Category: Tin BĐS Việt Nam

Phát triển gần 900.000 căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê

Thời gian qua, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương, phát triển nhà ở xã hội đã đạt những kết quả tích cực. Tuy nhiên, cung vẫn chưa theo kịp cầu. Nguồn cung còn thiếu, trong khi cơ cấu sản phẩm vẫn thiên về nhà để bán. Nhà ở cho thuê với giá phù hợp nhu cầu thiết thực của người lao động, nhất là tại các đô thị và khu công nghiệp vẫn còn rất hạn chế.

Khu nhà cho công nhân tại khu công nghiệp Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN

Nhằm hiện thực hóa quan điểm về “quyền có nơi ở hợp pháp là quyền cơ bản của công dân” và bảo đảm mọi người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp với khả năng chi trả, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 303/NQ-CP, theo đó, mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp. Trong giai đoạn 2026 – 2030 Chính phủ giao 34 tỉnh, thành phố trên cả nước phát triển 899.857 căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; 191.023 căn nhà ở cho thuê, 708.834 căn nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua.

Có thể thấy đây là một sự thay đổi rất lớn về tư duy chính sách, xác định nhà ở cho thuê là một phân khúc chiến lược, dài hạn, bởi thực tế cho thấy, không phải người thu nhập thấp nào cũng đủ khả năng mua một căn nhà ở xã hội. Với một công nhân mới đến khu công nghiệp, một người lao động trẻ mới lập nghiệp hay một gia đình có thu nhập chưa ổn định, một căn nhà cho thuê với giá hợp lý, vị trí thuận lợi với hạ tầng đồng bộ có thể thiết thực hơn rất nhiều so với một cơ hội mua nhà nằm ngoài khả năng tài chính.

Gỡ nút thắt thủ tục

Thực tế cho thấy, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê đang đứng trước không ít điểm nghẽn, từ quỹ đất bố trí chưa bảo đảm, thủ tục đầu tư còn trải qua nhiều khâu. Một dự án phải đi qua nhiều “cửa” về quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường…, trong khi các thủ tục chưa thực sự được liên thông khiến thời gian triển khai kéo dài, chi phí tăng và làm giảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Trong khi đó, người thu nhập thấp lại gặp khó trong tiếp cận tín dụng, còn doanh nghiệp phải cân đối giữa chi phí đầu vào, giá bán bị kiểm soát và hiệu quả đầu tư. Do đó, muốn tăng nhanh nguồn cung, cần chuyển mạnh từ tư duy “gỡ từng thủ tục” sang tháo gỡ đồng bộ, đưa nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê vào diện ưu tiên đặc biệt về thủ tục.

Để về đích với 899.857 căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, Chính phủ đã giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, nghiên cứu, chỉ đạo các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội tăng chỉ tiêu nhà ở xã hội cho thuê, cho thuê mua, giảm nhà ở xã hội để bán. Cùng với đó, bố trí đủ quỹ đất để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê tại các vị trí thuận lợi, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Có cơ chế khuyến khích nhà đầu tư đã có sẵn quỹ đất sạch phù hợp với quy hoạch, đáp ứng về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, có đủ năng lực tài chính đề xuất dự án để thực hiện giao chủ đầu tư theo quy định.

Đáng chú ý, Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đưa các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê vào nhóm “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”; thực hiện đồng thời, song song các quy trình về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường; rút ngắn tối đa thời gian thẩm định, phê duyệt dự án, giao đất, cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan bảo đảm cắt giảm tối đa thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

“Luồng xanh” phải dựa trên các tiêu chí cụ thể

Cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” được coi là một tháo gỡ rất quan trọng về mặt thủ tục đối với việc triển khai dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Rút ngắn thời gian thủ tục không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mà còn góp phần rút ngắn thời gian người dân phải chờ đợi một nơi ở phù hợp.

Tuy nhiên, cũng cần phải xác định rõ, “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” không có nghĩa là nới lỏng tiêu chuẩn, bỏ qua quy định pháp luật. Càng không thể để cơ chế ưu tiên trở thành một “đường tắt” thiếu minh bạch, hay cơ chế “ưu ái” tùy tiện cho một chủ đầu tư nào đó. “Luồng xanh” phải là một quy trình nhanh hơn, phối hợp tốt hơn, thủ tục gọn hơn nhưng vẫn đầy đủ điều kiện, chặt chẽ về pháp lý và minh bạch về trách nhiệm. Theo đó, xác định rõ tiêu chí dự án được đưa vào “luồng xanh”. Những dự án phù hợp quy hoạch, có quỹ đất rõ ràng, đáp ứng yêu cầu về hạ tầng, chủ đầu tư có năng lực và đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý cần được nhận diện ngay từ đầu để tổ chức quy trình xử lý ưu tiên.

Một quy trình “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” là rất cần thiết nhưng sẽ là chưa đủ nếu chưa có cơ chế số hóa toàn bộ quá trình xử lý. Một dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê liên quan đến nhiều sở, ngành. Do đó, nếu không được số hóa thì nguy cơ hồ sơ bị “đi lòng vòng” là rất lớn. Mỗi dự án nên có một quy trình rõ ràng trên hệ thống số: hồ sơ đang ở đâu, cơ quan nào xử lý, thời hạn bao lâu, thủ tục nào cần bổ sung, khâu nào đang chậm và trách nhiệm thuộc về ai. Khi tiến độ được nhìn thấy bằng dữ liệu, việc đôn đốc cũng chuyển từ cảm tính sang quản trị bằng kết quả. Đây cũng là cách để ngăn chặn cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” biến thành cơ chế xin – cho. Ưu tiên phải được xác lập bằng tiêu chí công khai, tiến độ phải được kiểm soát bằng dữ liệu, trách nhiệm phải được nhận diện bằng thời hạn cụ thể.

“Luồng xanh”, “luồng ưu tiên” không phải là ưu tiên cho một dự án bất động sản. Đó là ưu tiên cho một nhu cầu an sinh cấp thiết. Do đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá tình hình thực hiện phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; tăng cường hoạt động giám sát của cộng đồng để các công trình, dự án được thực hiện đúng quy hoạch, thiết kế, bảo đảm chất lượng, tránh thất thoát, lãng phí.

Không chỉ rút ngắn một quy trình hành chính, mà “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” cho các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê là rút ngắn khoảng cách giữa chính sách và cuộc sống. Khi thủ tục được xử lý nhanh hơn, các cơ quan phối hợp nhịp nhàng hơn, dự án sẽ sớm triển khai. Mỗi ngày thủ tục được rút ngắn là thêm một ngày người dân có cơ hội an cư. Vì vậy, “luồng xanh” chính là cách biến nguồn lực, chủ trương và chính sách nhân văn thành những mái ấm cụ thể, thiết thực và đúng đối tượng.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Công điện số 68/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính.

Xử lý ngay cơ sở nhà, đất không sử dụng quá 12 tháng

Theo báo cáo của Bộ Tài chính và Thanh tra Chính phủ, một số địa phương đã tích cực xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư, số cơ sở chưa hoàn thành xử lý còn dưới 100. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều địa phương chậm triển khai, với trên 500 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được xử lý, khai thác triệt để.

Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở Trung ương và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, kết quả sắp xếp, xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi quản lý.

Ảnh minh họa. Nguồn: VGP

Các cơ quan, địa phương phải thực hiện nghiêm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; ban hành đầy đủ văn bản thuộc thẩm quyền, đẩy nhanh tổ chức khai thác, xử lý, khắc phục tình trạng nhà, đất bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả hoặc không đúng quy định, bảo đảm hoàn thành trong năm 2026.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu xử lý ngay các cơ sở nhà, đất không sử dụng quá 12 tháng đã được cơ quan thanh tra chỉ ra; không đặt ra các yêu cầu, điều kiện, thủ tục xin ý kiến lòng vòng gây cản trở việc khai thác, xử lý.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả xử lý

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan chức năng tiếp nhận các cơ sở nhà, đất dôi dư đã có quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý theo thời hạn quy định. 

Trường hợp hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ, chưa cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc còn vướng mắc về ranh giới, hiện trạng thì ghi nhận cụ thể tại biên bản bàn giao, không yêu cầu hoàn thiện hồ sơ trước khi bàn giao.

Lãnh đạo UBND cấp tỉnh phải trực tiếp chỉ đạo Sở Tài chính phối hợp các sở, ngành làm việc với từng xã, phường, đặc khu để đôn đốc, hướng dẫn xây dựng phương án khai thác, xử lý và cho ý kiến trực tiếp đối với các phương án, bảo đảm đúng quy định, hiệu quả.

Thủ tướng yêu cầu rà soát đầy đủ, chính xác các cơ sở nhà, đất dôi dư; cơ sở nào đủ điều kiện phải trình, phê duyệt phương án và tổ chức xử lý, khai thác ngay.

Đồng thời, xử lý nghiêm các trường hợp chây ỳ, đùn đẩy, trốn tránh trách nhiệm, gây khó dễ, nhũng nhiễu trong xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư, kể cả xử lý về công tác cán bộ. Kết quả thực hiện sẽ được đánh giá thông qua KPI đối với người đứng đầu các cấp, cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Khu tái định cư Thượng Thanh (phường Việt Hưng). Ảnh: Đỗ Tâm

Quỹ nhà hiện sắp cạn

Theo báo cáo mới đây của Sở Xây dựng Hà Nội, toàn thành phố hiện có 204 tòa nhà với 19.379 căn hộ tái định cư. Đáng chú ý, 19.360 căn hộ đã được bố trí, chiếm 99,9% tổng số căn hộ. Trong số này, 17.363 căn đã có quyết định bán nhà, chiếm 89,7%; 1.997 căn, tương đương 10,3%, đã được bố trí nhưng các đơn vị được bố trí chưa trình quyết định bán nhà.

Những con số trên cho thấy, quỹ nhà tái định cư hiện hữu về cơ bản đã được sử dụng hết. Trong khi đó, nhu cầu mới đang tăng nhanh. Sở Xây dựng đã nhận được nhu cầu sử dụng căn hộ tái định cư của 51 phường, xã và các Ban Quản lý dự án đầu tư của thành phố. Tổng nhu cầu giai đoạn 2026-2030 là 19.371 căn, chưa bao gồm nhu cầu của Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và Dự án Khu đô thị thể thao Olympic. Áp lực tập trung ngay trong 2 năm đầu. Năm 2026 cần 8.663 căn, năm 2027 cần 4.583 căn.

Tái định cư không thể được xem là khâu đi sau giải phóng mặt bằng. Quỹ nhà phải được chuẩn bị song hành với tiến độ dự án, nếu không sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động, tổ chức di dời và bàn giao mặt bằng.

Thực tế tại phường Khương Đình cho thấy, giải pháp tái định cư chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với quyền lợi và sự ổn định của từng hộ dân. Dự án đường Vành đai 2,5 đoạn Nguyễn Trãi – Đầm Hồng trên địa bàn phường có chiều dài 1,52km, thu hồi 60.902,1m² đất của 736 trường hợp, gồm 720 hộ gia đình, cá nhân và 16 tổ chức. Đến ngày 27-5-2026, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành; 418 căn hộ và 202 ô đất tái định cư đã được bố trí cho các trường hợp đủ điều kiện.

Là một trong những hộ thuộc diện phải di dời, gia đình ông Trần Xuân Hải (ngõ 65, phố Khương Đình) đã hoàn tất bốc thăm tái định cư và chờ nhận nhà. Ông Trần Xuân Hải cho biết, gia đình sẵn sàng bàn giao mặt bằng sớm, ủng hộ việc triển khai dự án. Còn bà Tuyết Mai, hộ dân thuộc diện tái định cư chia sẻ niềm vui khi bốc được căn hộ 177m², có vị trí gần nơi ở cũ, thuận lợi cho việc đi lại, học tập và làm việc của các thành viên trong gia đình…

Lấy chất lượng nơi ở mới của người dân làm thước đo

Nhà tái định cư N01 (Khu đô thị mới Cầu Giấy). Ảnh: Quang Thái

Từ câu chuyện ở phường Khương Đình có thể thấy, một trong những giải pháp quan trọng của Hà Nội là chuẩn bị quỹ nhà tái định cư gắn với vị trí, thời điểm và nhu cầu thực tế của người dân, thay vì chỉ tính đủ số lượng căn hộ. Khi nơi ở mới bảo đảm thuận tiện cho việc làm, học tập, sinh hoạt và duy trì các mối quan hệ cộng đồng, người dân sẽ yên tâm bàn giao mặt bằng.

Đây cũng là yêu cầu cần được tính đến tại những địa bàn có nhu cầu tái định cư lớn. Chẳng hạn, phường Thanh Liệt tổng hợp nhu cầu lên tới hàng nghìn căn hộ; phường Đống Đa đề xuất 800 căn hộ phục vụ Dự án Vành đai 2, đoạn Ngã Tư Sở – Cầu Giấy. Tại phường Phú Thượng, nhu cầu tái định cư liên quan đến nhiều dự án, trong đó có Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng; còn phường Việt Hưng cần quỹ tái định cư phục vụ các dự án giao thông, đường sắt và chỉnh trang đô thị.

Do vậy, thành phố chuyển từ tư duy “mỗi dự án một quỹ nhà” sang xây dựng một hệ thống quỹ nhà có khả năng điều phối linh hoạt. Khu tái định cư có thể được thiết kế, quản lý theo hướng đa mục tiêu, phù hợp với biến động nhu cầu giữa các địa bàn và từng thời kỳ.

Định hướng này đã được đặt ra trong báo cáo của Sở Xây dựng. Nghị quyết số 524/NQ-HĐND ngày 27-1-2026 của HĐND thành phố Hà Nội về điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở thành phố Hà Nội giai đoạn 2021-2030 và Quyết định số 1133/QĐ-UBND ngày 13-3-2026 của UBND thành phố Hà Nội phê duyệt Kế hoạch phát triển nhà ở thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030 xác định đa dạng hóa, chuyển đổi linh hoạt công năng giữa nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, nhà tạm cư, nhà ở xã hội cho thuê và các mục tiêu an sinh nhà ở khác. Cùng với tạo nguồn cung mới, thành phố xử lý hiệu quả quỹ nhà đã có. 1.997 căn hộ đã bố trí nhưng chưa trình bán cho thấy vẫn còn dư địa để nâng cao hiệu quả quản lý, hoàn thiện thủ tục và đưa tài sản vào khai thác đúng mục đích.

Quan trọng hơn, việc lập kế hoạch quỹ nhà tái định cư phải đi cùng tiến độ giải phóng mặt bằng của từng dự án. Kinh nghiệm tại phường Khương Đình cho thấy, chính quyền đã trực tiếp đối thoại, vận động người dân; đồng thời đẩy nhanh việc bố trí nhà tái định cư. Đến ngày 27-5-2026, địa phương hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án Vành đai 2,5; việc thi công được triển khai theo phương thức có mặt bằng đến đâu tổ chức thi công đến đó.

19.371 căn hộ trong 5 năm, trong đó 13.246 căn cần cho riêng 2 năm 2026-2027 là bài toán lớn đối với Hà Nội. Đây cũng là cơ hội để thành phố hình thành phương thức mới: Quỹ nhà tái định cư được chuẩn bị chủ động, điều phối linh hoạt và lấy chất lượng nơi ở mới của người dân làm thước đo. Mục tiêu cuối cùng của tái định cư là đưa hộ dân từ căn nhà cũ sang căn hộ mới ổn định hơn để họ yên tâm bàn giao mặt bằng, tiếp tục cuộc sống trong không gian đô thị phát triển bền vững.

Hơn 100 trường đã được đưa vào sử dụng

Chương trình xây dựng trường liên cấp tại các xã biên giới đang được triển khai với quy mô 229 trường. Trong đó, 226 trường sử dụng vốn ngân sách nhà nước (gồm 220 trường dự kiến sử dụng nguồn hỗ trợ từ ngân sách trung ương và 6 trường tại Quảng Ninh đầu tư bằng ngân sách địa phương). 3 trường còn lại sử dụng nguồn xã hội hóa, vốn tài trợ của các địa phương Lai Châu, Điện Biên và Cao Bằng.

Để triển khai chương trình, Bộ Tài chính đã tham mưu, báo cáo cấp có thẩm quyền cân đối 51.700 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương; các địa phương huy động khoảng 4.000 tỷ đồng từ ngân sách địa phương.

Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Phương Anh

Đến nay, nguồn lực từ ngân sách trung ương đã được phân bổ qua 5 đợt cho các địa phương với tổng số 37.217,023 tỷ đồng để thực hiện 201/220 trường sử dụng nguồn vốn này.

Trong đó, 99 trường khởi công năm 2025 được bố trí 23.654,187 tỷ đồng; 102 trường khởi công năm 2026 được bố trí 13.562,836 tỷ đồng. Theo tổng hợp của Bộ Giáo dục và Đào tạo, số vốn ngân sách trung ương đã giao đáp ứng nhu cầu vốn của các trường trong từng nhóm.

Tính đến ngày 24/9/2026, các địa phương đã phân bổ chi tiết 31.275,784 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương cho 220 trường. Số vốn chưa phân bổ còn 5.941,239 tỷ đồng.

Lũy kế giải ngân vốn ngân sách trung ương đến hết ngày 24/9 đạt 15.791,021 tỷ đồng. Tính theo số vốn đã được Thủ tướng Chính phủ giao, tiến độ giải ngân đạt khoảng 42%; còn nếu tính trên số vốn đã phân bổ chi tiết, tỷ lệ đạt 67%. Kết quả này tăng khoảng 9% so với mức giải ngân 13.723,5 tỷ đồng của tháng 8.

Ở nguồn ngân sách địa phương, các địa phương đã bố trí 1.259,196 tỷ đồng cho 220 trường.

Nhóm trường khởi công năm 2025 đã được bố trí 577,926 tỷ đồng, trong đó giải ngân 429,619 tỷ đồng, đạt 74% kế hoạch vốn địa phương đã phân bổ. Nhóm khởi công năm 2026 được bố trí 681,27 tỷ đồng, giải ngân 498,881 tỷ đồng, đạt 73% kế hoạch đã phân bổ.

Đáng chú ý, số vốn ngân sách địa phương bố trí cho nhóm trường khởi công năm 2026 đã tăng 58% so với tháng 8; số vốn giải ngân cao gấp 2,6 lần kết quả của tháng trước.

Những con số trên cho thấy nguồn lực đang tiếp tục được đưa vào các dự án. Tuy nhiên, tốc độ hoàn thành giữa hai nhóm trường đang có sự chênh lệch lớn.

Với 108 trường khởi công năm 2025 (trong đó có 99 trường đã sử dụng ngân sách trung ương), tỷ lệ hoàn thành dự án bình quân đã đạt 92%. Đến nay, 101 trường đang vận hành phục vụ năm học mới 2026 – 2027, nhưng còn 7 trường chưa thể vận hành do còn phải hoàn thiện các hạng mục phục vụ nội trú, bán trú.

So với thời điểm đầu tháng 9, đã có thêm 10 trường hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng. Trong đó, 36 trường sử dụng vốn ngân sách trung ương và 2 trường sử dụng vốn tài trợ của tỉnh Lai Châu, Điện Biên đã hoàn thành.

Số trường còn lại cũng đang ở những mức độ hoàn thành khác nhau. Có 61 trường đạt khối lượng từ 80 – 96%; 6 trường đạt từ 74 – 79% và 3 trường đạt từ 51 – 69%. Các công trình này dự kiến tiếp tục hoàn thiện trong những tháng cuối năm.

Nhóm trường mới vẫn còn nhiều việc phải làm

Nếu nhóm trường khởi công năm 2025 chỉ còn 7 trường đang còn phải hoàn thiện thì nhóm trường khởi công năm 2026 mới ở giai đoạn đầu của quá trình triển khai. Tỷ lệ hoàn thành bình quân của nhóm này hiện mới đạt 7%.

Nguyên nhân chủ yếu được nêu ra là do các địa phương đang tập trung cho công tác chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng. Vì vậy, tiến độ của nhóm trường này sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng hoàn thành các công việc chuẩn bị để chuyển sang thi công thực tế. Đây cũng là nhóm dự án phải đối mặt với những khó khăn vốn đã xuất hiện tại các công trình khởi công trước đó.

Hơn nữa, các xã biên giới phần lớn nằm ở vùng sâu, vùng xa, có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn. Địa hình hiểm trở, chia cắt; địa chất phức tạp với những khu vực có túi bùn, nền đá gốc hoặc hố sụt khó lường khiến việc khảo sát, xử lý nền móng và tổ chức thi công gặp nhiều trở ngại.

Thời tiết cũng tác động trực tiếp đến tiến độ. Trong quá trình triển khai các trường khởi công năm 2025, bão, lũ đã gây ảnh hưởng nặng nề tại nhiều tỉnh biên giới, làm ảnh hưởng lớn đến công tác xây dựng.

Nguồn vật liệu xây dựng và nhân công tiếp tục là một điểm nghẽn. Việc triển khai đồng thời nhiều công trình làm nhu cầu vật liệu tăng cao, trong khi điều kiện vận chuyển đến các địa bàn vùng biên vốn đã khó khăn. Tình trạng thiếu lao động, nhất là lao động có tay nghề, cũng khiến nhiều công trường thiếu nhân lực để tổ chức thi công theo kế hoạch.

Không chỉ thiếu nguồn lực, chi phí đầu vào cũng đang tạo thêm sức ép. Khối lượng công việc phát sinh lớn hơn dự kiến cùng với biến động mạnh của giá nhân công, vật liệu xây dựng làm phát sinh chi phí, tăng tổng mức đầu tư và ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công cũng như tâm lý của nhà thầu.

Gỡ mặt bằng, vật liệu để không kéo dài tiến độ

Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, công tác giải phóng mặt bằng là một trong những vấn đề cần được xử lý sớm, nhất là đối với nhóm trường khởi công năm 2026.

Tại một số tỉnh, việc giải phóng mặt bằng liên quan đến nhiều loại đất và nhiều đối tượng sử dụng đất khác nhau, từ đất ở, đất rừng, đất trồng cây công nghiệp, đất nông nghiệp đến đất quốc phòng. Mỗi loại đất lại có yêu cầu xử lý riêng, khiến quá trình hoàn thành mặt bằng mất nhiều thời gian.

Với các địa phương có điều kiện kinh tế – xã hội còn khó khăn, địa hình hiểm trở, việc bố trí kinh phí địa phương cho công tác giải phóng mặt bằng cũng là một trở ngại.

Trong khi đó, với nhóm trường đã đạt khối lượng cao, yêu cầu đặt ra là hoàn thiện nhanh những hạng mục còn lại, nhất là các hạng mục nội trú, bán trú, để toàn bộ công trình sớm phát huy công năng. Với nhóm trường mới, việc hoàn tất thủ tục đầu tư và mặt bằng cần được đẩy nhanh để tránh kéo dài thời gian chuẩn bị.

Quy mô 229 trường đang triển khai cho thấy đây không chỉ là một chương trình đầu tư xây dựng đơn thuần mà còn là một khối lượng công việc lớn trải rộng trên những địa bàn có điều kiện thi công đặc biệt. Nguồn vốn đã được bố trí, nhiều công trình đã thành hình, nhưng chặng đường để hoàn tất toàn bộ các dự án vẫn còn không ít việc phải làm.

Theo Bộ Tài chính, việc tiếp tục tháo gỡ từng điểm nghẽn từ mặt bằng, vật liệu đến nhân công sẽ quyết định tiến độ hoàn thành các trường còn lại, qua đó đưa nguồn lực đầu tư sớm trở thành những công trình phục vụ lâu dài cho người dân và học sinh tại các xã biên giới.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Đà Nẵng Trần Phước Sơn làm việc với lãnh đạo phường Liên Chiểu và đơn vị tư vấn.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Trần Phước Sơn, rừng Trung Sơn không chỉ có giá trị tự nhiên mà còn lưu giữ nhiều di tích, nghĩa trủng nên cần phải tôn tạo xứng tầm. Do đó, trong quá trình thu hồi đất rừng để mở rộng một số tuyến đường ở khu vực Quảng Nam cũ, đơn vị tư vấn cần nghiên cứu đưa những cây lớn, cây cổ thụ phù hợp về để trồng ở khu vực xung quanh, vùng đệm để tôn tạo, tăng thêm cảnh quan. Đồng thời đề nghị địa phương xã hội hóa đối với một số hạng mục nhằm tạo điểm nhấn và hình thành điểm đến du lịch trong tương lai.

Lãnh đạo phường Liên Chiểu cho biết, sau khi thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư dự án, địa phương đang khẩn trương thực hiện các bước lập hồ sơ để sớm triển khai. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng, rừng Trung Sơn là khu rừng có từ lâu đời và được người dân thôn Trung Sơn bảo vệ, gìn giữ nguyên vẹn từ khi lập làng đến nay. Bên trong và ven bìa rừng hiện còn lưu giữ nhiều di tích, gồm: mộ của gần 200 nghĩa sĩ, đình Trung Sơn, giếng cổ, bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, miếu Âm linh và miếu Bà Ngũ Hành. Trên cơ sở những giá trị lịch sử, văn hóa của rừng Trung Sơn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hoàn thiện hồ sơ xếp hạng di tích cấp thành phố. Theo chủ trương đầu tư, dự án hệ thống hạ tầng kỹ thuật và giao thông Khu di tích đồi Trung Sơn do UBND phường Liên Chiểu làm chủ đầu tư, hướng đến hình thành công viên cây xanh kết hợp tôn tạo, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa – lịch sử của Khu di tích đồi Trung Sơn. Dự án cũng nhằm tri ân và giáo dục truyền thống; đáp ứng nhu cầu không gian sinh hoạt văn hóa của nhân dân; hoàn thiện khớp nối hạ tầng kỹ thuật, giao thông và tạo cảnh quan đô thị đồng bộ tại khu vực.

Đây là hoạt động nhằm góp phần xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn và nâng cao chất lượng phục vụ du khách. Thời gian tiếp nhận hồ sơ tham gia đến hết ngày 30/10/2026; vòng sơ khảo diễn ra từ ngày 2-17/11 và vòng chung khảo dự kiến tổ chức ngày 26-27/11.

Chương trình nhằm tăng cường thực thi Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá trong lĩnh vực du lịch, đồng thời khuyến khích các cơ sở lưu trú chủ động xây dựng không gian không khói thuốc. Việc thực hiện các tiêu chí liên quan đến phòng chống tác hại thuốc lá cũng được xem là một trong những yếu tố góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và hình ảnh điểm đến.

Trước đó, tại Đà Nẵng, đoàn kiểm tra liên ngành đã tiến hành kiểm tra việc thực hiện quy định về môi trường không khói thuốc tại 10 cơ sở lưu trú trên địa bàn Đà Nẵng. Qua kiểm tra, một số cơ sở đã chủ động triển khai các biện pháp như bố trí biển cấm hút thuốc, phổ biến quy định cho nhân viên và khách lưu trú, tăng cường giám sát tại những khu vực thuộc diện cấm hút thuốc.

Thông qua chương trình xếp hạng năm nay, các khách sạn có thêm cơ hội rà soát quy trình quản lý, hoàn thiện tiêu chí môi trường không khói thuốc, từ đó góp phần xây dựng hình ảnh điểm đến Đà Nẵng văn minh, thân thiện.

Chủ tịch UBND TP Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp.

Theo Sở Công Thương, hiện có 35 công trình thủy điện đang vận hành trên địa bàn với tổng công suất 1.631,29MW (gồm 10 công trình lớn và 25 công trình nhỏ). Bên cạnh đó, có Nhà máy Nhiệt điện Nông Sơn (30MW) và 6.639 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 336,855MW. Ngoài ra còn 7 công trình thủy điện đang thi công, tiến độ đang có sự phân hóa mạnh. Do diễn biến thủy văn không thuận lợi, sản lượng điện 9 tháng đầu năm chỉ đạt 3.716,6 triệu kWh (bằng 71,25% cùng kỳ); ước cả năm đạt 5.873,1 triệu kWh, bằng 92,58% kế hoạch.

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, cùng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, nhu cầu điện phục vụ sản xuất công nghiệp, dịch vụ, du lịch và các hoạt động kinh tế khác của thành phố được dự báo tiếp tục tăng mạnh. Do đó, việc phát triển nguồn điện, đa dạng hóa các loại hình năng lượng và bảo đảm hạ tầng lưới điện là yêu cầu quan trọng trong thời gian tới. Chủ tịch UBND thành phố khẳng định, đối với các dự án điện đang đầu tư, thành phố sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn liên quan đến thủ tục đầu tư, đất đai, rừng, an toàn giao thông và các nội dung thuộc thẩm quyền. Đồng thời, đề nghị doanh nghiệp sau khi được chấp thuận chủ trương, tập trung nguồn vốn, nhân lực để triển khai dự án sớm, góp phần đẩy nhanh tiến độ phát triển nguồn điện trên địa bàn.

Đối với các đề xuất điều chỉnh, mở rộng hoặc bổ sung dự án…, thành phố tiếp tục xem xét, giải quyết theo đúng quy định pháp luật; nội dung nào đủ điều kiện đưa vào quy hoạch, bổ sung quy hoạch sẽ được triển khai theo thẩm quyền. Đối với các nhà máy thủy điện đang vận hành, lãnh đạo thành phố đề nghị doanh nghiệp đặc biệt chú trọng an toàn hồ đập, vận hành nhà máy trong mùa mưa lũ; đồng thời tuân thủ các quy định, chỉ đạo của Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị điều độ, vận hành hệ thống điện.

Về nạo vét lòng hồ, các xã, phường, doanh nghiệp và ban quản lý đăng ký nhu cầu; Sở Công Thương chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan triển khai theo đúng quy định pháp luật. Chủ tịch UBND thành phố đề nghị các đơn vị truyền tải điện, Tổng Công ty Điện lực miền Trung và Điện lực Đà Nẵng phối hợp thực hiện các nhiệm vụ được giao, bảo đảm an toàn hệ thống điện.

Bên cạnh thủy điện, Đà Nẵng sẽ tiếp tục nghiên cứu, phát triển các nguồn điện mới như điện mặt trời mái nhà, LNG và các nguồn điện khác phù hợp với định hướng phát triển khoa học, công nghệ và bảo đảm an toàn hệ thống. Thành phố giao Sở Công Thương chủ trì, phối hợp Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các sở, ngành liên quan rà soát, triển khai sớm các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền. Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền thành phố, các đơn vị kịp thời báo cáo để xử lý; đối với những nội dung vượt thẩm quyền, thành phố tổng hợp và báo cáo Trung ương xem xét.

Chủ tịch UBND thành phố phê bình Sở Y tế; Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên; UBND các xã, phường: Hội An, Hội An Đông, Núi Thành, Thạnh Mỹ, Nam Giang, An Thắng do chưa nghiêm túc thực hiện báo cáo định kỳ các dự án chậm tiến độ theo ý kiến của Sở Tài chính tại Công văn số 13546/STC-DA&ĐTC ngày 28-9-2026.

Trong 31 dự án thuộc diện nói trên, có 5 dự án đã hoàn thành thi công và đang thực hiện các thủ tục nghiệm thu, bàn giao, quyết toán. Trong đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật Đà Nẵng quản lý dự án Lò đốt rác thải Hội An; Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên TP Đà Nẵng quản lý dự án Đường Vành đai phía Tây 2; Sở Y tế quản lý dự án Phòng khám đa khoa Khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc. 2 dự án còn lại do chính quyền cấp xã, phường quản lý, gồm Đường giao thông Bình Trung đi Bình Phú do UBND xã Thăng Điền quản lý và Kè sinh thái Cẩm Kim (giai đoạn 2) do UBND phường Hội An quản lý.

Trong khi đó, nhóm dự án đang trong tiến độ thực hiện gồm 17 công trình, được phân công cho 4 đơn vị làm chủ đầu tư để tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh thi công. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp TP Đà Nẵng quản lý 8 dự án, gồm: Đường trục chính vào KCN Tam Thăng mở rộng; Cầu Tam Tiến và đường dẫn; Khôi phục, tái thiết tuyến ĐH1.PS; Khôi phục, tái thiết tuyến ĐH2.PS; Đường ĐH5.PS; Đường giao thông đến vùng phát triển sâm Ngọc Linh, tuyến Măng Lùng – Đăk Lây; Đường bao Nguyễn Hoàng; Đường và cầu ĐHT qua sông Vĩnh Điện. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật Đà Nẵng quản lý 7 dự án, gồm: Hồ chứa nước Lộc Đại (xã Quế Hiệp); Phòng khám đa khoa Chà Val; Trường THPT Võ Chí Công; Cải tạo, nâng cấp Công viên 29-3; Cấp điện nông thôn giai đoạn 2013-2020 (Tiểu dự án 2); Cấp điện nông thôn giai đoạn 2018-2020 (tài trợ); Hệ thống thoát nước cho các dự án ven biển phía Bắc thị xã Điện Bàn (giai đoạn 1). Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam quản lý dự án Nâng cấp hệ thống nội thất, trang thiết bị phòng mổ; UBND xã Núi Thành quản lý dự án Cầu Tam Giang.

Nhóm dự án ngoài tiến độ gồm 8 công trình đang gặp vướng mắc kéo dài hoặc thực hiện thủ tục dừng, điều chỉnh dự án. Trong đó có 4 dự án do chính quyền cấp xã quản lý, 4 dự án còn lại thuộc về các Ban quản lý. Ngoài ra, nhóm dự án chưa triển khai có 1 dự án là Cải tạo cảnh quan đường Nguyễn Tất Thành do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật Đà Nẵng quản lý.

Căn cứ tình hình thực tế các dự án, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng giao các chủ đầu tư thực hiện nghiêm chế độ báo cáo định kỳ, đầy đủ, chính xác, nêu rõ khó khăn, vướng mắc, kết quả và tiến độ xử lý từng nội dung; hoàn thành báo cáo gửi Sở Tài chính trước ngày 9-10-2026. Chủ đầu tư, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố và các địa phương có liên quan tập trung nguồn lực, khẩn trương xử lý dứt điểm các vướng mắc của dự án, nhất là các nội dung liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng thuộc trách nhiệm, thẩm quyền xử lý; xác định rõ tiến độ, thời hạn hoàn thành đối với từng nội dung, không để tình trạng tồn đọng, kéo dài.

Các dự án đã xác định được phương án xử lý, thành phố yêu cầu tập trung thực hiện, nhất là các thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh dự án, điều chỉnh thiết kế, dự toán, lựa chọn nhà thầu; đồng thời đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm hoàn thành công trình theo kế hoạch. Các dự án đã hoàn thành, khẩn trương thực hiện thủ tục nghiệm thu, bàn giao đưa công trình vào sử dụng, quyết toán dự án hoàn thành theo đúng thời gian quy định; đồng thời rà soát, đề xuất đưa các dự án đã hoàn thành, không còn nội dung cần theo dõi ra khỏi danh mục theo dõi của Ban Nội chính Thành ủy.

Các Phó Chủ tịch UBND thành phố phụ trách 31 dự án thuộc danh mục theo dõi của Ban Nội chính Thành ủy được đề nghị khẩn trương rà soát, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra xử lý, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc theo quy định; sớm hoàn thành, bàn giao công trình, đưa vào sử dụng theo đúng tiến độ.