến ngày 31/12/2011, UBND cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) theo dự án. Cụ thể, 2 thửa đất được cấp thành 2 giấy chứng nhận riêng, gồm một giấy chứng nhận đất ở đô thị và một giấy chứng nhận đất nuôi trồng thủy sản.

Từ tình huống trên, công dân đặt câu hỏi: Thửa đất nuôi trồng thủy sản được cấp giấy chứng nhận riêng ngày 31/12/2011 có được xác định là đất vườn, ao gắn liền với đất ở được tách trước năm 2014 hay không?

Cần rà soát, kiểm tra hồ sơ địa chính để xác định ao có nguồn gốc gắn liền đất ở. Ảnh minh họa: Hồng Khanh

Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là vụ việc cụ thể, cần căn cứ vào hồ sơ lưu trữ cũng như các quy định cụ thể do địa phương ban hành theo thẩm quyền để xem xét, giải quyết.

Do không có đầy đủ thông tin, hồ sơ và tài liệu liên quan, Bộ không có đủ cơ sở để trả lời cụ thể trường hợp của công dân.

Tuy nhiên, cơ quan này đưa ra ý kiến chung dựa trên nội dung phản ánh.

Theo đó, năm 1997 gia đình được cấp 1 giấy chứng nhận cho 2 thửa đất, gồm: 1 thửa đất có mục đích đất ở và 1 thửa đất có mục đích đất ao và đến năm 2011 đã được cấp đổi thành 2 giấy chứng nhận.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân liên hệ UBND cấp xã nơi có đất để rà soát, kiểm tra hồ sơ địa chính trước thời điểm ngày 7/3/1997.

Trường hợp hồ sơ địa chính lưu trữ có thể hiện phần diện tích đất ao có nguồn gốc là đất vườn, ao gắn liền với đất ở trước đây và đã được đo đạc tách thành các thửa riêng để cấp giấy chứng nhận năm 1997 thì thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận vào mục đích đất ao (được cấp đổi giấy chứng nhận năm 2011 là đất nuôi trồng thủy sản) được xác định là đất nguồn gốc là đất vườn, ao gắn liền đất ở. 

Việc xác định đúng nguồn gốc thửa đất có ý nghĩa trực tiếp đối với số tiền sử dụng đất phải nộp khi chuyển mục đích sang đất ở.

Cụ thể, Bộ dẫn điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội, theo đó trường hợp đất có nguồn gốc là đất vườn, ao gắn liền với đất ở và thuộc diện được quy định thì được áp dụng quy định về tính tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở.

Bộ đề nghị công dân liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được xem xét, giải quyết.